Του Κωνσταντίνου Ζέρβα / Αντιδήμαρχου Περιβάλλοντος, Ποιότητας Ζωής και Ελεύθερων Χώρων Δήμου Θεσσαλονίκης
Μια εξαιρετικά σημαντική ανάγνωση του εκλογικού αποτελέσματος της 6ης Μαΐου 2012 είναι η χρεοκοπία των κομματικών σχηματισμών με τα χαρακτηριστικά του πολιτικού λόγου και της κυβερνητικής πρακτικής που είχαν στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Η μετακίνηση ψηφοφόρων ήταν πρωτοφανής και σηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από το τέλος του πελατειακού κράτους. Ο Παναγιώτης Κονδύλης το περιέγραψε εύστοχα και έγκαιρα από τις αρχές της δεκαετίες του ’90: «Η αναμφισβήτητη διεύρυνση της δημοκρατίας και του πλουραλισμού, ιδίως στη μεταδικτατορική περίοδο, οδήγησε τελικά στην επίταση των διαρθρωτικών αδυναμιών του συστήματος, εφόσον οι άμεσα ενδιαφερόμενοι «κλάδοι» τη χρησιμοποίησαν για να εμπεδώσουν και να επαυξήσουν όσα τους είχε ήδη αποφέρει η πελατειακή συναλλαγή κομμάτων και ψηφοφόρων». Το σοκ που προκάλεσε η οικονομική κρίση σε συνδυασμό με τα αυστηρά πλαίσια των μνημονίων, άφησε «ορφανό» ένα μεγάλο κομμάτι του εκλογικού σώματος. Όχι μόνο γιατί εθίγη η οικονομική κατάσταση όλων, αλλά κυρίως γιατί οι πολίτες αντιλήφθηκαν ότι υπό την πίεση των αυστηρών τροϊκανών επιτηρητών μας η διαχείριση της κεντρικής εξουσίας έχασε το προνόμιο της καλλιέργειας των πελατειακών σχέσεων: από το να μην περιμένει κάποιος στην ουρά, και το «σβήσιμο» της κλήσης για παράνομο παρκάρισμα, μέχρι να πετύχει τον πολυπόθητο διορισμό στο δημόσιο. Εκεί που καταργείται η αξιοκρατία και το κράτος δικαίου και σταματά κάθε προσπάθεια για προσωπική ανέλιξη και παραγωγικότητα. Τα νέα αυτά δεδομένα οδήγησαν μοιραία σε ένα «ξεσκαρτάρισμα», σε κατακόρυφη πτώση των ποσοστών των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας και αποκάλυψαν σε μεγάλο βαθμό το ποσοστό των ψηφοφόρων – πελατών. Πελατών υπό εξυπηρέτηση ή σε αναμονή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πελατειακής νοοτροπίας αποτελεί ο ΑΣΕΠ, που έφερε επανάσταση, στις αρχές του ’90, στη διαδικασία αλλά και στην ποιότητα των προσλήψεων. Σύντομα όμως υπονομεύθηκε από τη μια με τα παραθυράκια των συμβάσεων έργου, των συνεντεύξεων και των stage και από την άλλη με τη μετατροπή του σε ένα γραφειοκρατικό τείχος όπου προσέκρουε κάθε προσπάθεια ευέλικτης αξιοκρατικής λειτουργίας του διοικητικού μηχανισμού. Για τον απλούστατο λόγο ότι εξυπηρέτες και εξυπηρετούμενοι με την αξιοκρατική αυτή διαδικασία πλέον δεν… εξυπηρετούνταν! Η προσπάθεια για καλύτερη δημόσια διοίκηση που όλοι ζητούμε και αποτελεί προϋπόθεση ανάπτυξης ερχόταν, κατά κανόνα, σε δεύτερη μοίρα.
Είναι σαφές ότι η εκλογική αναμέτρηση της 17ης Ιουνίου θα διεξαχθεί με νέα δεδομένα. Πέραν των όσων διακυβεύονται αναφορικά με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, οι πολίτες καλούνται πλέον να επιλέξουν με βάση την ικανότητα της διοίκησης και του άρχειν και τα κόμματα να επιλέξουν τα στελέχη εκείνα που μπορούν πραγματικά να θέλξουν ψηφοφόρους και να δουλέψουν χωρίς εξαρτήσεις από όποια πελατειακή σχέση. Τα νέα αυτά δεδομένα που προέκυψαν τα τελευταία τραγικά χρόνια ευελπιστώ ότι θα διαμορφώσουν τις υγιείες πολιτικές επιλογές που θα οδηγήσουν το πολιτικό σύστημα σε δομικές αλλαγές. Στη γέννηση νέων ή στην εξέλιξη των υφιστάμενων σχηματισμών σε κόμματα με ισχυρό θεσμικό χαρακτήρα και ρεαλιστικές προγραμματικές δεσμεύσεις. Κόμματα με στελέχωση που θα αρθρώσει το λόγο και θα εφαρμόσει την πολιτική πράξη των αναγκαίων αλλαγών και μεταρρυθμίσεων σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για μια ομαλή μετάβαση στην 4η Ελληνική Ευρωπαϊκή Δημοκρατία.
ΠΗΓΗ kzervas.gr
