Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος / επ. Καθηγητής- Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας / gvoskop@uom.gr
Την ώρα που η Ευρώπη βουλιάζει στη λιτότητα, οι φυσικοί ηγέτες της αδυνατούν να εξεύρουν μία δημοσιονομικά, πολιτικά και κοινωνικά αποδεκτή λύση αντιμετώπισης της κρίσης. Η περιθωριοποίηση της πολιτικής και η ανάδειξη των τεχνοκρατικών προσεγγίσεων σε μονόδρομο αντιμετώπισης της κρίσης καταδεικνύουν τις ανεπάρκειες των ηγεσιών να ανταποκριθούν στις ανάγκες των καιρών αλλά και στην επιτακτική ανάγκη να διαφυλαχτεί η κοινωνική συνοχή στην ΕΕ.
Η ΕΕ διέρχεται μία άνευ προηγουμένου θεσμική και πολιτική κρίση η οποία απειλεί τη βιωσιμότητα της. Η επιλογή ανάλγητων κοινωνικά προγραμμάτων λιτότητας είναι αναπόφευκτο να διευρύνει την κρίση νομιμοποίησης της ΕΕ. Σε αυτή τη διαδικασία τον πλέον σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι ηγεσίες σε Γερμανία και Γαλλία.
Η «συνεισφορά» των δύο αυτών χωρών στην προσπάθεια διάσωσης της ευρωζώνης ουσιαστικά έχει προκαλέσει σημαντικές παρενέργειες που δεν πρέπει να διαφεύγουν της προσοχής μας. Πρώτον, οι μέχρι σήμερα επιλογές τους επιδεινώνουν δραματικά την ύφεση στην ευρωζώνη χωρίς να επιλύουν τα υπάρχοντα προβλήματα. Δεύτερον, καθιστούν τη διαδικασία ολοκλήρωσης, μια κατ’ εξοχήν πολιτικής υφής επιλογή των πολιτικών ελίτ, σε έναν διαχειριστικό μονόδρομο που αποδομεί κοινωνίες και ισοπεδώνει το κοινωνικό κράτος. Τρίτον, διευρύνει το χάσμα ανάμεσα σε συλλογικότητες και ηγεσίες, αφού η κινεζοποίηση των κοινωνιών αποσυνθέτει τους κοινωνικούς ιστούς στις επί μέρους εθνικές συνιστώσες της Ένωσης δημιουργώντας συνθήκες συστημικής αστάθειας σε ενδοκρατικό επίπεδο. Τέταρτον, απογυμνώνει ιδεολογικά και αξιακά την ΕΕ από το ονομαστικό πλαίσιο και στόχο σύγκλισης των κοινωνιών. Πέμπτον, επαναθεμελιώνει τη λειτουργία της ΕΕ σε ένα δαρβινιστικής αντίληψης πρότυπο που στοχοποιεί θεσμικά τους αδύναμους. Γαλλία και Γερμανία προωθούν ένα διακριτό θεσμικό πλαίσιο επιβολής πρακτικών πολιτικής ισχύος.
Η μεγαλύτερη απειλή για την Ένωση σήμερα προέρχεται από τους φυσικούς, λόγω ειδικού βάρους, ηγέτες της. Η εμμονή των Γερμανών να εμπεδώσουν θεσμικά μία ηγεμονική τάξη πραγμάτων και η αδυναμία της Γαλλίας να αντισταθεί σε επιλογές που πλήττουν και την ίδια αποδυναμώνει την Ένωση συνολικά. Η πρόσδεση των Γάλλων στο γερμανικό άρμα δημιουργεί συνθήκες έλλειψης εξισορρόπησης της γερμανικής οικονομικής ισχύος και επιτρέπει σε μία ανεπαρκώς κοινωνικοποιημένη, όσον αφορά το ευρωπαϊκό όραμα, Γερμανίδα καγκελάριο να θέτει σε αμφιβολία τα σαφή πλεονεκτήματα της ενοποιητικής διαδικασίας.
