Του Δημήτρη Εϊπίδη*
Φτάσαμε ήδη στον 54ο χρόνο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ένα από τα παλαιότερα φεστιβάλ στην Ευρώπη μετά τη Βενετία και τις Κάννες.
Ο κοινός άξονας των 150 συνολικά ταινιών του 54ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι η ανατροπή. Αυτή είναι η κυρίαρχη διάθεση του φετινού Φεστιβάλ, διότι σε καιρούς που ορίζονται από τις αντιξοότητες, η ανατροπή είναι σίγουρα η πιο δημιουργική διέξοδος. Το Φεστιβάλ προχωρά με πυξίδα τον ανεξάρτητο κινηματογράφο. Έναν κινηματογράφο που ανέκαθεν άνοιγε το δρόμο για νέες εικόνες κι αντιλήψεις, ανατρέποντας παγιωμένες προκαταλήψεις και προσεγγίσεις, καθορίζοντας μελλοντικές τάσεις και πρακτικές.
Κι ας το πιάσουμε απ΄ την αρχή: Ο αμερικανός Τζιμ Τζάρμους, ο εμβληματικός και καλτ δημιουργός του ανεξάρτητου σινεμά επισκέπτεται για πρώτη φορά την Ελλάδα και ανοίγει την αυλαία του 54ου Φεστιβάλ με την ταινία του Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί.
Στο επίσημο Διαγωνιστικό πρόγραμμα συμμετέχουν 14 πρώτες ή δεύτερες ταινίες μυθοπλασίας σκηνοθετών απ’ όλο τον κόσμο, οι οποίες θα διεκδικήσουν το Χρυσό, τον Αργυρό και τον Χάλκινο Αλέξανδρο-Ειδικό βραβείο επιτροπής για πρωτοτυπία και καινοτομία, καθώς και πέντε ακόμη βραβεία (σκηνοθεσίας, σεναρίου, ανδρικής ερμηνείας, γυναικείας ερμηνείας, καλλιτεχνικού επιτεύγματος), τα οποία θα απονείμει πενταμελής διεθνής κριτική επιτροπή.
Επιτρέψτε μου να σταθώ στη φετινή επιλογή του Διεθνούς Διαγωνιστικού που απαρτίζεται από σημαντικές ταινίες απ’ όλο τον κόσμο.
Στη φετινή επιλογή περιλαμβάνονται και δύο ελληνικές ταινίες:
– Το Wild Duck του Γιάννη Σακαρίδη και
– Η αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά της Ελίνας Ψύκου.
Τις 14 αυτές ταινίες θα αξιολογήσει η διεθνής κριτική επιτροπή, της οποίας φέτος έχουμε την τιμή να προεδρεύει ο Αλεξάντερ Πέιν. Και η τιμή είναι διπλή για το Φεστιβάλ, διότι η ταινία λήξης θα είναι η τελευταία του ταινία Νεμπράσκα, την οποία θα παρουσιάσει ο ίδιος ο σκηνοθέτης.
Ας δούμε και τα υπόλοιπα μέλη της φετινής Κριτική Επιτροπής:
– Σκοτ Φούντας από την Αμερική, βασικός κριτικός κινηματογράφου του περιοδικού Variety.
– Άντα Σόλομον, κινηματογραφική παραγωγός από τη Ρουμανία.
– Εντουάρ Ουαϊντρόπ, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του «Δεκαπενθήμερου των Σκηνοθετών» στο Φεστιβάλ των Καννών.
– Και τέλος, ο Κωνσταντίνος Βήτα, ο οποίος, εκτός από τον ρόλο του στην Κριτική Επιτροπή, θα τιμήσει το Φεστιβάλ με δύο συναυλίες του στο Βασιλικό Θέατρο τη Δευτέρα 4 και την Τρίτη 5 Νοεμβρίου.
Θα ήθελα να δώσω έμφαση στο γεγονός ότι φέτος οι Έλληνες δημιουργοί πρωτοστατούν. Κόντρα στις συνθήκες, αλλά όχι πια στις προβλέψεις, το ελληνικό σινεμά, κατεξοχήν ανεξάρτητο στην καρδιά του, διαγράφει μια αξιοθαύμαστη πορεία σε διεθνή φεστιβάλ και προσελκύει το ενδιαφέρον διεθνών εταιρειών συμπαραγωγών και προώθησης.
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρουσιάζει φέτος τα πιο πρόσφατα δείγματα ελληνικής κινηματογραφικής γραφής. Στο Ελληνικό Πρόγραμμα, 8 ελληνικές ταινίες θα πραγματοποιήσουν πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη. Εκτός από αυτές, στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αγοράς θα ενταχθούν 22 ελληνικές ταινίες, δίνοντας την ευκαιρία στους δημιουργούς τους να προωθήσουν το έργο τους και να έρθουν σε επαφή με επαγγελματίες του κινηματογραφικού χώρου. Επίσης, θα παρουσιαστούν σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας, οι ελληνικές ταινίες που βραβεύτηκαν στο πρόσφατο Φεστιβάλ της Δράμας. Οι ελληνικές ταινίες διαγωνίζονται για το βραβείο κοινού Fischer, το οποίο απονέμεται στη μνήμη του Μιχάλη Κακογιάννη.
