«Θέλω να πείσω τους φοιτητές να αντικαταστήσουν την αφισοκόλληση με τη νέα τεχνολογία. Θέλω να εγκατασταθούν ηλεκτρονικοί πίνακες ανακοινώσεων, οι οποίοι όχι μόνο θα βελτιώνουν την αισθητική, αλλά θα ενημερώνουν και καλύτερα τους αποδέκτες των μηνυμάτων»
Συνέντευξη στον Γιάννη Θ. Κεσσόπουλο / gkessopoulos@gmail.com
Τι μπορεί να συμβεί όταν ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα έρχεται συνεχώς σε επαφή με τη πόλη; Ισχύει στο ΠΑΜΑΚ η… αριστεία; Τι έχει στο νου του ο Αχιλλέας Ζαπράνης; Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας μιλά στη thessnews για την παιδεία, τον πολιτισμό, την αριστεία, την ΥΦΑΝΕΤ, για τους Ποντίους, για το σταθμό Βενιζέλου, για τη Θεσσαλονίκη και ρίχνει μια δυνατή ιδέα στις φοιτητικές παρατάξεις για να σταματήσουν την αφισοκόλληση!
Κύριε Πρύτανη, είστε ίσως ο μοναδικός δημόσιος παράγοντας στη χώρα που κάνει πράξη τα λόγια όλων των πρωθυπουργών: ότι παιδεία και πολιτισμός πάνε μαζί. Είναι εφικτό στην πράξη;
Ευχαριστώ για την αβρότητα της υπερβολής σας, θα ήθελα όμως να υπογραμμίσω ότι πράγματι, πεποίθησή μου είναι πως η παιδεία και ο πολιτισμός δεν συμβαδίζουν απλώς. Είναι κάτι ενιαίο και αδιάρρηκτο, το καθένα είναι υποσύνολο και ταυτόχρονα υπερσύνολο του άλλου. Γι’ αυτό, από την αρχή της θητείας μου επιδίωξα να δημιουργήσω τις συνθήκες ώστε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας να είναι ταυτόχρονα φορέας παιδείας και πολιτισμού, αφού άλλωστε οι ίδιοι οι στόχοι στους οποίους αποβλέπει προσφέρονται γι’ αυτό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, το οποίο λειτουργεί ως καταλύτης στον τομέα του πολιτισμού. Όμως, αυτό δεν αρκεί, επειδή το Πανεπιστήμιο είναι ανάγκη να είναι ενταγμένο ενεργά μέσα στην κοινωνία. Το επόμενο βήμα ήταν η διασύνδεση και η συνεργασία όχι μόνον με φορείς πολιτισμού, αλλά και με νέους ανθρώπους της τέχνης στους οποίους έχουμε δώσει βήμα μέσα στο Πανεπιστήμιό μας να παρουσιάζουν έργα τους. Όσον αφορά το εφικτόν, πιστεύω ότι η θέληση, η προσπάθεια και η οργάνωση, το όραμα, ο σχεδιασμός, η υπομονή και η επιμονή αποτελούν παράγοντες που επιτρέπουν την επίτευξη υψηλών στόχων.
«Αδιαπραγμάτευτος στόχος η αριστεία». Αυτό είναι το μήνυμά σας που διαβάζει κανείς όταν μπαίνει στην ιστοσελίδα του ΠΑΜΑΚ. Είναι απάντηση στον πρώην υπουργό σας και συνάδελφό σας, τον κ. Μπαλτά;
Το μήνυμα της ιστοσελίδας του Πανεπιστημίου είχε γραφεί πριν από τις δηλώσεις του κ. Μπαλτά και παραμένει μέχρι σήμερα. Δεν αποτελεί, φυσικά, απάντηση στον τέως υπουργό Παιδείας, αλλά στις ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας. Η αριστεία, όσο και αν απαξιώνεται στην Ελλάδα, εξαιτίας διάφορων ιστορικών παρανοήσεων, αποτελεί την παγκοσμίως και διαχρονικώς αναγνωρισμένη κινητήρια δύναμη των λαών για να προοδεύουν. Η διαρκής προσωπική βελτίωση, σε ένα περιβάλλον άμιλλας που ο ανθρώπινος νους την καθιστά ευγενική και όχι «ανθρωποφαγική» και η επίτευξη ολοένα υψηλότερων στόχων, όχι μόνο είναι μια ανθρώπινη ανάγκη, αλλά προβαλλόμενη σε επίπεδο κοινωνίας οδηγεί στην επιδίωξη ενός καλύτερου κόσμου-στον πολιτισμό και την ευημερία. Η κρίση που ταλανίζει τη χώρα μας οφείλεται εν πολλοίς και στο γεγονός ότι, αντίθετα με τις αφ’ υψηλού ρητορικές διακηρύξεις, επί χρόνια επιβραβεύαμε τη μετριότητα. Και στην πράξη αποθεώναμε την ήσσονα προσπάθεια.
