Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.com
Τόπος: Στη Σαλονίκη μια μέρα με πολλή κίνηση!
Χρόνος: Πέρασε καιρός, αλλά μου είχε πει να μην ξεπετάξω την συνέντευξη μας έτσι απλά…
Σκοπός: Πολιτικές σφήνες από τα χείλη του, «αρωματισμένες» με κοινωνικό αντίκτυπο!
Είναι όμορφο να συνειδητοποιείς πως όσο γνωρίζεις έναν σπουδαίο άνθρωπο, τόσο μειώνεις τις αποστάσεις ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Καθίσαμε λοιπόν, σε ένα βολικό τραπέζι που να χωράει εμάς και τις σκέψεις μας, εμένα και την μουσική του, εκείνον και τις θεατρικές του περιπλανήσεις. Αφήσαμε κατά μέρος τη λέξη «προσπαθώ» γιατί τον ενοχλούσε και υιοθετήσαμε πιστά το «παλεύω». Η δική του αιώνια πάλη; Βρίσκεται ανάμεσα στο καλό και το κακό, με γνώμονα να κυριαρχήσει το καλό. Με επιρροές από την μουσική και το θέατρο, που συνυπάρχουν στη ζωή του όχι από ματαιοδοξία, βάλαμε πλώρη για τα μύχια του. ‘Ανθρωπος που δημιουργεί αντιπαλότητες, παίρνει θέσεις, και που δεν ντρέπεται να πει την αλήθεια για τον εαυτό του. Στην ζωή του το πρώτο βελάκι που του έδειχνε το δρόμο για να γνωρίσει τον κόσμο ήταν ο ήχος, άλλοτε ο φυσικός κι άλλοτε εκείνος της ψυχής. Πάντως την ησυχία του την βρίσκει παντού, αρκεί να το θελήσει. «Εύχομαι πολλές φορές στους ανθρώπους ησυχία μαζί με την ευτυχία. Είναι ένα μέτρο που σου επιτρέπει να ισορροπείς στη ζωή σου, να έχεις πιο ωραίες αποφάσεις και πιο εμπνευσμένες». Τον παρακολουθούσα υποταγμένη στις μεντορικές του εκφράσεις. Μέσα σ’ ολα έμαθα πως δεν αντέχει τη μοναξιά του, ούτε και τον εαυτό του όταν είναι μόνος του. Δηλώνει μυστήριος και βολεμένος στην έννοια της συλλογικότητας, χωρίς όμως να του αρέσει το βόλεμα. Κι ενώ εκείνος επιμένει ότι δεν τον βρίσκεις πουθενά, λόγω κυκλοθυμίας, εγώ βρήκα ένα μέσο αμοιβαίας επικοινωνίας: τις αισθήσεις και τους στίχους από τα τραγούδια του τελευταίου του δίσκου με τίτλο «Με γειά το κούρεμα».
Το χρώμα της φωνής, η θερμοκρασία, η αφή….
Μεγαλωμένος σε ένα περιβάλλον σιωπής, με δυο γονείς που δεν άκουγαν, έπρεπε να τους εξηγεί όσα άκουγε εκείνος. Αναθρεμμένος όχι με τηλεόραση, αναψυκτικά και play station, αλλά με αγγίγματα. Εξερευνώντας τον ήχο βρήκε ένα χαριτωμένο κουμπάκι από εκείνα που τα πατάς και διεισδύεις πιο βαθιά στη ζωή. Με τη δύναμη της νοηματικής, φτάσαμε να αναλύουμε την ελληνική γλώσσα και το ασύγκριτα πλούσιο υπόβαθρο της. Οι λέξεις, οι ήχοι, οι σιωπές… τον οδήγησαν στην μουσική. Από τη βυζαντινή μουσική παιδεία στον Αγιο Νικόλα Αχαρνών και μετά σε μονοπάτια που τον έφεραν ωραία αντιμέτωπο με ένα ευρύ μουσικό φάσμα. Κι από εκεί οι γέφυρες κατέληξαν στο σανίδι. «Όταν με την μουσική είσαι παρών, είσαι πολύ κοντά στο θέατρο. Είμαι ευτυχής και τυχερός. Ζω στη διαδικασία των ονείρων μου και αμοίβομαι», μου είπε και ένιωσα την ανάγκη να σταυροκοπηθώ, που ανήκω κι εγώ σ’ αυτή την κατηγορία. Γιατί είναι δύσκολο να ζεις για τα όνειρα σου, αλλά να μη ζεις μέσα σε αυτά.
