Ποια είναι η Καναδή Ανν Κάρσον – Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026

0
4

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 στην Ανν Κάρσον (Anne Carson) κλασική φιλόλογο και λογοτέχνη, «για το τολμηρό και ευρηματικό έργο της που, σε έναν παιγνιώδη διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες φόρμες για τη σύγχρονη λογοτεχνία» σύμφωνα με το σκεπτικό της βράβευσής της από τη Σουηδική Ακαδημία!

Το νέο τη βρήκε έκπληκτη στην κουζίνα της στο Ρέικιαβικ, στην Ισλανδία. Σκούπιζε το πάτωμα, όπως είπε. “Είναι τρελό. Είναι όλοι τρελοί”, είπε σε σύντομη συνέντευξή της στην ισλανδική τηλεόραση, δείχνοντας να το ευχαριστιέται, όπως ανακοίνωσε η Ακαδημία.

Τα μεταφρασμένα βιβλία της στα ελληνικά είναι τα εξής:
  • Έρως ο γλυκόπικρος (Εκδόσεις Δώμα, 2019): Το εμβληματικό της δοκίμιο (Eros the Bittersweet), το οποίο εξετάζει τη φύση και το παράδοξο του έρωτα στην αρχαία ελληνική σκέψη και γραμματεία (από τη Σαπφώ έως τον Πλάτωνα). Μετάφραση: Ανδρονίκη Μελετλίδου.
  • Λίγα λόγια (Εκδόσεις Πατάκη, 2013): Μια δίγλωσση έκδοση του έργου της Short Talks, που περιλαμβάνει μια σειρά από σύντομα, αιχμηρά και άκρως ποιητικά κείμενα-στοχασμούς. Εισαγωγή – Μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός. 
  • Η ομορφιά του συζύγου (Εκδόσεις Πατάκη, 2023): Ένα δίγλωσσο «μυθοπλαστικό δοκίμιο σε 29 τάνγκο» (The Beauty of the Husband). Πρόκειται για μια καθηλωτική, αφηγηματική ανατομία της ερωτικής επιθυμίας, του γάμου και της προδοσίας. Μετάφραση: Ευτυχία Παναγιώτου, Δημήτρης Αθηνάκης. 
  • Αυτοβιογραφία του κόκκινου (Εκδόσεις Πατάκη, 2026): Το κορυφαίο της έμμετρο μυθιστόρημα (Autobiography of Red). Ανασυνθέτει τον αρχαίο μύθο του Γηρυόνη (του κόκκινου φτερωτού τέρατος) μεταφέροντάς τον στο σήμερα, ως μια σύγχρονη ιστορία ενηλικίωσης, τέχνης και απώλειας. Μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός.

Στα πιο γνωστά βιβλία της συγκαταλέγονται τα «Έρως ο γλυκόπικρος» (1986), «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» (1998), «Η ομορφιά του συζύγου» (2001), «Nox» (2010), «Hof H Playbook» (2021) «Red Doc>» (2013), «Float» (2016) «Ιf Not, Winter: Fragments of Sappho» 2002,«Glass, Irony, and God» (1995). Παράλληλα, έχει μεταφράσει στα αγγλικά έργα της αρχαιοελληνικής γραμματείας και ποιητές όπως ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, ο Όμηρος, η Σαπφώ και ο Αισχύλος. Αντλεί, επίσης, έμπνευση από το έργο νεότερων συγγραφέων και στοχαστών, όπως η Έμιλι Μπροντέ, ο Πάουλ Τσέλαν, η Έμιλι Ντίκινσον, ο Χέγκελ, ο Μάρτιν Χάιντεγκερ, ο Φρίντριχ Χαίλντερλιν, ο Φραντς Κάφκα και η Βιρτζίνια Γουλφ.

Είναι η 19η γυναίκα που τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, σε σύνολο 122 βραβευθέντων. Γεννήθηκε το 1950 στο Τορόντο και μεγάλωσε στον Καναδά. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και δίδαξε, μεταξύ άλλων, στο Princeton, στο McGill, στο Berkeley, στο Michigan και στο New York University. Το έργο της θεωρείται «μη κατατάξιμο», καθώς απλώνεται από την ποίηση, το έμμετρο μυθιστόρημα και το λιμπρέτο ώς τη φιλολογική κριτική και τη δοκιμιογραφία. Ταυτόχρονα είναι διαπρεπής μεταφράστρια αρχαιοελληνικής ποίησης (Σαπφώ, Αισχύλος, Σοφοκλής κ.ά.). Έχει διατελέσει Guggenheim Fellow και MacArtur Fellow, ενώ έχει βραβευτεί με το Lannan Literary Award, το Griffin Poetry Prize, το T. S. Eliot Prize και το PEN Award for Poetry in Translation. Το 2026 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Όπως δηλώνει η ίδια, βιοπορίζεται από τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής. Από το 2022 διαθέτει και την ισλανδική υπηκοότητα. Το 1981, δημοσίευσε τη διδακτορική διατριβή της στην Κλασική Φιλολογία με τίτλο «Odi et Amo Ergo Sum» και καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας της συνδύαζε τη συγγραφή ποίησης με τη μεταφραστική εργασία και τη διδασκαλία σε διάφορα πανεπιστήμια. H 76χρονη ακαδημαϊκός είναι ευρέως γνωστή για τις μεταφράσεις της από την κλασική ελληνική λογοτεχνία, οι οποίες έχουν επηρεάσει σημαντικά το έργο της – το οποίο εκτείνεται από λιμπρέτα όπερας έως λογοτεχνική κριτική και ποιητικά μυθιστορήματα, όπως το «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» του 1998.

