ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ Γράφει ο Γιάννης Κεσσόπουλος / gkessopoulos@gmail.com
“Ο Πουπουλένιος”… Όταν το ακούς σου κάνει κάτι για κωμικό, χαλαρό, παιδικό. Πας εκεί και παρακολουθείς ένα συγκλονιστικό θεατρικό θρίλερ. Λογοτεχνικές ιστορίες που γίνονται αληθινά σενάρια τρόμου. Στο κατάμεστο θέατρο Αριστοτέλειον, πήρε παράταση μια βδομάδα ακόμη -το προανήγγειλε ο ίδιος ο Μαρκουλάκη από σκηνής, διακόπτοντας την υπόκλιση.
“Σε ένα άγνωστο, αυταρχικό καθεστώς, ένας συγγραφέας ανακρίνεται από δύο αστυνομικούς ερευνητές για τις παράξενες ιστορίες που έχει γράψει. Ιστορίες με παιδιά. Όχι, όμως, «για παιδιά». Κάποιες αστείες και τρυφερές, κάποιες σκληρές και ζοφερές. Είναι, λοιπόν, κακό να γράφεις ιστορίες; Τι ακριβώς έχει συμβεί στην πόλη; Τι έπαθε το κοριτσάκι που βρέθηκε στους θάμνους; Λένε αλήθεια οι αστυνομικοί; Τι συνέβη στο μικρό Εβραίο; Γιατί δεν το ‘γραψαν οι εφημερίδες; Είναι αλήθεια πως κάποιος έχει μιμηθεί τις ιστορίες του συγγραφέα; Τι σχέση έχει μ’ όλα αυτά ο τρυφερός αδελφός του; Γιατί πάσχει από νοητική στέρηση; Τι τους συνέβη όταν ήταν παιδιά; Τι συνέβη σ’ όλους μας, όταν ήμασταν παιδιά;” αναφέρεται στο δελτίο Τύπου της παράστασης.
Το κείμενο του Ιρλανδού είναι τόσο δυνατό που πρέπει ο θεατής να το παρακολουθεί λέξη λέξη. Ειδάλλως κίνδυνος να χαθεί. Με πολλές ανατροπές, με χιούμορ και με δάκρυ, θίγονται με ένταση θέματα όπως η πολιτική βία, η λογοκρισία, η κακοποίηση των παιδιών, η στάση των γονέων, η θεία δίκη, το δίκαιο και το άδικο ακόμη και έναντι του υπέρτατου αγαθού της ζωής, την αστυνομική βία, την επιρροή των μηνυμάτων βίας (ακόμη και μέσα από τη λογοτεχνία) στα παιδιά, την επίδραση του παρελθόντος του καθενός και δη της παιδικής ηλικίας στην υπόλοιπη ζωή μας. Και πως όλα αυτά δεν είναι μονοδιάστατα, αλλά ενίοτε εξαρτώνται από παραμέτρους που γεννούν ανατροπές. Αξίζουν πολλά μπράβο στον Μαρκουλάκη για την επιλογή του έργου (και τη μετάφραση), το οποίο σημειωτέον πήρε Βραβείο Lawrence Olivier Καλύτερου Θεατρικού έργου (2004) ενώ ήταν υποψήφιο για Βραβείο Τόνι Ξένου καλύτερου Θεατρικού έργου (2005).
Όσο για τις ερμηνείες, η διαβάθμιση γίνεται μόνο για την απόδοση στα σημεία καθώς η τετράδα είναι εκπληκτικά ώριμη σε ένα απλό αλλά ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό (με στοιχεία ρεαλισμού) κελί φυλακής -γι’ αυτό και αξιοσημείωτο ως σκηνικό (Αθ. Σμαραγδή). Ο Μαρκουλάκης κλασικά νευρώδης, σε ένα ρόλο που τον βοηθάει να αναδείξει την υποκριτική του δεινότητα σε όλο της το φάσμα (κωμικό, δραματικό, αφηγηματικό). Ο Παπασπηλιόπουλος φτιάχνει μια φιγούρα κι ένα σπουδαίο ρόλο, αμίμητο θα έλεγα. Ο Πυρπασόπουλος και ο Κουρής εξαιρετικοί, θεωρώ σε πιο εύκολους ρόλους.
Είναι μια παράσταση για την οποία έχω ακούσει όλο το φάσμα της κριτικής. Σημασία για μένα προσωπικά το θέατρο έχει το κείμενο. Η σκηνοθεσία, τα σκηνικά, οι ερμηνείες, τα φώτα και η μουσική, όλα συντείνουν στο να στηρίξουν το κείμενο. Αν το κείμενο είναι αδύναμο, όλα τα υπόλοιπα αποδυναμώνονται. Και εν προκειμένω, το κείμενο είναι εκπληκτικής σύλληψης, λέξη προς λέξη.
Εν κατακλείδι, μιλώντας πάντοτε ως θεατής, λέω ότι είναι μια παράσταση που σε προβληματίζει. Σε αναστατώνει. Αμφισβητεί τις ασφάλειές σου, τις σιγουριές σου. Μπορεί να σε κάνει και ολίγον καλύτερο άνθρωπο. Εάν “λαμβάνεις”…
Θέατρο Αριστοτέλειον, μέχρι την Κυριακή 10 Μαΐου.
ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση – Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης
Σκηνικά – Κοστούμια: Αθανασία Σμαραγδή
Μουσική: Μίνως Μάτσας
Φωτισμοί: Αλέκος Γιάνναρος
Εικονογράφηση: Φίλιππος Φωτιάδης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Έλενα Σκουλά
Διανομή
Χατούριαν (συγγραφέας): Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης
Τουπόλσκι (ανακριτής): Νίκος Κουρής
Άριελ (ανακριτής): Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος
Μίκαλ (αδελφός): Γιώργος Πυρπασόπουλος
