Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου (elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.com)
Χώρος: Café De Facto ανάμεσα από Amelie soundtracks και Radiohead!
Χρόνος: Είναι πολύ πρωί στις 10.30 να «φωτογραφίζεις» την τέχνη μέσα από την ελληνική αθλιότητα;
Στόχος: «Περίπατος» με τον Βασίλη Καρκατσέλη στο «πάρκο» του Φωτογραφικού Κέντρου Θεσσαλονίκης!
Τι είναι η φωτογραφία; Τα μάτια που βλέπουν με την ψυχή; Οι λέξεις που δεν λέμε; Η κοινωνία που δεν αντέχουμε; Ή απλά μια υπόθεση προσωπικής ολοκλήρωσης για τον κάθε δημιουργό- ερασιτέχνη ή επαγγελματία; Για τον Βασίλη Καρκατσέλη που ηγείται του Φωτογραφικού Κέντρου Θεσσαλονίκης μια ερμαφρόδιτη κατάσταση! «Από τη μία πρέπει να υποτάσσεται στη δική μου ιδέα, να είναι ακριβώς αυτό που θέλω εγώ». Όμως η φωτογραφία μόλις την ανοίξεις μπροστά σου, σου αποκαλύπτεται με τον δικό της διαφορετικό τρόπο και αυτή η έκπληξη τον συναρπάζει! «Το απολαμβάνω απεριόριστα όταν βγαίνει το ασυνείδητο ή το υποσυνείδητο»!
Απόψε στις 20.00 κόβουμε το ρεύμα παρέα με το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Τυπική προτροπή: Κάντο όπως οι Αργεντίνοι!
Σαλονικιώτικη προτροπή: Αν έχεις φακό… πάνε!
Πρωτευουσιάνικη προτροπή: Αν δεις φως… μπες!
Πρόκειται για μια πρωτότυπη μορφή διαμαρτυρίας με τίτλο «Το Απαγόν», αυτό που σβήνουμε δηλαδή! Η συνάντηση είναι ανοιχτή και θα λάβει χώρα σήμερα 1 Φλεβάρη στις 20.00, στην γκαλερί XARTI, Παπαμάρκου 25, στην Πλατεία Άθωνος στα σκοτεινά, μιας και τα χαράτσια της ΔΕΗ έχουν περικυκλώσει τα σπίτια μας. Παίρνοντας τον πρώτο φακό που θα βρείτε μπροστά σας, προσκαλώντας τους φίλους σας, κουβαλώντας τη διάθεση για μια κίνηση αντίστασης σε όσα μας επιβάλλουν, θα κατεβάσουμε τους διακόπτες, περιφρουρώντας το δικαίωμα μας στο φως. «Το πρωτοξεκίνησαν οι Αργεντινέζοι όταν πρωτοπεράσαν την κρίση τους πριν από χρόνια, μόλις η ΔΕΗ τους εκεί αποφάσισε μια αύξηση της τάξεως 15-35 %. Αυτοί είπαν έτσι είσαστε τώρα θα σας πω εγώ, δεν θα εισπράξετε δεκάρα. Στο τέλος η ΔΕΗ υποχώρησε». Με αυτή την σημαντική οικειότητα πορευτήκαμε παρέα στο «Απαγόν» και μπήκαμε σε λεπτομέρειες: «Το «Απαγόν» είναι μια έκθεση τοποθέτησης, μια έκθεση διαμαρτυρίας, μια έκθεση ένταξης στην υπόλοιπη κοινωνία. Όλοι προσέρχονται με έναν φακό. Οι καλλιτέχνες θα βρεθούν και θα μιλήσουν πολιτικά μέσα στο σκοτάδι. Είναι μια ανάγκη της ίδια της τέχνης να αλλάξει τις δομές μέσα από τις οποίες παρουσιάζεται συνήθως». Διαπίστωση; Μάλλον είναι χρήσιμο να μην βλέπουμε τα προφανή, το «περιτύλιγμα», αλλά να επικεντρωνόμαστε στην ουσία.
