Εκλογές και αυτοκριτική για το πολιτικό σύστημα

Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος / επ. Καθηγητής – Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας / gvoskop@uom.gr

Το διακύβευμα των επερχόμενων εκλογών είναι τεράστιο και αφορά την επιβίωση της χώρας αλλά και των πολιτών. Εγκλωβισμένοι θεσμικά και επιχειρησιακά στη μέγγενη των Μνημονίων οι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν όχι απλά ποιος πολιτικός φορέας μπορεί να τους δώσει ελπίδα αλλά κυρίως αυτόν που θα τους εκπροσωπήσει επάξια σε ένα δυσμενές διεθνές περιβάλλον.

Η αποτυχία της μεταπολίτευσης προσδιορίζεται σε πολλαπλά αλληλένδετα επίπεδα. Οι πολιτικοί φορείς της χώρας δεν κατάφεραν να προασπίσουν την αξιοπρέπεια της δημοκρατίας, το κύρος του πολιτικού συστήματος αλλά ούτε την αξιοπρέπεια της συλλογικότητας. Ο διάλογος περί δημόσιου συμφέροντος αφορά σχεδόν αποκλειστικά τις θυσίες των πολιτών και όχι την επιβεβλημένη αυτοκάθαρση του πολιτικού συστήματος. Η επιλογή αυτή οδηγεί σε ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος, καθώς τα κέρδη του ίδιου του συστήματος διακυβέρνησης της μεταπολίτευσης συνιστούν για τους πολίτες δραματική απώλεια σε επίπεδο εκπροσώπησης, νομιμοποίησης, ισονο-μίας, ισοπολιτείας και δημοκρατίας. Εν τέλει η επικυριαρχία των μέτριων λειτούργησε αφαιρετικά της δημοκρατίας, των θεσμών, του ορθολογισμού και της εθνικής αυτογνωσίας. Σήμερα η φιέστα του 2004 μοιάζει με ένα κακόγουστο αστείο, ενώ η σχολή δημοκρατίας του Γ. Παπανδρέου αποτελεί ύβρη, καθώς εκφράζεται από τον ηγέτη που άνοιξε την κερκόπορτα της εθνικής ταπείνωσης και της προκλητικής παρεμβολής τρίτων στα εσωτερικά πολιτικά δρώμενα της χώρας. Κάποιοι εκτός Ελλάδας επιθυμούν να υποβαθμίσουν και θεσμικά την Ελληνική Δημοκρατία σε επίπεδο «σκουπιδιών» (junk).

Ο κανονιστικός, ρυθμιστικός χαρακτήρας που εξ ορισμού καλείται να δώσει στο μοντέλο διακυβέρνησης μία ηγεσία συνιστά μία πολιτική προίκα στους μελλοντικούς ηγέτες. Η προίκα της μεταπολίτευσης δυστυχώς προσέφερε μόνο αθροιστικού χαρακτήρα παρενέργειες, δομικές ανεπάρκειες και στρεβλώσεις. Αν ο νεωτερισμός σχετίζεται με τη συμπεριφορά, τις αξίες των ανθρώπων, τον υλικό και κοινωνικό κόσμο τους, τότε η συστημική κυριαρχία των αρεστών και όχι των άριστων αποτελεί εξ ορισμού και εκ ρόλου της ίδιας τη γενεσιουργό αιτία της πολυεπίπεδης κατάρρευσης της χώρας. Αν οι πολίτες ζήσαμε πέρα από τις δυνατότητες μας, τότε το πολιτικό σύστημα απόλαυσε προνόμια πέραν των αντικειμενικών δυνατοτήτων προσφοράς του στη δημόσια ζωή και στην προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος.