Γράφει η Νικολέττα Μηνάογλου/nikolettamin@gmail.com
Η Κοζάνη κρατά τα σκήπτρα του εορτασμού της αποκριάς στη Δυτική Μακεδονία, όπου η αποκριά γιορτάζεται από την Τσικνοπέμπτη έως την Καθαρά Δευτέρα. Η πόλη της Κοζάνης φημίζεται για τις αποκριάτικες εκδηλώσεις της, κατά τις οποίες τηρούνται τα παλιά της έθιμα. Αποκορύφωση του κοζανίτικου ξεφαντώματος…η «Τυρινή Αποκριά» («Τρανή την Απουκρά»), κατά την οποία μασκαράδες ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας περιφέρονται στους δρόμους, γλεντούν και σατιρίζουν.
Για δώδεκα μέρες στην πόλη κυριαρχεί ο ήχος των χάλκινων και βλέπεις συνεχώς λαϊκούς οργανοπαίκτες και μπάντες ανά τους δρόμους. Το κρασί ρέει άφθονο…αλλά και τα «κιχιά» και τα «γιαπράκια», δύο γευστικοί πειρασμοί, που δε χάνονται με τίποτα! Η συμμετοχή του κόσμου καθολική! Η αθυροστομία και το σκωπτικό πνεύμα κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο σ’ αυτή τη γιορτή!
Κύριο σημείο αναφοράς των αποκριάτικων ημερών στην Κοζάνη αποτελεί ο «Φανός», που προέρχεται από το αρχαίο ρήμα «φαίνω» και σημαίνει το άναμμα της φωτιάς σε κάθε γειτονιά και τα σατιρικά πειράγματα στο κοζανίτικο γλωσσικό ιδίωμα, προσδίδοντας στην αποκριά ένα αυθεντικό διονυσιακό χρώμα! Το έθιμο του Φανού έχει τις καταβολές του στις φρυκτωρίες της αρχαιότητας, τις οποίες εναπόθεταν στο λόφο του Ψηλού Αη λιά. Έτσι, από την Τσικνοπέμπτη ανάβει και κάθε βράδυ ένας φανός σε μια γειτονιά και την Κυριακή της Αποκριάς ανάβουν όλοι οι φανοί της πόλης, γύρω από τους οποίους πίνουν, τραγουδούν και χορεύουν όλοι, μικροί και μεγάλοι!!! Εδώ, οι μάσκες πέφτουν, τα ταμπού ξεπερνώνται και ακούγονται τραγούδια με «καυτό» περιεχόμενο! Το μεσημέρι της Μεγάλης Αποκριάς γίνεται παρέλαση αρμάτων, καθώς και μεταμφιεσμένων ομάδων που αντιπροσωπεύουν κάθε γειτονιά.
Δηλώστε συμμετοχή, λοιπόν, στους πυρωμένους φανούς, τη σάτιρα και το ακατάπαυστο γέλιο!!!
«Πού τς ανά…
πού τς ανά…
πού τς ανάβουν τις φουτιές;
Τις Τρανές τις Απουκρές…»
και το μυαλό σας…μην πάει αλλού…το ερώτημα αφορά απλώς…το πού ανάβουν τις φωτιές!!!
Καλή Αποκριά!!!
Να περάσετε υπέροχα!!!
