Γράφει η Ελένη Σκάρπου (elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.com)
Χρόνος: Λίγο πριν την παράσταση, στο διάλειμμα της, στον απόηχο της!
Τόπος: Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη» στα καλύτερα του!
Σκοπός: Να αποτυπώσω την έντονη κινητικότητα μιας απαιτητικής προετοιμασίας τριών διαφορετικών ηρώων!
Μιχάλης Οικονόμου, Μαρία Κίτσου, Όμηρος Πουλάκης! Και οι τρεις από την Αθήνα! Και οι τρεις στη Θεσσαλονίκη για δυόμισι ώρες πάνω στο σανίδι! Νέοι και πολλά υποσχόμενοι, ανθρώπινοι και παράλληλα ζωώδεις, φυσιολογικοί και ταυτόχρονα εμμονικοί, εγκλωβισμένοι στο «στενό» τους σήμερα και την ίδια στιγμή ανοιχτοί στις συνεχείς ανατροπές που προδιαθέτουν ένα αλλιώτικο μέλλον. Είχα μαζί μου όλα τα σύνεργα: κασετοφωνάκι, φωτογραφική μηχανή, αρκετές ώρες στη διάθεση μου για να ζήσω μαζί τους σε πραγματικό χρόνο, φλάτ παπούτσια για άνετα πάνω-κάτω στη σκηνή, τα καμαρίνια, το φουαγιέ, τη θέση μου! Αποτέλεσμα; Εδώ πιο κάτω, γιατί… τα γραπτά μένουν!
ΒΗΜΑ 1ο
Όμηρος Πουλάκης: «Τώρα το πιο εύκολο πράγμα είναι να είσαι απαισιόδοξος»!
Γνώρισα τον εμμονικό Λίαμ την ώρα που ετοιμαζόταν. Του έκανα παρέα όσο «καραμέλωνε το αίμα» για την ματωμένη μπλούζα του, απαραίτητη στην πρώτη σκηνή. Φαντάστηκα πως κάπως έτσι οι ηθοποιοί απομυθοποιούν την σκληρότητα του ρόλου τους, την οποία εμείς εισπράττουμε συνήθως βαριά. Ο υπερκινητικός Όμηρος Πουλάκης με υποδέχτηκε όμορφα. Οι δυο μας φτιάξαμε μιλώντας ένα σύστημα, ένα δικό μας παιχνίδι όπως είπε κι εκείνος και μου εξήγησε αμέσως πως η παρουσία του γίνεται καταλυτική σε ένα σύγχρονο θεατρικό θρίλερ.
«Η έννοια του θρίλερ μέσα από τον κινηματογράφο περιέχει ευκολίες που έχουν να κάνουν με την εικόνα. Μπορείς πιο εύκολα να δημιουργήσεις αίσθημα φόβου και ο θεατής έχει εκπαιδευτεί πια να κοιτάει το γυαλί και να αισθάνεται τον φόβο! Εδώ η διαδικασία είναι λίγο διαφορετική. Υπάρχει μια ροή ενέργειας και νοημάτων. Μονίμως υπονοείται ένα πράγμα, ότι μέλλεται να συμβεί. Ακριβώς όπως στις τραγωδίες… κάτι έρχεται, βηματίζει, το διαισθανόμαστε». Αυτή τη διαφορά την κατάλαβα παρακολουθώντας την παράσταση, νιώθοντας τον φόβο, αλλά εκδηλώνοντας τον κάθε φορά που τα φώτα έσβηναν αιφνίδια ή η μουσική τέντωνε τις ευαίσθητες μου άμυνες επίτηδες. Έχω συνηθίσει το σινεμά.
«Σ’ αρέσουν τα δύσκολα;» του είπα! «Πριν τα κάνω ναι! Λέω… επιτέλους κάτι δύσκολο. Υπάρχει ένας ναρκισσισμός με φιλοδοξία και ανασφάλειες, τυλιγμένος με φόβο… όλη αυτή η σούπα των συναισθημάτων με διεγείρει. Κάθε ρόλος είναι δύσκολο πράγμα. Το θέατρο έχει μια επαναληπτικότητα, έναν μόχθο… ένα σωματικό κομμάτι που μοχθεί μαζί με το ψυχικό, ώστε να δημιουργήσουν μια πραγματικότητα»!