Το Σταυρίτεν θ’ αρχινούν μαθήματα «ποντιακής διαλέκτου» σο Πανεπιστήμιον Μακεδονίας. Είναι μια θετική «απάντηση» στην ίδρυση έδρας ποντιακών μελετών στο ΑΠΘ; Τι διάσταση έχει στο νου σας, στο σχεδιασμό σας αυτή η ενέργεια; Που μπορεί να οδηγήσει την ποντιακή και το ΠΑΜΑΚ;
Το Σταυρίτεν δε θα αρχινούν μόνον μαθήματα ποντιακής, αλλά ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί και έδρα «Μελετών της καθ’ ημάς Ανατολής». Αυτή, μεταξύ άλλων, θα ασχοληθεί και με τη Γενοκτονία των Ποντίων, όπως και των Αρμενίων και των Ασσυρίων, που σφαγιάστηκαν και εξοντώθηκαν στις αρχές του 20ου αιώνα. Επιπλέον με τη συνεργασία που καθιερώνουμε με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Ποντίων Εκπαιδευτικών, θα αρχίσουμε και τα μαθήματα της ποντιακής, ώστε να δώσουμε ακόμη μια δυνατότητα σε όσους ενδιαφέρονται να μάθουν αυτή την διάλεκτο, που έλκει τις ρίζες της από τις απαρχές της ελληνικής γλώσσας. Όσον αφορά το γεγονός ότι τα δύο μεγαλύτερα ΑΕΙ της «προσφυγομάνας» Θεσσαλονίκης δημιουργούν σχεδόν ταυτόχρονα έδρες με αντικείμενο τον ποντιακό ελληνισμό δεν είναι απλώς θετικό, αλλά και ενδεικτικό της ανάγκης να αναδειχθεί με σοβαρότητα και επιστημονική ενάργεια η ιστορία και ο πολιτισμός αυτού του μεγάλου κομματιού του λαού μας που τόσα έχει προσφέρει στην πατρίδα. Είναι κάτι που πιστεύω ότι θα έπρεπε να είχε γίνει εδώ και καιρό, όμως ακόμη και τώρα δεν είναι αργά για να καλύψουμε αυτήν την έλλειψη.
«Η παιδεία και ο πολιτισμός δεν συμβαδίζουν απλώς, είναι κάτι ενιαίο και αδιάρρηκτο»
Είστε ένας πρύτανης που από την πρώτη στιγμή της θητείας του σηματοδότησε ένα άνοιγμα του ΠΑΜΑΚ στην κοινωνία της Θεσσαλονίκης, υπό τη μορφή συνεργασιών με φορείς της πόλης και της Μακεδονίας. Έχει την υποδομή σε ανθρώπινο δυναμικό το ΠΑΜΑΚ να στηρίξει και να υλοποιήσει όλες αυτές τις συμφωνίες; Απολογισμό αυτών πότε θα κάνετε;
Το ανθρώπινο δυναμικό του Πανεπιστημίου είναι το μεγάλο του πλεονέκτημα. Στις Σχολές και τα Τμήματά του διδάσκουν εξαιρετικοί επιστήμονες, οι οποίοι διακρίνονται για τις γνώσεις και το δυναμισμό τους. Με βάση αυτό το δυναμικό και τις εισηγήσεις που καταθέτει κινούμαστε στον τομέα των συνεργασιών που συνάπτουμε. Ο απολογισμός γίνεται μέρα με τη μέρα και το συσσωρευμένο κεφάλαιο εμπειρίας και γνώσεων επενδύεται διαρκώς σε νέες δράσεις. Επιπλέον, όμως, η προσπάθεια αυτή αποσκοπεί και σε κάτι ευρύτερο. Επιδιώκουμε με όλες αυτές τις συνεργασίες να κινητοποιήσουμε τις λανθάνουσες δυνάμεις της κοινωνίας, οι οποίες αποζητούν νέους τρόπους για να εκφραστούν. Φιλοδοξούμε να τις αφυπνίσουμε και να δώσουμε σε αυτές βήμα έκφρασης και λόγου. Θέλουμε με τη δική μας εξωστρέφεια να ανατρέψουμε την απαξιωτική εικόνα που συστηματικά καλλιεργείται για το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο και, ταυτόχρονα, να καταδείξουμε ότι μπορεί να προσφέρει εκτός από τις επιστημονικές γνώσεις στους φοιτητές του και κάτι περισσότερο στην κοινωνία, στην επιχειρηματικότητα, στον πολιτισμό.