«Θέλω τ’ άδικο να βρίζω και στα ρέματα να χτίζω, να τα παίρνω, να λαδώνω και το κράτος να χρεώνω…» (Ζήτω οι Ελληναράδες)
«Εγώ μεγάλωσα μικρός. Συνειδητοποίησα από πολύ μικρός τι θα πει κοινωνική ισορροπία, αδικία… ήθελα να υπερασπιστώ το άδικο που ζούσαν οι γονείς μου. Ευτυχώς όμως δεν έχω αποποιηθεί την έννοια του πολίτη» μου λέει και απορούμε από κοινού πως μπορεί να ζούμε σε μια τόσο όμορφη χώρα, με ανύπαρκτο κράτος. Κι εδώ μπήκε στην κουβέντα μας ο παράγοντας απογοήτευση! «Ένιωσα πολλές φορές ότι μιλάω σε ανθρώπους που δεν ακούνε, έχοντας όμως ακοή. Αντιμετώπισα τρομερό ατομισμό, τρομερή οικογενειακή και ιδιοκτησιακή λογική στις σχέσεις των ανθρώπων. Με κούρασαν οι οικογένειες των αναπήρων, οι οποίες πολλές φορές κρύβουν τους αναπήρους τους. Με κούρασε ο Έλληνας που δεν κατάλαβε ποτέ ότι είμαστε όλοι εν δυνάμει ανάπηροι, όπως είμαστε και εν δυνάμει ασθενείς». Κι έτσι όπως είχαμε απορροφηθεί στις επώδυνες διαδικασίες, η βαλίτσα πήγε ακόμη μακρύτερα. «Με κούρασε η αμορφωσιά και η έλλειψη παιδείας. Με κούρασαν οι κυβερνώντες που είναι ψεύτες και μειοδοτούν σε όλα τα επίπεδα, στο εθνικό σίγουρα αλλά και στον άνθρωπο. Είναι ψεύτες και υποκριτές. Ευτυχώς εμπνέομαι από τους ανθρώπους που πάνε μπροστά κι ας είναι λίγοι»!
«Φάγανε και ήπιανε που λες έναν σκασμό και στείλανε σε μένα το λογαριασμό…» (Αχ πατρίδα μου γλυκειά)
Πως του φαίνεται όλο αυτό που ζούμε; «Δεν μου φαίνεται καθόλου. Δεν πιστεύω ούτε καν στην προσωπική υγεία, πιστεύω στις συλλογικές αξίες, δεν αντέχω όμως αυτή την επανάληψη του βιώματος μας στην Ελλάδα κι από τους πολίτες και από τους πολιτικούς. Η ευθύνη είναι ισομερής, διότι όταν εσύ επιλέγεις να κυβερνηθείς από εθνικούς μειοδότες, προδότες σε όλα τα επίπεδα, που έρχονται για να κατασπαράξουν, κι εσύ τους ακούς, τους δίνεις βήμα, τους πληρώνεις τις συχνότητες που εμφανίζονται, τους πληρώνεις την ύπαρξη των κομμάτων τους, πληρώνεις τα επαγγελματικά ή κομματικά στελέχη τους, πληρώνεις τη διαφήμιση τους… όλο αυτό θα μας οδηγήσει σε ακόμη χειρότερες συνθήκες».