Βάζοντας την αισιοδοξία και την απαισιοδοξία του σε μια βολική ζυγαριά περάσαμε στα ενδότερα της μάστιγας με τίτλο «ΚΡΙΣΗ»! «Όταν γύρω μου υπάρχει πολύ ευμάρεια ανησυχώ! Τώρα που δεν υπάρχει επίσης ανησυχώ. Δεν ακούω τίποτα που να με κάνει να νιώσω ότι τα αναλυτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση, οι προτάσεις και η προσέγγιση γίνονται με νόηση, με αντίληψη, με προθέσεις και με σκοπούς. Βλέπω ένα παιχνίδι κρυψίματος, αναδίπλωσης, φόβου. Υπάρχουν πολλοί «παίκτες» και αυτή τη στιγμή κανείς δεν μπορεί να προβλέψει».
Φιλειρηνιστής και αντίθετος με κάθε μορφή βίας, διακρίνει πως σε αυτή τη φάση ο «πόλεμος» είναι απαραίτητος. «Έχω την εντύπωση ότι ζούμε τέτοιες εποχές. Υπάρχει μια πολεμική διάσταση υπό άλλους όρους. Δεν μου προκαλεί ευχάριστα συναισθήματα και θεωρώ ότι είναι πολύ αφελής η εποχή που ζητάει να πάρεις θέσεις εκ νέου σε διλήμματα, λες και δεν έχουμε απαντήσει ήδη σε πολλές χαζομάρες. Αν νιώσω ότι πρέπει να απαντήσω σε κάποιο δίλημμα, το δίλημμα μου είναι πάντα υπέρ του αδύνατου». Η ιδέα της εξουσίας μάλλον τον απωθεί. «Αν είχα μαγικό ραβδί θα ήθελα να είχα τη δύναμη να μη το χρησιμοποιήσω»!
Λίγο πριν τον αφήσω στην ησυχία του, αρχίσαμε τα σχόλια για τη Θεσσαλονίκη! Ήθελα να δω αν τον γοήτευσε κάτι, σ’ αυτές τις 4-5 φορές που έχει έρθει. «Με γοητεύει η ασταθής ατμόσφαιρα που εισπράττω. Κατά καιρούς μια πολύ μελαγχολική πόλη, άλλες φορές μια ιδιαίτερα ζωντανή και εξωστρεφής πόλη κι άλλες φορές μια εντελώς εγκαταλελειμμένη στο παρελθόν πόλη». Το «λάφυρο» του από τη Θεσσαλονίκη; Βραχιολάκι «Ακούνα Ματάτα» από Τζαμαικανούς στην Αριστοτέλους, έτσι… γιατί του αρέσει να ανοίγει την πόρτα στην τύχη!
ΒΗΜΑ 2ο
Μιχάλης Οικονόμου: «Τι δεν κάνω με τίποτα; Δεν γουστάρω να χαλιέμαι πολύ από τις βλακείες των άλλων. Είμαι λίγο ζεν!»
