Δ. Μπουραντάς: “Αυτοί που οδήγησαν τη χώρα στην καταστροφή προφανώς δεν μπορούν να τη σώσουν”

Παρουσιάζει το βιβλίο του στον Ιανό της Αριστοτέλους την Παρασκευή 20/1/2012, στις 7 το απόγευμα, και με αυτη την αφορμή μιλά στο thinkfree.gr. Ο λόγος για τον Δημήτρη Μπουραντά και το νέο του βιβλίο «Το γράμμα της ελπίδας» (εκδ. Λιβάνη), μια προσέγγιση της τρέχουσας κρίσης που μαστίζει τη χώρα. Ο κορυφαίος καθηγητής Ηγεσίας και Μάνατζμεντ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών είναι αισιόδοξος, ωστόσο εκτιμά ότι αυτοί που οδήγησαν τη χώρα στην καταστροφή δεν μπορεί να τη σώσουν. 

1. Το πρόβλημα της κρίσης που ζει η Ελλάδα είναι οικονομικό ή πολιτικό; Η οικονομική χρεοκοπία είναι το σύμπτωμα και έχει ως αιτία την πολιτική χρεοκοπία, δηλαδή, το ανίκανο και ταυτόχρονα ανήθικο με την Αριστοτελική έννοια, πολιτικό σύστημα. Ένα σύστημα το οποίο είχε ως συνέπεια το περίσσευμα κρατισμού και το έλλειμμα κράτους, το περίσσευμα κομματισμού και το έλλειμμα δημοκρατίας, το περίσσευμα κατανάλωσης και χρεών και το έλλειμμα ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, το περίσσευμα προπαγάνδας και το έλλειμμα ενημέρωσης, το περίσσευμα εκπαίδευσης και το έλλειμμα παιδείας. Δηλαδή, ένα σύστημα που είχε ως προτεραιότητα το κομματικό και όχι το κοινωνικό συμφέρον. Αυτοί λοιπόν που οδήγησαν τη χώρα στην καταστροφή προφανώς δεν μπορούν να τη σώσουν. Άρα το πρόβλημα είναι σαφώς πολιτικό.
2. Καταλήγοντας στις λύσεις – προτάσεις σας για την αντιμετώπιση της κρίσης μιλάτε για κατάργηση της κρατικής επιχορήγησης στα κόμματα. Άλλη άποψη υποστηρίζει ότι κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε ακόμη μεγαλύτερες σχέσεις διαπλοκής πολιτικών – επιχειρηματιών… Το ένα δεν συνεπάγεται αναγκαστικά το άλλο. Αν υπάρξουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου, διαφάνειας και τιμωρίας της διαπλοκής, η κατάργηση της κρατικής επιχορήγησης δεν θα αυξήσει τη διαπλοκή. Άλλωστε παρότι σήμερα υπάρχει δεν έχει εμποδίσει τη διαπλοκή.
3. Προς τι η αναφορά στον Κ. Λαλιώτη; Πιστεύετε ότι μπορεί να δώσει αυτή τη στιγμή ελπίδα ένας άνθρωπος που θεωρείται από τα κορυφαία πρόσωπα που οδήγησαν τη χώρα στη σημερινή κρίση; Εμείς οι ακαδημαϊκοί όταν κάποιος σχολιάζει (θετικά ή αρνητικά) τα όσα γράφουμε οφείλουμε να τον ευχαριστούμε. Επίσης κάποιες ιδέες από οποιουδήποτε κι αν προέρχονται έχουν αξία αυτές καθ’ εαυτές. Όμως πιστεύω ότι όσοι συμμετείχαν στην αρνητική πορεία της χώρας εκτός της ατομικής τους ευθύνης έχουν ταυτόχρονα τη συλλογική ευθύνη της ομάδας που συμμετείχαν. Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι όλοι και σε όλα τα κόμματα είναι ίδιοι, όπως άλλωστε και σε οποιοδήποτε άλλο χώρο (π.χ. πανεπιστημιακοί, επιχειρηματίες, εφοριακοί, δημοσιογράφοι κλπ).
