Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος / επ. Καθηγητής- Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας / gvoskop@uom.gr
Η Ελλάδα του Μνημονίου, η χώρα που δεν διαθέτει εθνική ηγεσία, και ο άνευ διεθνούς εκπροσώπησης ελληνικός λαός συνιστούν ένα πολιτειακό τσίρκο. Ορισμένες ενδεικτικές παρατηρήσεις λειτουργικού, επιχειρησιακού και αλληγορικού χαρακτήρα μπορούν να επιβεβαιώσουν του λόγου το αληθές.
Το τσίρκο ως σημαίνων παραπέμπει σε ένα πλαίσιο άσκησης εξουσίας και συνδέεται με πολλαπλά ετεροβαρή σημαινόμενα. Με βάση την εσωτερική, καταστατική δομή και λειτουργία του αποτυπώνει χωροταξικά μία αλληλένδετη συστημική σχέση ανάμεσα σε άτομα που λειτουργούν με κριτήριο ιδιοτελή συμφέροντα και τη διατήρηση του συστημικού ρόλου τους. Αυτό το ρόλο επιδιώκουν κάποιοι να διατηρήσουν με κάθε τρόπο προσφέροντας επιφαινομενικού χαρακτήρα υπηρεσίες.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη δομή διαδραματίζουν οι θηριοδαμαστές. Είναι ασήμαντα ανθρωπάκια που διατηρούν τη δομική ισχύ και εξουσία τους κουνώντας απειλητικά ένα μαστίγιο. Ο ρόλος τους είναι παρασιτικός, αφού προσφέρουν μία καινοφανή λειτουργία – υπηρεσία, ενώ πλουτίζουν αυτούς που τους προσέλαβαν. Ως συστημικοί επιβήτορες γνωρίζουν να πειθαναγκάζουν μέσω του φόβου θαυμάσια και περήφανα ζώα. Είναι ζώα που εξαπατήθηκαν, αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν εκτός του φυσικού τους περιβάλλοντος. Η υπακοή τους εξασφαλίζεται από την άσκηση φυσικής και ψυχολογικής βίας εντός μίας οριοθετημένης χωροταξίας. Τα τρομοκρατημένα ζώα βρίσκονται μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον, εκεί όπου αποτελούν εξ ορισμού και εκ φύσεως τους κυρίαρχους του παιχνιδιού. Στην περίπτωση αυτή το λιοντάρι, ο βασιλιάς, δεν είναι απλά γυμνός, αλλά έχει ξεχάσει ότι είναι βασιλιάς.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τον ελληνικό λαό. Με βάση το πολιτικό φαινόμενο και τον συνταγματικό χάρτη των δημοκρατικών πολιτευμάτων οι λαοί αποτελούν τους προσδιοριστικούς παράγοντες της αμφίδρομης σχέσης ηγεσιών – λαών. Ως πηγή εξουσίας και νομιμοποίησης επιλέγουν δημοκρατικά τους εκφραστές του εθνικού συμφέροντος, αυτούς που θα όφειλαν να έχουν υπογράψει ένα κοινωνικό συμβόλαιο με τη συλλογικότητα που εκπροσωπούν. Ωστόσο, το λιοντάρι, ο λαός, εκμαυλίστηκε, αποστεώθηκε αξιακά και μυήθηκε συστηματικά στον ωχαδερφισμό και στην ευδαιμονία. Σήμερα πληρώνει το τίμημα της αλλοτρίωσης του όχι μόνο σε επίπεδο υλικών αγαθών αλλά και συνταγματικής τάξης.
Ο βασιλιάς του πολιτικού συστήματος, ο λαός, βρίσκεται εγκλωβισμένος, καλείται να ξεπεράσει τις φοβίες του και να επαναπροσδιοριστεί ως ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού, ως ο υπέρτατος εντολοδόχος. Σε ένα τσίρκο – πολιτικό σύστημα ο λαός αδυνατεί να κατανοήσει πλήρως τα νέα δεδομένα της πολιτικής, θεσμικής και οργανωτικής χωροταξίας με αποτέλεσμα να παραλύει από τον φόβο υπό το βάρος των οργανωμένων ψυχολογικών επιχειρήσεων που ασκεί σε βάρος του μια νομιμοφανής ηγεσία. Παραμένει αδρανής, δέσμιος ενός φοβικού συνδρόμου που εν τέλει οριοθετεί τις σχέσεις εξουσίας σε λάθος πλαίσιο και ετεροβαρείς όρους. Κάποιοι οφείλουμε να του θυμίζουμε τη συστημική ισχύ που διαθέτει, να τον καλέσουμε να αντισταθεί στις απειλές που δέχεται, να του ζητήσουμε να επαναπροσδιοριστεί ως ένα πολιτικό και όχι απλά καταναλωτικό όν, να απαιτήσει και να εξοστρακίσει πολιτικά αυτούς που τον αντιμετωπίζουν ως βάρβαρο.