Βρήκα τον Ντάννυ να μακιγιάρεται. Αποφάσισα να ταράξω την ηρεμία του, καθόλου άγνωστη συνθήκη, αφού ο ρόλος του επιδέχεται πολλές ανατροπές! «Νομίζει ότι έχει μια αρμονική ζωή, θέλει να πιστεύει ότι έχει κάνει τα καλύτερα που μπορούσε. Σιγά σιγά ανακαλύπτει τον εαυτό του, παίρνει αποφάσεις που δεν θα έπαιρνε, προκειμένου να προστατεύσει την οικογένεια του» μου διηγείται σαν να βιώνει επί τόπου τον εσωτερικό εκβιασμό που περνά πάνω στη σκηνή. Κι αν ο Ντάννυ αλλάζει περισσότερο από όλους κατά τη διάρκεια της παράστασης, βρισκόμενος σε μια διπολική κατάσταση, αυτό δεν τον κουράζει. Άλλωστε μου εκμυστηρεύτηκε αυτό: «Κατάλαβα το ρόλο στην πορεία του. Όταν άρχισαν οι παραστάσεις δεν είχα ψυλλιαστεί τις διαστάσεις του. Αυτό με κάνει να μη βαριέμαι. Θα μπορούσα να είχα κόψει φλέβες. Έχει ενδιαφέρον να επιμένεις σε ένα πράγμα για αρκετό καιρό. Είναι σαν μια βόλτα σε ένα ανάκτορο. Μπαίνεις μέσα σε μια αίθουσα και μετά σε μια άλλη και μετά από έναν μήνα βλέπεις μια άλλη κι αυτό σε οδηγεί σε πράγματα που δεν περίμενες ότι θα συναντήσεις».
Έκανε στάση για καφέ και ένα μπισκότο σοκολατένιο, μου μίλησε για τις ταινίες που έκανε «Ξεναγός» και «Tungsten», θυμηθήκαμε την θεατρική «Κατσαρίδα» που πολύ αγαπήθηκε στην πόλη μας, κι έπειτα δώσαμε από κοινού ένα κοινωνικό πλαίσιο στα «Ορφανα». Ένα ζευγάρι σε ένα σπίτι, στη δική του απατηλή καθημερινότητα με τον έξω κόσμο σε απόσταση… κι η δική μας πραγματικότητα, όπου ξαφνικά ξυπνήσαμε από το «λήθαργο» της υπέροχης ζωής μας. «Αυτό ακριβώς είναι που κάνει το έργο τόσο ζωντανό, όχι απλά επίκαιρο, αλλά να είναι και μπροστά, να αναφέρεται σε αυτά που θα έρθουν που δεν τα έχουμε δει ακόμη. Ίσως σε κάποιες γειτονιές στην Αθήνα να τα έχουμε δει. Είναι αυτό… που δεν υπάρχει κανείς πραγματικά καλός και πραγματικά κακός». Συμπέρασμα; Οι ανατροπές ορίζουν την καλοσύνη ή την κακή εκδοχή του εαυτού μας. Άνθρωπος ή κτήνος; Υπάρχει η χρυσή τομή;
Το πρώτο κουδούνι χτύπησε! Τον ρώτησα αν αγχώθηκε. «Δεν αγχώνομαι ακριβώς, μπαίνω σε μια διαδικασία με ένα πολύ καλό ζέσταμα ή απλά με μια διαδικασία ενεργοποίησης». Είχα απορία αν οι ρόλοι είναι πιο αγχωτικοί από την καθημερινότητα του. «Έχουν πιο ξεκάθαρους στόχους οι ρόλοι νομίζω. Είναι σπουδαίο όμως στη ζωή σου να βάζεις ξεκάθαρους στόχους, όπως επίσης να χαώνεις ρόλους που φαινομενικά έχουν στόχους, να τους δίνεις έναν ρεαλισμό, να τους λερώνεις»!
Ανάμεσα στο χάος και την αλήθεια του… έψαξα τον αιθεροβάμονα Μιχάλη Οικονόμου… ! «Ονειρεύομαι, έχω δικό μου συννεφάκι, γαλάζιο δεν θα ναι ή κάτι τέτοιο, αλλά παίζω συνέχεια ρεαλιστικούς ρόλους. Μ’ αρέσει να τους γειώνω πολύ». Τον ξάφνιασα όταν του ζήτησα να διαλέξει ρόλο κάποιου πολιτικού για να τον γειώσει ή να τον χαώσει και είπε γελώντας : «Ωχ!!!! Είναι δύσκολο!!!!». Μετά μου αποκάλυψε ότι θα ήθελε πολύ να παίξει τον Νίκο Εγγονόπουλο στον κινηματογράφο.
Χτύπησε το δεύτερο κουδούνι! Έφυγα σαν τον κλέφτη διασχίζοντας διαδρόμους σε σχετικό σκοτάδι, σκοντάφτοντας σε σκάλες και σκαλάκια και τελικά πήρα θέση απέναντι στη σκηνή!
