ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ Γράφει η Όλγα Ν. Τσιπτσέ
Τις τελευταίες δεκαετίες, μαζί με τις εξελίξεις στην κοινωνία μας –αρχικά την άνθιση της οικονομίας και αναβάθμιση του βιοτικού μας επιπέδου και την τελική και ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών και εξουδετέρωση των αρχών – ολοένα και περισσότερο συναντούμε ανθρώπους που έχουν «προσβληθεί» ή έχουν αναπτύξει τις εσώτερες πνευματικές ασθένειές τους.
Η κατάθλιψη είναι μια απο αυτές τις ασθένειες και απόρροια της κοινωνικοοικονομικής κατάστασής μας. Πολλοί επιστήμονες έχουν ενσκύψει πάνω σε αυτή την ασθένεια που είναι και κοινωνικό πρόβλημα, προκειμένου να βρουν λύσεις που οδηγούν στην καλυτέρευση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων, μέσω και φαρμακευτικής αγωγής.
Υπάρχουν βέβαια και πολέμιοι που πρεσβεύουν ότι η κατάθλιψη είναι ένα δημιούργημα της ψυχιατρικής, ενός παρακλαδιού της ιατρικής που όμως είναι το μεγαλύτερο φιάσκο του 20ου αιώνα. Οι ίδιοι πολέμιοι αναφέρουν ότι τα διάφορα αντικαταθλιπτικά και ψυχωτικά φάρμακα είναι άχρηστα και ότι οι πολυεθνικές φαρμακευτικές εταιρείες συντηρούν, κατασκευάζουν ίσως και υποβαστούν όλο αυτό το σύστημα με στόχο το κέρδος, αδιαφορώντας για τον παράγοντα Άνθρωπο!
Αυτή ακριβώς τη διαμάχη ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια των θεατών, από την Παρασκευή 13 Μαρτίου, και για περιορισμένες παραστάσεις, το «Effect- Τομογραφία του Έρωτα», στο Θέατρο Αυλαία στη Θεσσαλονίκη.
Το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, με φάρο τις σκηνοθετικές οδηγίες του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη, παρουσιάζει σε πανελλήνια πρώτη, το έργο της αγγλίδας Λούσυ Πρέμπλ. Το κουαρτέττο ηθοποιών μεταξύ των οποίων ο Αντώνης Καρυστινός και η Άννα Μάσχα, καταφέρνουν να μας προβληματίσουν μέσα από ένα επιστημονικό θρίλερ, για την αναγκαιότητα να στραφούμε στα ψυχοφάρμακα ή αν πρέπει να τα πετάξουμε στα σκουπίδια, να προβληματιστούμε γιατί «όλοι είμαστε ευτυχείς, αλλά κανείς δεν είναι ευτυχισμένος»..
Μια συναισθηματική λοιπόν, ψυχίατρος, «πείραμα» και η ίδια του «συστήματος», διενεργεί μια μελέτη για την λειτουργία, τις ενέργειες και τις παρενέργειες ενός νέου ψυχοφαρμάκου που θέλει να προωθήσει ο «εγκέφαλος» μίας φαρμακευτικής εταιρίας, η οποία όμως προσπαθεί να είναι αντικειμενική και να λάβει υπόψη της και την ανθρώπινη παράμετρο πέρα από τη χημεία του κάθε οργανισμού. Παρά την επιστημονική της υφή, δεν μπορεί να επεμπλακή από τα βιώματά της και υποσυνείδητα «νοθεύει» την μελέτη και οδηγεί την έρευνα σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις για την ίδια και τους εθελοντές της. Αφορμή στέκεται ο αναπάντεχος έρωτας μεταξύ δύο εκ των εθελοντών, με αποτέλεσμα να βυθιστεί ακόμη περισσότερο στη δύνη του εαυτού της. Η ψυχίατρος, τελικά, θα επιλέξει αυτό που η ίδια απορρίπτει και πολεμά χωρίς να το καταλαβαίνει;
Η ιστορία που παρουσιάζεται με άψογο τεχνολογικό μέσο, έχει ένα βασικό άξονα, τον έρωτα. Θα μπορούσε κάλλιστα να είχε αποδοθεί ως ντοκιμαντέρ καθώς οι επιστημονικές έννοιες και αναλύσεις καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του θεάματος. Ως θεατρικό πλατιάζει σε αρκετά σημεία που απαιτούν ειδικές γνώσεις ψυχιατρικής και βιοχημείας και εμπειρίες των θεατών. Η επιστημονική διάσταση είναι αυτή λοιπόν που καθιστά το έργο ιδιαίτερο και αρκετά βαρύ.
