Σίμος Κακάλας: «Η ελευθερία; Ποιά ελευθερία; Υπάρχει κι ένας εαυτός κι ένα περιβάλλον»

Από

27 Σεπτεμβρίου 2013

1353

Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.gr

Τόπος: «Μέσα στο δωμάτιο ήμασταν εμείς που διανύσαμε γυμνοί και μόνοι τη μεγάλη μαύρη εποχή»

Χρόνος: Το διάβα μας το μυστικό ήταν διάτρητο.

Σκοπός: «Η χίμαιρα που μας ωθεί να ζήσουμε στις γωνιές»

Να μιλάς. Να μιλάς. Να μιλάς. Και στο τέλος να παραμένει ένα άπλετο μυστήριο από εκείνα που αρέσουν όμως θαρρώ. Δεν κατάφερα να ρίξω φως στα πολύ βαθιά του, ούτε προσπάθησα να το κάνω πιέζοντας τον. Άλλωστε οι καλλιτέχνες δεν δίνουν πάντα απαντήσεις. Υπάρχουν κι εκείνοι –λιγοστοί μεν- που αποκρίνονται μέσα από τη δουλειά τους. Μιλούν γι’ αυτούς οι ηθοποιοί, οι σκηνές, το ίδιο το σανίδι. Καθόλου φλύαρος λοιπόν, αλλά πολύ αληθινός, πολύ ευγενικός, πολύ δοσμένος στην σκηνοθετική του φύση, ο Σίμος Κακάλας σήκωσε το ακουστικό και μου έκανε παρέα για 26 λεπτά, παρόλο που με το κινητό του έχουν πάρει διαζύγιο προ πολλού. Από τους νεότερους και πολλά υποσχόμενους σκηνοθέτες που έβγαλε η Θεσσαλονίκη και έχοντας τη δική του λογική πάνω στον τρόπο που αντιμετωπίζει κάθε θεατρικό έργο… μου μίλησε για το έργο «Άσκηση: Σύσσημον», το οποίο έρχεται στην πόλη μας απόψε Παρασκευή, στο θέατρο της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών. «Είμαι πολύ κλειστός γιατί και το ίδιο το έργο αισθάνομαι ότι θέλει να παραμείνει ήσυχο. Είναι ένα ποίημα. ‘Έχει μια κρυφή ζωή και αυτή είναι αρκετά ευαίσθητη και δυσκολεύομαι να μιλήσω γι αυτήν. Το μόνο που μπορώ να πω είναι πως πρόκειται για μια σκηνική εκδοχή ενός ποιήματος. Μια προσπάθεια για την παρουσίαση του και οτιδήποτε εμφανίζεται στην σκηνή έχει την βάση και αντλείται μέσα από το ομώνυμο ποίημα του Νίκου Παναγιωτόπουλου σαν εικόνα και σαν ύλη» μου λέει και με βάζει στο πλαίσιο της δουλειάς του σε απλά ελληνικά. «Γενικά στο θέατρο εξαρτάται τι επιλέγεις να δείξεις. Εδώ, όλα στοχεύουνε στο να υπάρξει το ποίημα σε ένα θεατρικό κόσμο – χωρίς αυτό να σημαίνει θεατροποίηση- παράλληλα και υποστηρικτικά προς το λόγο. Τα αποσπάσματα από το ποίημα είναι διάφορα, αλλά μεταξύ τους υπάρχει μια σύνδεση εσωτερική, ένας κοινός άξονας. «Είναι κατά κάποιον τρόπο σαν να κλείνει μια πορεία του χορού της ομάδας πάνω στον προβληματισμό της ταυτότητας, πάνω στο “ποιος είμαι”» αναλύει λίγο, αλλά δεν πάει παραπέρα. Τα συμπεράσματα άλλωστε ανήκουν στον ίδιο το θεατή και έγκεινται στις προσωπικές του προσλαμβάνουσες. Μια πολύ καλή φίλη που είδε την παράσταση στην Επίδαυρο είπε πως μοιάζει με τελετουργία, με μυσταγωγία…

