Γράφει η Μαριάννα Τσουλιά / Διαπιστευμένος διασυνοριακός Διαμεσολαβητής Υπουργείου Δικαιοσύνη
Η επιθυμία του ανθρώπου να κατανοεί την γλώσσα και τη κουλτούρα των άλλων ανθρώπων και κοινωνιών και παλιά είναι και διαχρονική. Μια επιθυμία όμως που διαρκεί εκφράζει ανάγκη και κάθε ανάγκη πηγάζει από έλλειψη. Και η έλλειψη, γνωρίζουμε καλά, κατεργάζεται λύσεις. Πως το λένε οι άλλοι, πως το κάνουν οι άλλοι; Μήπως να το μιμηθώ αφού δουλεύει και λύνει ένα πρόβλημα. Θεμελιώδης μορφή επιτυχούς επιβίωσης είναι η μίμηση, θεωρώ.
Η γλωσσομάθεια πάντως αγκαλιάζεται σήμερα, σε όλο τον πλανήτη από όλα τα παιδαγωγικά και επαγγελματικά αλλά και πολιτιστικά συστήματα, σαν προϋπόθεση αλλά και πρόθεση αγαθής σχέσης ανταλλαγής και επικοινωνίας των λαών και των ατόμων.
Οι ξένες γλώσσες όσο ποτέ έχουν γίνει γνωστές και οικείες και μπαινοβγαίνουν στην καθημερινότητά μας με τις λέξεις, με τις εκφράσεις, με τους ιδιωματισμούς ή τους ορισμούς. Δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Η δύναμη της αγγλικής γλώσσας –ας πούμε- αποτελεί καθημερινή βιωματική πρακτική και έκφρασης και επικοινωνίας. Ένα πασπαρτού κλειδί, για να βρεις τις άκρες σου, σε όποιο μέρος του πλανήτη βρεθείς.
Και όμως, η γνώση της αξίας της γλώσσας, της σημασίας των λέξεων, της ετυμολογικής και πηγαίας δύναμης τους είναι ακόμα λόγιο και επιστημονικό εργαλείο.
Η καθημερινότητα γίνεται επιπόλαιος διαχειριστής και καμιά φορά επικίνδυνος.
Το σκεφτόμουν αυτό, καθώς ακούω και διαβάζω για πολλοστή φορά στην ενήλικη ζωή μου, την ανικανότητα του παιδαγωγικού μας συστήματος, την ταλαιπωρία των παιδιών με τις Πανελλήνιες και το σχεδόν πνευματικό μπούλινγκ που ασκείται πάνω τους, εξαναγκάζοντας τα να «παπαγαλίζουν» την ύλη, για να συμμετέχουν στον στίβο των πιο σημαντικών εξετάσεων γνώσης και προετοιμασίας από την ανήλικη στην ενήλικη ζωή τους. Αυτής των εξετάσεων για να μπουν στο Πανεπιστήμιο.
Όσο και να θέλουμε να αμβλύνουμε, να μετριάζουμε ή και να αποκαθηλώσουμε την αξία αυτού του υπέροχου σταθμού ζωής και την άσκηση πειθαρχίας σε ένα σκοπό και ένα στόχο, αυτός θα στέκεται αγέρωχα και υπεροπτικά κάθε Ιούνη στην Ελληνική πραγματικότητα, τις νέες γενιές και τις δομές των οικογενειών. Το Πανεπιστήμιο δεν είναι στερεότυπο πια, είναι αρχέτυπο και σχετίζεται με την ικανότητα να επιβιώνεις και να προσαρμόζεσαι.
Και τώρα πίσω στις λέξεις που κρύβουν την τεχνική της επιβίωσης, της προσαρμογής και της αποσαφήνισης του στόχου. Και αν δεν κατανοηθεί η τεχνική κάθε παιγνίδι είναι χαμένο, κάθε αγώνας μάταιος ακόμη και αν η τύχη είναι σκανδαλιστικά μαζί σου.
Σκεπτόμουν λοιπόν ότι διαλέγουμε σήμερα μια ελληνική λέξη κατάντιας «παπαγαλίζω» που σημαίνει ότι επαναλαμβάνω επιπόλαια, να χαρακτηρίσουμε την ικανότητα μιας ολόκληρης γενιάς να μπορεί να διαχειριστεί την γνώση, από την υπέροχη λέξη που χρησιμοποιούν οι αγγλοσάξονες για να χαρακτηρίσουν το βάθος και την ταύτιση με την γνώση ενός μαθητή που εκπαιδεύεται… το «by heart” δηλαδή από καρδιάς… κάτι πολύ πιο μύχιο και εξελιγμένο και που οδηγεί σε ταύτιση επιθυμίας, προπόνησης και στόχου. Γιατί, τι πιο σημαντικό να κάνεις κάτι, να έχεις κάτι και να επιδιώκεις κάτι μέσα από την «καρδιά σου»; Κάπου εκεί δεν κατοικεί για όλους μας η ταύτιση της επιτυχίας με την ευτυχία και η επίγνωση της χρησιμότητας της ύπαρξης μας; Ας αλλάξουμε πια την λέξη και ας φέρουμε πίσω τη δύναμη στις καρδιές των παιδιών μας. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, πού κατευθύνουμε την δύναμη τους. Δύναμη έχουν ούτως ή άλλως τα νιάτα, έχουν και θα έχουν πάντα τα παιδιά μας!