4. Ελάχιστη αναφορά κάνετε στην παιδεία. Δε νομίζετε ότι είναι προϋπόθεση για να εφαρμοστούν όσα λέτε για την υπέρβαση της κρίσης; Η έξοδος από τη κρίση δεν μπορεί να υπάρξει με αλλαγές μόνο σ’ έναν τομέα. Η ανασυγκρότηση της χώρας χρειάζεται ταυτόχρονα ριζικές, εκ βάθρων, αλλαγές παντού, δηλαδή, στο κράτος, στην οικονομία, στην παιδεία, στη δικαιοσύνη, στη δημοκρατία, στην κουλτούρα, στο νομικό και θεσμικό πλαίσιο.
5. Υποστηρίζετε στο βιβλίο σας ότι θα έρθουν χειρότερες μέρες. Πως τις φαντάζεστε; Ανεξαρτήτως των αποφάσεων, των πολιτικών, των μέτρων και των επόμενων πράξεων του δράματος που θα παιχτεί, όπως για παράδειγμα η κυβέρνηση Παπαδήμου, θα έχουμε χειρότερες μέρες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα διπλασιασθεί η φτώχεια, θ’ αυξηθεί αρκετά ακόμη η ανεργία, θα εκτοξευθεί η εγκληματικότητα, η μετανάστευση, η μιζέρια και η θλίψη στη χώρα.
6. Έχετε φανταστεί τη ζωή σας ξανά με δραχμή; Είναι προτιμότερη από το ευρώ όπως εξελίσσεται; Η δραχμή θα είναι κόλαση για τη χώρα αφού καύσιμα, πρώτες ύλες, μηχανήματα, φάρμακα ακόμη και κρέας εισάγουμε από άλλες χώρες. Εκτός αυτού, οι πλούσιοι Έλληνες που έχουν τα χρήματα τους στο εξωτερικό όπως και ξένοι, θ’ αγοράσουν τα περιουσιακά μας στοιχεία σε εξευτελιστικές τιμές.
7. Τι βλέπετε για τα ελληνικά πανεπιστήμια του 2013; Πιστεύω ότι οι κοινωνίες και οι οργανισμοί δεν αλλάζουν με νόμους και διατάγματα. Παρ’ ότι ο νέος νόμος εμπεριέχει αρκετά θετικά στοιχεία, αν υπάρξουν κάποιες βελτιώσεις θα είναι οριακές.
8.  Ποιο βιβλίο θα χαρίζατε στον κ. Λ. Παπαδήμο; Το βιβλίο του J. Kotter«Ο ηγέτης στις αλλαγές».
9.  Που θα οδηγήσει την Ελλάδα αυτή η κρίση; Δυστυχώς όπως είχα αναφέρει στο βιβλίο μου «Επί σκηνής χωρίς πρόβα» το οποίο γράφθηκε στις αρχές του 2010, αν συνεχίσουμε με το κατεστημένο πολιτικό σύστημα, θα καταντήσουμε μια τριτοκοσμική χώρα εντός ή εκτός ευρωζώνης.
10. Που θα οδηγήσει την Ευρώπη η κρίση; Η ασάφεια και η αβεβαιότητα που δημιουργεί η δυναμική των πολλαπλών  συγκρούσεων των συμφερόντων σε παγκόσμιο αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν επιτρέπει την πρόβλεψη της εξέλιξης της Ευρώπης. Το πιο πιθανόν σενάριο είναι ότι η Ευρώπη δεν θα μείνει ως έχει.
11. Χρησιμοποιείτε τη λέξη ελπίδα, όπως και ο κ. Σαμαράς εδώ και ενάμιση χρόνο. Πιστεύετε ότι υπάρχει ελπίδα και, πρακτικά, τι μπορεί να φέρει θετική ανατροπή της κατάστασης; Όταν οι πολίτες είναι σε απόγνωση και απελπισία είναι πρόσφορο έδαφος να υπάρξουν έμποροι ελπίδας, «ρήτορες και λωποδύτες». Η Ελλάδα έχει τους πόρους, τους ανθρώπους και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για να γίνει χώρα πρωτοπόρα και πρότυπο. Αυτό όμως απαιτεί την ανατροπή του κατεστημένου πολιτικού συστήματος μέσω της ανάδειξης νέων πολιτικών σχηματισμών με ηθική, ικανότητα και βούληση.