Πέρα όμως από το ειδικό βάρος του, είναι αξιοσημείωτοι οι καλοπαιγμένοι ρόλοι και από τους τέσσερις ηθοποιούς που ανεβάζουν το επίπεδό του, και οι οποίοι με απόλυτη φυσικότητα απέδωσαν τους χαρακτήρες τους.
Η ψηφιακή σκηνογραφία του Στάθη Μήτσιου, «έδωσε ρέστα» και έκανε τη δουλειά του σκηνοθέτη αβάσταχτα εύκολη, ενώ η μουσική έντυσε με εκφραστικότητα τα μέρη, τις πράξεις, τα συναισθήματα και στάθηκε επιβλητική στα σημεία κορύφωσης.
*Με το έργο της Lucy Prebble, “Effect -Τομογραφία του έρωτα ” ένα συγκινητικό, αστείο και απρόσμενα ανθρώπινο επιστημονικό θρίλερ στην Κεντρική Σκηνή , ξεκινά τη νέα θεατρική περίοδο το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.Πάτρας.
Η ιστορία
…όλη αυτή η ιστορία, ο ένας εγκέφαλος να παρατηρεί τον άλλον, σαν μια κάμερα να προσπαθεί να φωτογραφίσει τον εαυτό της.
Ο εγκέφαλος είναι το πιο σημαντικό ανθρώπινο όργανο. Παρόλο που ζυγίζει το 2% του βάρους του σώματος, καταναλώνει το 20% της παραγόμενης ενέργειας. Το ποσοστό της ενέργειας του εγκεφάλου που καταναλώνει ο έρωτας δεν έχει μετρηθεί ακόμη.
«- Νιώθω…
– Νιώθω…»
Δύο νέοι συμφωνούν να πάρουν μέρος σε μια δοκιμή για ένα νέο φάρμακο.
«- Μια χαρά μπορώ να καταλάβω τη διαφορά ανάμεσα στο ποιος είμ’ εγώ και στην παρενέργεια μιας ουσίας.
– Μην το πάρεις προσωπικά, όμως ούτε με σφαίρες δε μπορείς.»
Ενώ οι γιατροί μπορούν να παρατηρήσουν με κάθε λεπτομέρεια τις χημικές αντιδράσεις στο μυαλό των ερωτευμένων, δεν ξέρουν τι τις προκαλεί:
«- Ας υποθέσουμε πως την έχουν προκαλέσει τα φάρμακα. Και λοιπόν; Είναι αυτό που είναι. Το γιατί δεν έχει σημασία.
– Έχει τεράστια σημασία. Είναι το μόνο που έχει σημασία.»
Η δοκιμή τινάζεται στον αέρα. Κι οι γιατροί, αναγκάζονται ν’ αναθεωρήσουν τα όρια ανάμεσα στην τρέλα και την υγεία, τον άνθρωπο και τη χημεία, τον έρωτα και την αγάπη…
H Lucy Prebble, θεωρείται μία από τις πιο δυναμικές σύγχρονες φωνές του αγγλικού θεάτρου.
Συντελεστές:
Μετάφραση σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης
Βίντεο-Σκηνογραφία: Στάθης Μήτσιος
Επιστημονικός σύμβουλος: Μενέλαος Καραντζάς
Βοηθός σκηνοθέτη: Παρασκευή Λυπημένου
Αφίσα: Στάθης Μήτσιος
Φωτογραφία αφίσας: Μαριλένα Γρίσπου
Παίζουν :
Αντώνης Καρυστινός
Άννα Μάσχα
Καλλιόπη Παναγιωτίδου
Μάνος Στεφανάκης
