Κρίση και μυθιστόρημα

Γράφει ο Δημήτρης Στεφανάκης*

Αναζητώντας ξόρκια για την κρίση που βαραίνει τις μέρες μας, καλό θα ήταν να θυμηθούμε το ρόλο του μυθιστορήματος στη σύγχρονη εποχή. Από όργανο κοινωνικής παντογνωσίας χάρη στον Μπαλζάκ εξελίχθηκε σε προφητικό όραμα ενός ολόκληρου αιώνα χάρη στον Ντοστογιέφσκι κι από αλληγορική καταγγελία ενός παράλογου κόσμου από τον Κάφκα εξέφρασε την εξεγερμένη γενιά των Καμύ, Όργουελ και Άρθουρ Καίσλερ.

Οι σημερινοί μυθιστοριογράφοι ασπάζονται ξανά την παράδοση του είδους διατυπώνοντας κρίσιμα ερωτήματα για την πορεία του homo universalis. Προσωπική ηθική ή αγροίκος πλουτισμός, ουμανιστική παιδεία ή άκρατος ευδαιμονισμός, ανθρώπινες σχέσεις ή κοινωνικός ηγεμονισμός;

Υπάρχει εντέλει κάτι πιο σημαντικό από το εύκολο κέρδος, την επίπλαστη ευμάρεια και τον κονφορμισμό κι αυτό αξίζει να το ανακαλύψουμε τώρα που οι χάρτινες αξίες κατέρρευσαν μαζί με τα όνειρά μας.

Το μυθιστόρημα ξαναβρίσκει, όπως και τόσα άλλα πράγματα, την σημασία του στο σύγχρονο κόσμο.

*Λογοτέχνης – μεταφραστής / γαλλικό βραβείο Prix Méditerranée Etranger 2011 για το βιβλίο «Jours d’Aléxandrie – Μέρες Αλεξάνδρειας» (εκδ. Ψυχογιός) / βραχεία λίστα για το βραβείο Prix du Livre Européen 2011 της Ευρωπαϊκής Ένωσης