ΒΗΜΑ 3ο
Μαρία Κίτσου: «Σκέφτομαι πολύ τελευταία… την κοινοβιακή λύση»!
Στο διάλειμμα και αφού είχα πάρει την πρώτη έντονη γεύση από «Τα Ορφανά» τρύπωσα για λίγο στο καμαρίνι της Έλεν και βρήκα όλα τα απωθημένα της «απλωμένα». «Με την Έλεν δεν έχω πάρα πολλά κοινά, εκτός από την αγάπη στον σύζυγο της και τον αδερφό της». Κι αν αυτή η αγάπη εκφράζεται με πολύ ακραίο τρόπο η Μαρία δίνει ελαφρυντικά εστιάζοντας στην παιδική ηλικία της Έλεν και την ευρύτερη σκληρότητα των συνθηκών ζωής της ηρωίδας. «Εγώ στην ζωή μου είμαι πολύ πιο διαλλακτική, πολύ πιο ρομαντική. Εκείνη έχει πολλά μαζεμένα». Οι σκέψεις μας συναντήθηκαν με μεγάλη χαρά όταν είπε: «Χάρη στην ηθοποιία έχεις την ευκαιρία να ζήσεις κάποιες εμπειρίες μέσα από την ασφάλεια που σου προσφέρει η σκηνή, χωρίς να πρέπει να αντιμετωπίσεις και τις συνέπειες». Με δύο άντρες στην σκηνή αισθάνεται βασίλισσα! Έχει όμως και το βάρος της ευθύνης τους, καθώς είναι ο ισορροπιστής ανάμεσα σε δύο ήρωες εκ διαμέτρου αντίθετους. Αυτή κάθε φορά μοιράζει τα χαρτιά στο τραπέζι. Εκείνη κόβει την τράπουλα. «Όσο πιο πολλές ευθύνες έχω, τόσο πιο πολύ ενεργοποιούμαι!»
Σε μια στροφή της κουβέντας στο πως οφείλουμε ως Έλληνες να είμαστε πια, είπε: «Τώρα φυσικά πρέπει να δώσουμε περισσότερο, συναισθηματικά και πρακτικά. Δεν μπορούμε πια να είμαστε ήρεμοι σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Και η ευθύνη των καλλιτεχνών μεγαλώνει, αλλά και του κάθε ανθρώπου χωριστά. Φτιάχνει συχνά συνθήματα! Με τους φίλους της οργανώνονται για το τι θα κάνουν. Κατεβαίνει σε πορείες, διαμαρτυρίες, κρατάει πανό, σημαίες, σφυρίχτρες, και άνετα θα την συναντήσετε σε καθιστική διαμαρτυρία στο Σύνταγμα! Δεν της αρέσει το ψέμα, η κακία, η υστεροβουλία, ο ατομισμός, αλλά εμπνέεται από μια καλή ψυχή κι Έχει ένα ματάκι φορεμένο στο λαιμό που κάνει μπαμ!
Για τους ανθρώπους…
«Ο κόσμος έχει γίνει πιο ταπεινός, έχει προσγειωθεί έχει καταλάβει ότι δεν μπορεί να ζήσει μόνος του».
Για την κατάντια τους…
«Είναι σαν να βλέπεις έναν άνθρωπο να ξεβάφεται από ένα πολύ κακό μακιγιάζ, πολύ υπερβολικό».
Στο τέλος της παράστασης η σιγουριά της Έλεν γκρεμίζεται, μαζί με την ήρεμη ζωή της! Ο Ντάννυ έχει φτάσει από το Α στο Ω και ο Λίαμ παίρνει αυτό που του αξίζει! Εσείς θα φύγετε με τους προβληματισμούς που συνόδευσαν κι έμενα μέχρι την εξώπορτα…
Info: “Τα ορφανά” -Τετάρτη έως Κυριακή στις 21.00 στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς “Μελίνα Μερκούρη”