Και συνοπτικά τα φετινά αφιερώματα:
ΑΛΕΝ ΓΚΙΡΟΝΤΙ: ένας σκηνοθέτης με σαφές προσωπικό κινηματογραφικό όραμα και ασίγαστη επιθυμία για ανατροπή. Θα παρακολουθήσουμε τις πιο αντιπροσωπευτικές κινηματογραφικές στιγμές του και σε πρεμιέρα την πρόσφατη ταινία του Ο άγνωστος της λίμνης (βραβείο Σκηνοθεσίας «Ένα Κάποιο Βλέμμα» – Φεστιβάλ Καννών).
ΚΛΕΡ ΣΙΜΟΝ: Η Γαλλίδα που με το σινεμά της, αναδεικνύει την ποιητικότητα της μυθοπλασίας και την αλήθεια του ντοκιμαντέρ, φέρνοντας στην επιφάνεια μια αυθεντική εικόνα της σύγχρονης Γαλλίας, η οποία αντιστέκεται στα στερεότυπα. Η Κλερ Σιμόν συστήνεται στο κοινό του Φεστιβάλ μέσα από τέσσερις αντιπροσωπευτικές ταινίες της, ανάμεσα στις οποίες και το πρόσφατο Gare du Nord, που θα κάνει πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη.
Από την άλλη άκρη του Ατλαντικού ξεπροβάλλει ένα εμπνευσμένο σινεμά. Το αφιέρωμα στον σύγχρονο Αργεντίνικο κινηματογράφο είναι κι αυτό μια ακύρωση των πεποιθήσεων και προσδοκιών που έχει το κοινό για την εικόνα της Αργεντινής. Αποκαλύπτει την πολύμορφη εικονογραφία μιας χώρας που χαράζει την πορεία της στη δίνη των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων.
Σταθερά προσανατολισμένοι στην αφρόκρεμα της ανεξάρτητης κινηματογραφικής σκηνής, οι Ανοιχτοί Ορίζοντες του 54ου ΦΚΘ υπόσχονται δυνατές κινηματογραφικές συγκινήσεις, παρουσιάζοντας τις πιο πρωτοποριακές φωνές του ανεξάρτητου παγκόσμιου σινεμά. Κι επειδή η ανανέωση αποτελεί απαραίτητο συστατικό της κινηματογραφικής εξέλιξης, οι Ανοιχτοί Ορίζοντες εγκαινιάζουν φέτος ένα νέο παράρτημα, τα «Ρεύματα»: ένα σύνολο ταινιών που αφηγούνται οικείες ιστορίες με ριζοσπαστικό τρόπο και συμπληρώνουν ιδανικά ένα πρόγραμμα εξερεύνησης και ανακάλυψης νέων ορίων και ιδεών.
Φέτος γιορτάζουμε και την επέτειο των είκοσι χρόνων του τμήματος «Ματιές στα Βαλκάνια», το οποίο με τον μοναδικό του τρόπο έχει συμβάλει στην ανάδειξη του, κάποτε παραγνωρισμένου, σινεμά της περιοχής· που κατέφερε να αναστρέψει την αντίληψη για το ποιόν και το μέλλον του βαλκανικού κινηματογράφου.
Ακούραστος σύμμαχος των ελληνικών, βαλκανικών και διεθνών ταινιών το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στηρίζει έμπρακτα την κινηματογραφική προβολή και παραγωγή. Η Αγορά, που θα διεξαχθεί από τις 2 έως τις 9 Νοεμβρίου 2013 με περισσότερες ταινίες από ποτέ, το Φόρουμ Συμπαραγωγών Crossroads που προσελκύει κάθε χρόνο καταξιωμένους επαγγελματίες του χώρου, που φέτος ξεπερνούν τους 150, και το καθιερωμένο τμήμα Works in Progress συνδράμουν με αφανείς, αλλά εξίσου γενναίους, τρόπους στην προώθηση του ανεξάρτητου σινεμά.
Και μια τελευταία ανακοίνωση για την οποία είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι: Τα προβολικά συστήματα του Φεστιβάλ αναβαθμίστηκαν σε DCP και πλέον η ποιότητα των προβολών είμαστε σίγουροι ότι θα ικανοποιήσει και τον πιο απαιτητικό θεατή. Ευχαριστούμε για την οικονομική υποστήριξη το πρόγραμμα MEDIA και την εταιρεία DCINEX.
Να σημειωθεί ακόμη ότι το τμήμα «Ανοιχτοί Ορίζοντες», τα αφιερώματα, το σύνολο του ελληνικού προγράμματος, καθώς και η Αγορά του 54ου Φεστιβάλ χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση – Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2007-2013, το οποίο ευχαριστούμε θερμά.
*Απόσπασμα από την ομιλία του διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου στη συνέντευξη Τύπου για την 54η διοργάνωση
