Αρναία…το αρχοντικό “Μαντεμοχώρι” της Χαλκιδικής

Γράφει η Νικολέττα Μηνάογλου

Η Αρναία, μία από τις γραφικότερες κωμοπόλεις της Βόρειας Χαλκιδικής, είναι χτισμένη στις νοτιοανατολικές  πλαγιές του Χολομώντα, σε υψόμετρο 600μ.

      Το  αρχοντοχώρι ιδρύθηκε τον 16^ο αιώνα και στο έργο του μεγάλου Ιστορικού μας Θουκυδίδη αναφέρεται με την ονομασία ‘’Αρναί’’. Το σημερινό της όνομα είναι πρόσφατο, αφού μέχρι το 1928 ονομαζόταν ‘’Λιαρίγκοβη’’. Η ενασχόληση με τα μεταλλωρυχεία και η μεταλλουργία ήταν οι κύριες δραστηριότητες των κατοίκων της, καθώς η ‘’Λιαρίγκοβη’’ μαζί με τα ‘’Σιδερόκαψα’’ αποτελούσαν το μεγαλύτερο Μαντεμοχώρι. Τα Μαντεμοχώρια ήταν τα εξής: Γαλάτιστα, Βάβδος, Στανός, Καζαντζής Μαχαλάς (Στάγειρα), Βαρβάρα, Λιαρίγκοβη (Αρναία), Νοβοσέλο (Μαραθούσα), Ίσβορος (Στρατονίκη), Χωρούδα, Ρεβενίκια (Μεγάλη Παναγία) και Ιερισσός. Οι ντόπιοι επιδίδονταν στην εξόρυξη ασημιού και μολύβδου από τον ‘’Αργυρόλοφο’’ (Στρατωνικό Όρος) και το παρέδιδαν στο σουλτάνο με ειδικές τιμές. Έτσι, τα Μαντεμοχώρια παρουσίασαν ιδιαίτερη οικονομική άνθηση κυρίως λόγω της αξιοποίησης των μεταλλείων.

      Αυτός ο τόπος χαρακτηριζόμενος από  το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού  ως ‘’Ιστορικός Τόπος’’, αλλά και  ως ‘’Παραδοσιακός Οικισμός’’ ελκύει κάθε ταξιδιώτη που θέλει να γνωρίσει μια ξεχωριστή αρχοντική πινελιά. Απέχει 70 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη, ενώ μόλις 38 χλμ. από την Πολύγυρο, πρωτεύουσα του Ν. Χαλκιδικής. Επισκεπτόμενος κανείς την Αρναία, συνειδητοποιεί πως δεν είναι σωστό να θεωρούμε τη Χαλκιδική, χάρη στις γαλαζοπράσινες κρυστάλλινες παραλίες της, ως θερινό αποκλειστικά προορισμό, διότι κρύβει και υπέροχους ορεινούς οικισμούς.

      Τα  παραδοσιακά κτίριά της, τα ήθη τα έθιμα και οι παραδόσεις της χρωματίζουν την καθημερινή ζωή των κατοίκων της, επιβεβαιώνοντας τη διαφορετικότητα αυτού του τόπου. Αξίζει, λοιπόν, να περιπλανηθείτε στα γραφικά δρομάκια της και να θαυμάσετε την παραδοσιακή μακεδονίτικη αρχιτεκτονική. Το βλέμμα επικεντρώνεται στα παλιά αρχοντικά, το δημαρχείο που παλιότερα λειτουργούσε ως σχολείο – το παλαιότερο της Χαλκιδικής (από το 1872), το μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Στεφάνου, το ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής (γιορτάζει 26 Ιουλίου και γίνεται μεγάλο κουρμπάνι και γλέντι), το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο που στεγάζεται στο διώροφο αρχοντικό Κατσάγγελου και στο οποίο εκτίθενται διάφορα είδη καθημερινής χρήσης, είδη μελισσοκομίας, παραδοσιακά όργανα μουσικής κ.ά. Για στιγμές προσευχής και περισυλλογής έχετε τη δυνατότητα να επισκεφθείτε το γυναικείο μοναστήρι του Μεγάλου Δασκάλου και Φωτιστή του Γένους, Κοσμά του Αιτωλού. Στους λάτρεις των σπορ δίνεται η ευκαιρία πεζοπορίας και ορειβασίας στους πρόποδες του Χολομώντα. Ανάμεσα στις βελανιδιές και τις οξιές του ξεπροβάλλουν τα ‘’καταφύγια των μελισσών’’, τα οποία ο περιηγητής μπορεί να προσεγγίσει και να μάθει τα μυστικά της μελισσοκομίας.

      Οι  κάτοικοι της Αρναίας, άνθρωποι φιλόξενοι  και καλοσυνάτοι, ασχολούνται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία, την υλοτομία, την υφαντική. Το εν λόγω Μαντεμοχώρι διαθέτει και εκθετήριο με τα τοπικά χειροποίητα υφαντά, στο οποίο έχετε τη δυνατότητα να δείτε τις υφάντριες να υφαίνουν με τους παραδοσιακούς αργαλειούς και φυσικά να αγοράσετε τα εξαιρετικά αυτά υφαντά.

      Επομένως, αδράξτε τη μέρα που θα απολαύσετε την απομόνωση και τη δροσιά της  Αρναίας, θα αναπνεύσετε καθαρό αέρα και θα γευτείτε το κρυστάλλινο νερό από τις εναπομείνασες βρυσούλες  της!!!

                   Αδράξτε την ημέρα…

                                                                           με λόγια αγάπης…

      με ματιές γεμάτες  αλήθεια…

Να θυμηθώ να:

ΘΑΥΜΑΣΩ: Τα πανέμορφα αρχοντικά και τα χειροποίητα υφαντά

ΕΠΙΣΚΕΦΘΩ: Το Μοναστήρι του Κοσμά του Αιτωλού

ΔΟΚΙΜΑΣΩ: Τα γνήσια τοπικά προϊόντα: Μουντοβίνα (τοπικό τσίπουρο με μέλι-ρακόμελο), μέλι, γιαούρτι, τυρί.