Η ροή της ζωής μέσα στα κλασικά τοπία
Βγαίνει και φωτογραφίζει συνέχεια. Θέλει καλές φωτογραφίες. Κυνηγάει τις στιγμές τους. Επιμένει το απόγευμα, το βράδυ, όταν περνάει συγκεκριμένος κόσμος από μπροστά. Ξοδεύεται στην τέχνη του με ευκολία. «Εδώ και 2,5 χρόνια κάνω μια καταγραφή της πόλης. Ετοιμάζω μια ταινία από φωτογραφίες από διάφορες περιοχές της πόλης. Αυτό το αντικείμενο είναι αφηρημένο. Μπορεί να είναι από μια λεπτομέρεια που την βλέπουμε σήμερα, από μια πινακίδα ενός εμπορικού μαγαζιού που δεν θα υπάρχει αύριο, από ένα εσωτερικό δωμάτιο ενός φοιτητή, από ένα μπαράκι που φαίνεται κόσμος και που του χρόνου δεν θα υπάρχει. Θέλω και Συκιές, θέλω και Εύοσμο, θέλω κι άλλα πράγματα… από την απόλυτη λεπτομέρεια που δεν παραπέμπει σε Θεσσαλονίκη μέχρι το πολύ ιδιωτικό και μέχρι το πολύ δημόσιο, όλα να είναι first class. Θα ήθελα να φτιάξω μια ταινία 2 ωρών με 2,5 εκατομμύρια φωτογραφίες αυτής της πόλης, η οποία να μοιάζει κάπως σαν εκείνες τις παλιές φωτογραφίες που δείχνουν τη Θεσσαλονίκη πριν από 100 χρόνια». Ξεκίνησε να μαζεύει το υλικό του με αφορμή το «πάρτι» υποψηφιότητας της Θεσσαλονίκης ως «Πρωτεύουσα Νεολαίας 2014» και δεν φοβάται να παραδεχτεί πως μπορεί να μην τελειώσει ποτέ αυτή η διαρκής αναζήτηση!
«Απαθανατίζοντας» την κρίση…
Η φωτογραφία του για την κρίση μοιάζει εξανθρωπισμένη, παρά τις απάνθρωπες εκδοχές της. «Οπωσδήποτε θα ήταν άνθρωπος. Θα ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος κάνει τον εξεγερμένο και τον στεναχωρημένο, τον απογοητευμένο και βρίζει και πονάει και την ίδια στιγμή, το ίδιο του πλευρό θα κάνει ακριβώς αυτό το οποίο έβριζε. Θα ξαναψηφίσει για παράδειγμα το ίδιο κόμμα που τον οδήγησε να χάσει τη δουλειά του, θα πετάξει πάλι τη σακούλα από το παράθυρο του στο πεζοδρόμιο και μετά από λίγο θα βρίζει το δήμαρχο ή τον οδοκαθαριστή ή τον υπάλληλο που δεν μαζεύει τα σκουπίδια» μου λέει και είναι σαν να βλέπω τον εαυτό μου στον καθρέφτη. Ναι… το κάνω κι εγώ, όπως όλοι μας!
Ο Παπα-τάδε… και οι πολιτικοί!!!
Από τα κολλήματα του Έλληνα, το πήγαμε στους δημοσιογράφους που το παίζουν σε πολλά ταμπλό κι από το μνημόνιο, περάσαμε στον «υπηρεσιακό» Παπαδήμο και την κάλπη… ευέλικτα θα έλεγα, μαζί με καφέ και μπισκότα διαίτης. «Έχω μια συγκεκριμένη τοποθέτηση απέναντι στην ψηφοφορία, η οποία πηγάζει από δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Η μια είναι ανθρωπολογική τοποθέτηση και η άλλη είναι μια μορφή αντίστασης στο σύστημα του δικομματισμού. Αγωνίζομαι για οτιδήποτε είναι υπέρ της φυσιολογικής διαδοχής δύο κομμάτων. Σε οποιοδήποτε άλλο κόμμα θέλει να ανδρωθεί, θέλει να δουλέψει με τον πολιτισμό είμαι υπέρ. Θα ήθελα να βγούνε 22 κόμματα και να υποχρεωθούν με το ζόρι να συνεργαστούν. Εμείς γιατί δηλαδή στον φωτογραφικό χώρο συνεργαζόμαστε, ενώ είμαστε τόσο διαφορετικοί»; Ήταν σαφής, γι’ αυτό δεν έκοψα τη δήλωση του για να μη χαθεί ούτε σταλιά από το βαθύ, άρτιο νόημα της. Η συνέχεια της κουβέντας ήταν ακόμη πιο δελεαστική κι ας μην είχε ανοίξει ακόμη καλά το μάτι μου: «Αν πολιτικός είναι η λοβιτούρα, τότε να πάψει να είναι, και κάποιοι να πάνε σπίτια τους»! Σε ποιους αναφερόταν; Σε όλους αυτούς που ενώ πέρασαν και στάθηκαν σε κυβερνήσεις κατηγορούν τον διπλανό τους, στο διπλανό έδρανο, για τα κατορθώματα τους, αποποιούμενοι των ευθυνών τους.