Για τη συγγραφική της δουλειά έχει τιμηθεί με σημαντικές διακρίσεις, όπως τα βραβεία Lannan Literary Award, Griffin Poetry Prize, T. S. Eliot Prize και PEN Award.

Από το ΔΩΜΑ κυκλοφορεί το βιβλίο της «Έρως ο γλυκόπικρος: δοκίμιο για το ερωτικό παράδοξο στην κλασική παράδοση» σε μετάφραση Ανδρονίκης Μελετλίδου (2019).

—–
«Πρώτη η Σαπφώ αποκάλεσε τον έρωτα γλυκόπικρο. Κι όποιος έχει ερωτευτεί, δε θα διαφωνήσει μαζί της».
Ο έρωτας είναι ένα παράδοξο. Κρύβει μια υπόσχεση απόλυτης ηδονής. Όμως βιώνεται σαν πόνος. Τον πόνο τον προκαλεί η απουσία. «Υπάρχει κανένας που να επιθύμησε ποτέ αυτό που δεν απουσιάζει; Κανένας. Σ’ αυτό οι Έλληνες ήταν ξεκάθαροι. Κι επινόησαν τον έρωτα για να το εκφράσουν». Ο έρωτας είναι αγώνας. Μα ο αγώνας αυτός είναι μάταιος. Γιατί ο έρωτας είναι αναγκαστικά στραμμένος σε κάτι που απουσιάζει: με το που κατακτηθεί το ποθούμενο, η επιθυμία σβήνει. Την επιθυμία την κρατά ζωντανή η απουσία. Γι’ αυτό ο πόνος είναι αναγκαίο συστατικό του έρωτα. Τι επιθυμεί ο ερωτευμένος; Τον άλλο, ή έτσι νομίζει. Στην πραγματικότητα, ο άλλος είναι απλά ένα τέχνασμα που χρησιμοποιεί ο έρωτας για να φανερώσει στον ερωτευμένο έναν προηγουμένως άγνωστο εαυτό του. Ο έρωτας είναι μια εμπειρία αυτογνωσίας.
Στο κλασικό αυτό δοκίμιο, που ήδη συγκαταλέχτηκε από τη Modern Library στα εκατό σημαντικότερα μη λογοτεχνικά βιβλία όλων των εποχών, η Αν Κάρσον ―διαπρεπής κλασική φιλόλογος και μια απ’ τις κορυφαίες ποιητικές φωνές της εποχής μας― ανατέμνει το παράδοξο του έρωτα στην αρχαία σκέψη. Σ’ έναν αληθινά σπάνιο συνδυασμό φιλολογικής εμβρίθειας, φιλοσοφικής οξυδέρκειας και ποιητικής ευαισθησίας, η Κάρσον ξεκινά από τη λυρική ποίηση ―όπου «η φαντασία χάραξε πάνω στην ανθρώπινη επιθυμία το ομορφότερο περίγραμμα (πιστεύουν μερικοί) που θ’ αποκτούσε ποτέ της»― για να καταλήξει, περνώντας από την τραγωδία και το αρχαίο μυθιστόρημα, στον Πλάτωνα, όπου ο έρωτας φανερώνεται ως «η θεμελιώδης δομή της ανθρώπινης σκέψης».
Με πληροφορίες από εκδόσεις Δώμα, εκδόσεις Πατάκης, kathimerini.gr, lifo.gr
Προηγούμενο άρθροΊδρυμα Β&Ε Γουλανδρή: Jazz στο Μουσείο με David Lynch!
Τι είναι το thinkfree; Καλή ερώτηση. Μια παρέα, έτσι ξεκίνησε κι έτσι συνεχίζει, που θέλει να ποστάρει χωρίς περιορισμούς ό,τι την ευχαριστεί. Ό,τι γράφει ή ό,τι διαβάζει. Στο thinkfree δίνουμε το λόγο στους ανθρώπους του πολιτισμού μέσα από τη δραστηριότητά τους, αναδεικνύουμε νέα πρόσωπα με κοινό χαρακτηριστικό τη θετική σκέψη (think positive) και τη δημιουργικότητα σε κάθε τομέα και χώρο (πολιτιστικό, επιχειρηματικό, επιστημονικό κ.ά.), φιλοξενούμε ελεύθερα (write free) τεκμηριωμένες απόψεις για θέματα πολιτικής πολιτισμού, πολιτικής και κοινωνίας, οικολογίας και αστικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής και υγιεινής ζωής. Το thinkfree είναι κι ένα διπλό πείραμα: σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων που το στηρίζουν, αλλά και δημιουργίας ενός no budget ηλεκτρονικού περιοδικού (e-magazine). Γι' αυτό δεν είναι τυχαίο ότι μακροημερεύουμε χωρίς δυσκολία! Με σεβασμό και εκτίμηση, με αγάπη γι' αυτό που κάνουμε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.