Συνέντευξη στη Στεφανία Τσολάκη
Πρόκειται για έναν από τους σπουδαιότερους κιθαρίστες με έμφαση στη jazz μουσική, έχει διασκευάσει-συνθέσει μουσική για το θέατρο, με τρεις προσωπικούς δίσκους στο ενεργητικό του και μια νέα δουλειά στα σκαριά. Είναι από τους μουσικούς που όταν τον βλέπεις να παίζει, αντιλαμβάνεσαι ξεκάθαρα ότι βρίσκεται σε μια άλλη διάσταση, τόσο, που δεν θα έμενε ενέργεια για οτιδήποτε επιτηδευμένο. Αγαπά ιδιαίτερα την κέλτικη μουσική, τον κινηματογράφο, την ποίηση, αντιπαθεί τον χαρακτηρισμό «καλλιτέχνης», δηλώνει λάτρης της ροκ και του Leonard Cohen. Ο Κώστας Μαγγίνας στο www.thinkfree.gr
Αποτελούν οι αυτοσχεδιασμοί στη jazz έναν τρόπο να αναδείξει κάποιος -λίγο εγωκεντρικά- το μουσικό του χάρισμα;
Όταν αυτοσχεδιάζεις στον πραγματικό χρόνο και όχι ελεύθερα, εάν παίζεις μουσική προσπαθώντας να αυτοεπιβεβαιωθείς -επειδή ο χρόνος είναι λίγο αδίστακτος εκείνη τη στιγμή- το πιθανότερο είναι ένα όχι και τόσο καλό αποτέλεσμα. Ο μόνος τρόπος για να παίξεις καλά, είναι να αφεθείς σ’ αυτή τη ροή. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να προσπαθήσεις να μην σκέφτεσαι και επομένως να μην προσπαθείς να αποδείξεις κάτι.
Ποια ήταν τα πρότυπα σας;
Δεν υπάρχουν πρότυπα. Yπάρχουν άνθρωποι που με έχουν επηρεάσει βαθύτατα και ήταν κοντά μου σαν ψυχοσύνθεση στον τρόπο που αντιμετώπιζαν την τέχνη. Μία από αυτές τις προσωπικότητες ήταν ο Jean Luc Godard.
Είναι εντυπωσιακό το ότι αναφερόσαστε σε έναν άνθρωπο του κινηματογράφου και όχι σε κάποιον μουσικό…
Η μουσική είναι ένας πολύ «δικός» σου τρόπος να εκφράζεσαι, να δημιουργείς και επομένως να ζεις, αλλά αυτό δε συμβαίνει μόνο μέσω της μουσικής άλλων μουσικών.
Τι είναι τελικά η μουσική;
Η μουσική είναι σαν το DNA που έχει όλες τις πληροφορίες του ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε. Κι ενώ η ακρόαση της μπορεί να σε στείλει εκτός τόπου και χρόνου, παράλληλα ξυπνά μνήμες. Μερικές μελωδίες κουβαλάνε στις νότες τους τις μνήμες.
Πώς προέκυψε το αφιέρωμα στον Leonard Cohen, στο οποίο συνεργαστήκατε και με την Μαρία Ναυπλιώτου;
Ο Leonard στα τραγούδια του έχει πολύ έντονο το στοιχείο της μνήμης. Μιλά συνήθως για κάτι που ανήκει στο παρελθόν, σπάνια χρησιμοποιεί το «θα». Το «A thousand kisses deep» ήταν η αιτία για να κάνω αυτό το αφιέρωμα. Είναι ένα κομμάτι που με αγγίζει πάρα πολύ. Μιλά για την ενηλικίωση, τον συμβιβασμό με τη σωστή έννοια.
Το άκουσα ένα βράδυ που ήμουνα χάλια και μου έδωσε πολλή δύναμη και κουράγιο. Ήταν λίγο σαν ντάμα. Ήθελα να κάνω ένα τέτοιο project, αλλά έλεγα: ποιος θα τραγουδούσε Cohen;. Τότε ήμασταν στο θέατρο Κάππα, κάναμε την «Κάρμεν» για 2η φορά και σκέφτηκα : Ωραία, θα πω στη Μαρία!. Πρώτη φορά το παρουσιάσαμε σε συναυλία στη Σύρο. Στην πορεία διασκεύασα με έναν άλλο τρόπο τα κομμάτια, τα οποία τραγούδησε η Σεμέλη Ταγαρά.