Οι λέξεις σε προτεραιότητα και μια ομάδα… για να συγκλίνουν οι εμπνεύσεις

Οπωσδήποτε η παράσταση θα είναι λιτή. Όπως μου περιγράφει ο Σίμος… «βάρος έχει ο λόγος». Στις τελευταίες του δουλειές ανακαλύπτει το νόημα μέσα από τις λέξεις. «Το ψάχνω και με ενδιαφέρει πολύ. Αν και καθετί στο θέατρο έχει απαιτήσεις. Το σώμα δεν είναι περισσότερο εύκολο ή λιγότερο δύσκολο» μου εξηγεί και έπειτα καταλήγουμε στους σταθερούς του συνεργάτες από την «Γκόλφω» ως την «Ερωφίλη» με τους οποίους συναντούν κοινούς καλλιτεχνικούς «τόπους» και μοιράζονται την διαφορετικότητα τους αρμονικά και αποτελεσματικά. «Το έχω στο μυαλό μου κάπως και τελικά οι δρόμοι συγκλίνουν με τους συνεργάτες. Θέλω να φτάσει σε κάτι που να μου αρέσει. Το αναζητώ μέχρι να συμβεί αυτό που με ικανοποιεί και αυτό μας ικανοποιεί όλους» δηλώνει. Στην σκηνή θα βρεθούν αύριο και πέντε μουσικοί για δημιουργηθεί στο κοινό εκείνο το πλέγμα του ολόκληρου που οφείλει να έχει μια παράσταση. «Αισθάνομαι πάντοτε μια σχέση υπόγεια στο θέατρο λόγου με την μουσική υπόκρουση». Και μπορεί το μουσικό κομμάτι να είναι ξεκάθαρο μέσα του, αλλά η σκηνοθεσία και οι εμπνεύσεις είναι άλλο πράγμα. «Είναι επιδιωκούμενο από μια φυσική τάση. Δεν είναι κάτι που μπορεί να σκεφτώ. Κάνω θέατρο γιατί μ αρέσει η ομαδική δουλειά. Ξεκινάει από μια μοναχική ιδέα και μετά αλλάζει και διαμορφώνεται και μ’ αρέσει και αφήνομαι» υπογραμμίζει. Αυτό το “αφήνομαι” υπήρξε για λίγο η σπίθα για άλλες κουβέντες. «Κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του τρόπο. Αφήνομαι ναι, αλλά χρειάζεται και μια πειθαρχεία όταν έχεις και συντονιστικό ρόλο» παραδέχεται.

Ο χρόνος που πιέζει και η Θεσσαλονίκη στις παιδικές μνήμες

«Προσπαθούμε να υπάρξει μια επαφή με τον θεατή, αλλά με αυτό που δημιουργώ εγώ. Ο χρόνος πιέζει». Όλη αυτή η πίεση μας οδήγησε στις παιδικές μνήμες γιατί ως γνωστόν εκεί κρύβεται η ξεγνοιασιά και οι αξέχαστες εικόνες. Και η Θεσσαλονίκη; «Σημαίνει την πόλη που μεγαλώσαμε». Εκείνος μεγάλωσε σε μια γειτονιά στην Σταυρούπολη. Η πρώτη παράσταση που είδε κλειδώθηκε στο συρτάρι με τις πιο έντονες αναμνήσεις. «Στην 1η Λυκείου πήγαμε με το σχολείο να δούμε “Άμλετ”. Μου έμεινε το κτίριο, η αυλαία… όλο αυτό το πράγμα ήταν για μένα πρωτόγνωρο. Τα ίδιο το θέατρο με την κλασική του μορφή». Από τότε τα πάντα κύλησαν προς αυτή την κατεύθυνση απολύτως ομαλά. Την καθημερινότητα του Σίμου Κακάλα πάντως ομαλή δεν την λες. «Οι μέρες μου είναι αλλοπρόσαλλες. Ξεκινάω με πρόβα και συνεχίζω με δουλειά μέχρι το βράδυ» μου λέει χωρίς να παραπονιέται και κάνουμε στάση… στα χόμπι, την φροντίδα και τον προσωπικό χρόνο εκτός σκηνοθετικής παλέτας. «Υπάρχουν και δύο γάτες κι ένα μπαλκόνι και μια ζωή». Όσο για την δυσκολία, την κρίση και την κατήφεια; «Υυπήρχε από πάντα. Δεν είναι κάτι καινούριο. Δεν υπήρχε ποτέ ευκολία στον χώρο μας. Είναι πολύ δύσκολα… τι να πω; Όπως συμβαίνει σε όλους». Τίποτα όμως δεν αποτελεί για εκείνον εμπόδιο. «Πάλι… κάπως… με κάποιον τρόπο προσπαθείς να το κάνεις». Κι ενώ χτυπούν τα τηλέφωνα κι ενώ τρέχουν οι υποχρεώσεις κι ενώ κανονίζονται τα ραντεβού… εγώ είμαι ακόμη στη γραμμή για να μάθω τα επόμενα που έρχονται από τον Σίμο Κακάλα. «Ετοιμάζουμε για τη στέγη τεχνών και γραμμάτων το έργο “Τέλος” σε διασκευή Έλενας Μαυρίδου πάνω σε θεατρικά κείμενα του δυτικού πολιτισμού».

Και το αντίο… διαφορετικό

«Η ελευθερία; Ποιά ελευθερία; Υπάρχει κι ένας εαυτός κι ένα περιβάλλον» λέει ο Σίμος Κακάλας και με προβληματίζει. Το πιο σπουδαίο του κομμάτι όμως είναι εκείνη η ωραία φιλοδοξία της δημιουργίας: «Πάντοτε αισθανόμουν ότι πρέπει κανείς να δημιουργεί». Τελεία και παύλα.

Info:

Η Εταιρία Θεάτρου «Χώρος» παρουσιάζει

Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου 2013,

Στις 21:00

«Άσκηση: Σύσσημον»,

Θέατρο της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών,

48^ων Δημήτρια

Κείμενα:

Οιδίπους Τύραννος, Σοφοκλής, μετ. Νίκος Παναγιωτόπουλος

Σύσσημον ή Τα Κεφάλαια, Νίκος Παναγιωτόπουλος

Αρς Αρσινό, Το Κόκκινο Σταφύλι, λαϊκό παραμύθι από το Καστελόριζο