«Όταν έρχεται η ώρα για εκλογές, μια κυβέρνηση θα φτιάχνουμε που λες, μια κυβέρνηση που θα χει αποδοχή και θα δώσει στο λαό προοπτική» (Η κυβέρνηση)
Ναι, ήθελα να ακούσω τη γνώμη του για τους πολιτικούς, τη φάρα τους, την ξύλινη γλώσσα τους, την ανελαστικότητα τους στο διαφορετικό που προστάζει η εποχή μας… και την άκουσα. «Ανέμπνευστοι πολιτικοί δίχως ουσία, μια αριστερά που με απασχολεί και με ενδιαφέρει περισσότερο, αλλά που δεν βρήκε ούτε τώρα μια χρυσή τομή να ενωθεί για να κυβερνήσει…. Η αλήθεια είναι ότι χρωστάμε, αλλά κανείς δεν μιλάει επί της ουσίας για το ποιος μας έφερε σε αυτή την κατάσταση». Μήπως έχει κανέναν νόημα να σκαλίζουμε συνέχεια την «πληγή» για να δούμε ποιος έφταιξε λιγότερο ή περισσότερο; Αναρωτήθηκα λίγο πριν βυθιστώ στην πορτοκαλάδα μου! «Έχει νόημα να ξέρουμε πως φτάσαμε εδώ για να μην το ξανακάνουμε… οι τράπεζες είναι πολύ συγκεκριμένα πράγματα είναι τα καταστήματα, είναι τα βιβλιοπωλεία του καπιταλισμού, είναι η σοφία του καπιταλισμού. Κι εμείς… ενάς λαός που αποδέχτηκε γενικά το ανήκομεν». Τα λόγια του έπεφταν σκληρά, αλλά σε απαλό τόνο, υποδηλώνοντας πόσο συνειδητά άρθρωνε τους φθόγγους, τις φράσεις, τις προτάσεις…
«Φόρο στο όνειρο ποτέ κανείς δεν πλήρωσε ως τώρα, με ποιο δικαίωμα αυτοί το στέλνουν σφήνα σε άλλη χώρα» (Περαστικά μας)
«Πρέπει να θυμόμαστε με τι έχουμε να κάνουμε, δεν γίνεται να αμυνθείς γενικά. Πρέπει ο ελληνικός λαός να συνειδητοποιήσει τώρα πως σε όποια απόφαση πάρουμε θα είναι συνένοχος». Κάπως έτσι θα πάω αύριο στην κάλπη, με το χέρι μου αγγυλωμένο στη λογική μου. Κι από το αποτέλεσμα θα κρίνω την λογική άλλων δέκα εκατομμυρίων Ελλήνων. Όσο για την ιδέα της συγκυβέρνησης που θα μπορούσε να αποσπάσει βραβείο της πιο εύχρηστης λέξης που σημάδεψε την Άνοιξη του 2012 και απ’ ότι φαίνεται και το Καλοκαίρι του 2012, ο Γιάννης Ζουγανέλης τείνει στα αυτονόητα. «Σίγουρα θα μπορούσαν να κυβερνήσουν ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Δημοκρατική Αριστερά». Και η αποχή; «Η αποχή βγάζει κυβέρνηση! Θα πάω να ψηφίσω» μου είχε πριν τις πρώτες εκλογές της 6ης Μαϊου. Μου είπε ακόμη και τι θα ψήφιζε. Όχι γιατί ήμουν σημαντική για εκείνον, αλλά γιατί ήταν σημαντικό να το μοιραστεί μαζί μου. Λοιπόν, ψήφισε Ψαριανό γιατί είναι φίλος του. «Δεν θα τον ψήφιζα αν ήταν βουλευτής σε κόμμα εκτός Δημοκρατικής Αριστεράς, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ανταρσύα. Υπάρχουν κι άλλοι φίλοι. Είπα την αλήθεια η οποία δεν με τιμάει και τόσο, αλλά έτσι είμαι»!
Ο επίλογος… να έχει κάτι από πρόλογο, γιατί δεν θέλω να τελειώσει!