Παντού… δεν χωράει ένας Πάγκαλος!
Τον προκάλεσα με εκείνον τον «απαλό» μου τρόπο, χρησιμοποιώντας παραπάνω χαμόγελο και μετά παραπανίσια αδιακρισία: «Μπαίνεις στην Βουλή… ποιον θέλεις να φωτογραφίσεις και σε ποια ανορθόδοξη πόζα»; Γέλασε ευτυχώς και απάντησε επιτυχώς: «Έχω χαρεί τη δουλειά πολλών φωτογράφων σε εφημερίδες με χιουμοριστικές φωτογραφίες, που λες πως το πιάσανε. Είδα τις προάλλες τον Πάγκαλο. Η κοιλιά του φαίνεται, σαν μόλις να είχε φάει. Πήγαινε να κρύψει κάτι, τα κουμπιά, το πουκάμισο, το σακάκι. Κάποια στιγμή σαν να ίδρωσε και έκανε μια κίνηση στην κοιλιά του. Μια τέτοια φωτογραφία θα ήθελα να είναι δικιά μου. Να είχε το υπερβολικό, να προσπαθούσε να φτιάξει το πουκάμισο, να το βάλει μέσα στο παντελόνι. Να είχε αυτό το πάχος, να είχε αυτή την υπεροψία και όλη αυτή την αίσθηση της γλίτσας. Κι ενώ είναι σε έναν δημόσιο χώρο, να είναι σαν σε έναν ιδιωτικό που κάνει ότι θέλει».
Επίλογος με υπουργική αίγλη…
Μιας και το Φωτογραφικό έργο αποτελεί θεσμό και όργανο προβολής της Ελλάδας διεθνώς του δώσαμε ευχαρίστως με τον Βασίλη Καρκατσέλη πόστο σε τρία ξεχωριστά Υπουργεία:
Υπουργείο Εκπαίδευσης, για τα καλλιτεχνικά του μονοπάτια και τους 2.500 μαθητευομένους από διάφορους χώρους, ανεξαρτήτου ηλικίας και βαθμού δεξιότητας στην φωτογραφία.
Υπουργείο Βορείου Ελλάδος, λόγω συνεργασίας με τόσες φωτογραφικές λέσχες και χάρη στις τόσες παρεμβάσεις και εκθέσεις που φέρνουν την Βόρεια Ελλάδα σε πρώτο πλάνο, μιας και δεν έχουμε πια ΥΜΑΘ ή ΓΓΜΘ.
Υπουργείο Εξωτερικών, αφού στέλνει την Ελλάδα σε διεθνείς διοργανώσεις με δόξα και τιμή.
Εκθέσεις στα σκαριά;
Στους επόμενους δύο μήνες το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης ετοιμάζει 3 με 4 μεγάλες εκθέσεις στο πλαίσιο της φωτογραφικής Biennale.
Μότο καλλιτεχνών μιας νέας εποχής…
By Βασίλης Κρκατσέλης
«Η δημιουργία ενός έργου που να τοποθετείται ή να σκαλίζει την πληγή με την έννοια της ευαισθητοποίησης, με την έννοια της συνεργασίας, με άλλους συμπολίτες, με άλλες κοινωνικές ομάδες»