Βλέπετε διαφορά στο παίξιμο σας, όταν είσαστε ερωτευμένος;
Νομίζω ότι πιο πιθανό είναι να μην έχω καμία όρεξη να παίξω μουσική (…γέλια). Για να παίξεις καλά θα πρέπει να είσαι σε ισορροπία και όταν είσαι ερωτευμένος -συνήθως- δεν βρίσκεσαι σε ισορροπία.
Το όνομα σας είναι συνυφασμένο με την jazz μουσική, παρόλα αυτά έχετε δηλώσει σε συνεντεύξεις σας ότι κατά βάθος είσαστε ροκάς. Συνηθίζονται οι ταμπέλες στους μουσικούς.
Η αλήθεια είναι ότι ο περισσότερος κόσμος έχει την ανάγκη να κατηγοριοποιεί. Είναι και πιο εύκολο για κάποιους. Εγώ θα προτιμούσα να θεωρούμαι απλά κιθαρίστας. Αυτό που θα ήθελα να κάνω είναι να ξεφύγω από τις κατηγορίες. Να κάνω μουσική, να κάνω κάτι το οποίο να μη νοιάζεται για το πώς θα πρέπει να ‘ναι και όχι με την έννοια του δε με νοιάζει γιατί δε νοιάζομαι, αλλά γιατί έχεις μάθει να χρησιμοποιείς κάποια όρια. Θα ήθελα δηλαδή να βγω και να παίξω πέντε λεπτά θόρυβο!
Δισκογραφικά ετοιμάζεται κάτι;
Ναι. Αυτό το υλικό που ετοιμάζω τώρα είναι τελείως διαφορετικό, είναι ροκ, σχεδόν πειραματικό αλλά πολύ έντονο. Ξέρεις, στο κρανίο.
Η σχέση σας με την ποίηση;
Μπορεί να με στείλει. Πέρα από την ποίηση, όπως οι περισσότεροι τη γνωρίζουμε, θεωρώ ότι υπάρχουν και πολλοί μουσικοί που έχουν γράψει εξαιρετική ποίηση. Όπως ο Cohen, o Tom Waits, o Bob Dylan. Φυσικά ξεχωρίζω τον T.S Eliot και τον Dylan Thomas.
Υπάρχει Θεός;
Θεωρώ ότι την επίκληση στο Θεό την έχουμε ανάγκη όλοι μας, γιατί είναι μια δύναμη που ζητάς από «κάτι». Μπορείς όμως να τη ζητήσεις και από τον ίδιο σου τον εαυτό. Από την άλλη, ένα από τα βασικά πράγματα που πιστεύω είναι ότι ο χώρος και ο χρόνος του σύμπαντος είναι κάτι που σαν ιδέα δε μπορούμε να το συλλάβουμε.
Επομένως, όλο αυτό που κάνουμε είναι να το προσωποποιούμε και να προσπαθούμε να το φέρουμε στα μέτρα μας. Το τι μπορεί να κρύβει φιλοσοφικά μια θρησκεία και το να πάρεις κάτι από αυτό έχει κάποιο νόημα, περισσότερο σαν φιλοσοφική αναζήτηση και σαν προσπάθεια να βοηθήσει τον άνθρωπο να έρθει σε ισορροπία και να συμφιλιωθεί με το θάνατο. Τι εννοεί όμως κανείς με τη λέξη Θεός;
Υπήρξαν πολλοί μουσικοί που μιλούσαν για το Θεό. Τελικά συνειδητοποίησα ότι η εμπειρία τις στιγμές που παίζεις κι έχει «φύγει», είναι μια εμπειρία πέρα από τον χωροχρόνο, είναι κάτι απόλυτα υπερβατικό. Είναι μια επαφή με το θείο, οτιδήποτε κι αν είναι αυτό.
Έχετε σκεφτεί τη ζωή σας μετά από δέκα χρόνια;
Δεν ξέρω, δεν σκεφτόμουν ποτέ έτσι. Νομίζω, κάθε μέρα από μόνη της είναι μια αιωνιότητα και μπορεί να περικλείσει στιγμές υπέρβασης. Η υπέρβαση είναι μέσα στην καθημερινότητα και δεν εξασφαλίζεται μόνο με το αν παίξεις με τους τάδε μουσικούς ή αν γίνεις διάσημος μουσικός σε επίπεδο αναγνωρισιμότητας παγκοσμίως ή οτιδήποτε.
Μια αγαπημένη διασκευή από τον Κώστα Μαγγίνα με τον Peter Salchev (φωνή)
«Αναμνήσεις από τον Leonard Cohen»