Με αίμα και κύτταρα που μπαλαντζάρουν ανάμεσα στην Μύκονο και τη Νάξο και με επαγγελματικές αγάπες που μοιράζονται σε κομμάτια. Ριγμένος στη δισκογραφία από τα 15 του με πρώτο δίσκο το «Σώσον Κύριε τον Λαόν σου» το 1971. Στη δική μου μνήμη κρατημένος εκείνος του 1993 με όνομα «Μακρυμάλλης» και το «The light of flame» το 2004 ευρωπαϊκής κυκλοφορίας με μουσική για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Οι μουσικές του έχουν βάλει την προσωπική του σφραγίδα σε τηλεοπτικές σειρές, θεατρικά έργα, παιδικές παραστάσεις, κινηματογραφικές ταινίες. Οι ευαισθησίες του τον έχουν οδηγήσει σε βραβεύσεις από τον ΟΗΕ και τη Unicef για τη διδασκαλία του σε παιδιά με αναπηρία. Επίτιμος καθηγητής της Ακαδημίας του Μονάχου, όπου συμμετέχει ενεργά στην δημιουργία έδρας ελληνικής μουσικής με διατριβές και διδακτορικές μελέτες πάνω στην μουσική, το θέατρο και όχι μόνο. Για 20 μέρες τον χρόνο μάλιστα, επισκέπτεται τη γερμανική πόλη, όπου σπούδασε. «Δεν με βοήθησε το ελληνικό κράτος να κάνω πραγματική έδρα. Είναι δύσκολο, δεν μπορείς να το κάνεις μόνος, το κράτος που ήταν υποχρεωμένο να με βοηθήσει πριν 15 χρόνια δεν το έκανε. Διατηρώ την επαφή μου και με την εκεί πανεπιστημιακή κοινότητα». Από τη συναναστροφή του με τους Γερμανούς μετά από τόσα χρόνια, έχει βγάλει τα συμπεράσματα του. «Οι Γερμανοί δεν είναι μόνο αυτοί που γνωρίζουμε, οι κατάπτυστοι κυβερνώντες και δυνάστες της Ευρώπης, αυτοί που προκάλεσαν δύο παγκόσμιους πολέμους, οι χυδαίοι εξουσιάζοντες. Ο λαός και οι επιστήμονες είναι διαφορετικοί. Έγώ έζησα σε πολύ ωραίο περιβάλλον, σπούδασα με δικά τους λεφτά, που τα απέκτησα από υποτροφία».
«Θέλω μια μέρα να πάω βόλτα και να χαζεύω, θέλω μια μέρα να χάνω χρόνο, να κοροϊδεύω , να μη φοβάμαι, να μη προσέχω, να μη με ψάχνουν και να μην τρέχω…» (Θέλω μια μέρα)
Μου φάνηκε πως είχαμε μείνει στο τραπεζάκι για μέρες, να μιλάμε για την υπκριτική τέχνη που δεν έχει καμία υποκρισία, για την αγάπη που είναι έκφραση και για το σύμπαν, αλλά όχι με παραπομπή στο Κοέλιο. «Ό,τι σου ανήκει από το σύμπαν, γιατί σου ανήκει, δεν θα σου χαριστεί, πρέπει να βρεις τρόπο για να το αποσπάσεις» μου είπε. Με έπιασε τότε μια αγωνία να αρπάξω ότι μου αναλογεί σε αυτόν τον κόσμο. Κι έπειτα το ρίξαμε στον απολογισμό… «Δεν είμαι πολύ καλός άνθρωπος! Καλός άνθρωπος είναι αυτός που μπορεί να λέει την αλήθεια παντού. Εγώ δεν την λέω παντού, ούτε με ενδιαφερει να την πω παντού πια, γιατί έχω απογοητευτεί», μουρμούρισε! Μετά όμως του ζήτησα ένα μότο τρανταχό που να τον εκφράζει, και απάντησε με πολύ ενέργεια: «Σκέφτομαι ελληνικά!» και μου έφερε και παράδειγμα: «Το κράτος είναι μια έξη που μας τρομάζει και τον δεχόμαστε τον τρόμο, όμως η λέξη τρομοκρατία είναι τρομάζω το κράτος και σε ρωτώ θέλεις να το τρομάξεις το κράτος;» Απάντησα «Θέλω»!!! «Θέλω λοιπόν κι εγώ να το τρομάξω. Πρέπει να οργανώσουμε μια τρομοκρατική οργάνωση», είπε και γελάσαμε! Αααα…. μου έδωσε και συμβουλή… να μην ανήκω πουθενά και σε κανέναν, και την έχω κρατήσει φυλαχτό να με παρηγορεί κάθε φορά που θα διαπιστώνω την μοναχικότητα μου.
«Γι’ αυτό που είμαι και που ξέρω περηφανεύομαι, εγώ για την Ελλάδα θα ονειρεύομαι» (Για την Ελλάδα ονειρεύομαι)
Info:
«Ιππής» στο Θέατρο Δάσους
Τετάρτη 4 και Πέμπτη 5 Ιουλίου
Ο Γιάννης Ζουγανέλης συμπρωταγωνιστέι μαζί με τους Πέτρο Φιλιππίδη, Τάκη Παπαματθαίου, Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη και μια αξιόλογη ομάδα ηθοποιών.