Πώς σκέφτεστε να αντιμετωπίσετε την βαρβαρότητα στο εσωτερικό του ΠΑΜΑΚ;
Σε αντίθεση με τα περισσότερα ΑΕΙ της χώρας, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας αποτελεί εξαίρεση ως παράδειγμα καθαριότητας και ευταξίας. Το περιβάλλον που σπουδάζουν οι φοιτητές είναι, για τα ελληνικά δεδομένα πάντοτε, πολύ καλό. Σε αυτό συντελούν και οι ίδιοι οι φοιτητές, οι οποίοι από την πρώτη στιγμή που εισέρχονται στο Πανεπιστήμιο βρίσκοντας ένα χώρο φιλόξενο και προσεγμένο, αποκτούν τη νοοτροπία και τη διάθεση να τον διαφυλάξουν. Βεβαίως, έχουν υπάρξει κρούσματα καταστροφών και βανδαλισμών κατά το παρελθόν, όμως αυτά προήλθαν από εισβολείς που μπήκαν, κατέστρεψαν και αποχώρησαν. Πάντως, ούτε σε αυτόν τον τομέα δεν επαναπαυόμαστε. Ένα σημείο παρέμβασης το οποίο έχω εντοπίσει και θα το προωθήσω το αμέσως προσεχές διάστημα είναι οι διάφορες αφίσες που αναρτώνται από τους φοιτητικούς συλλόγους, ειδικά την περίοδο των φοιτητικών εκλογών και αλλοιώνουν την όψη των εγκαταστάσεων. Πρόθεσή μου είναι να πείσω τους φοιτητές να εγκαταλείψουν αυτή την αναχρονιστική μορφή προβολής των θέσεών τους και να την αντικαταστήσουν αξιοποιώντας τη νέα τεχνολογία. Ειδικότερα, θέλω να εγκατασταθούν ηλεκτρονικοί πίνακες ανακοινώσεων, οι οποίοι όχι μόνο θα βελτιώνουν την αισθητική, αλλά θα ενημερώνουν και καλύτερα τους αποδέκτες των μηνυμάτων.
«Επιδιώκουμε να κινητοποιήσουμε τις λανθάνουσες δυνάμεις της κοινωνίας»
Σταθμός Βενιζέλου: μετρό ή αρχαία;
Φαντάζομαι πως η ερώτηση είναι ρητορική. Εννοείται και τα δύο. Δεν είναι δυνατό να δεχθεί κανείς την καταστροφή ή την κατάχωση της ιστορικής μας κληρονομιάς, όπως δεν είναι δυνατό να κλείνει το δρόμο στην ανάπτυξη και στις ανάγκες των σύγχρονων και των επόμενων γενεών. Αντίστοιχα προβλήματα στο εξωτερικό δεν έγιναν καν θέμα συζήτησης. Οι αρμόδιοι απλώς οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
Είστε ικανοποιημένος από την κατάσταση στην πόλη;
Αν και έχουν γίνει ορισμένες προσπάθειες, η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη, δυστυχώς, χειροτερεύει. Και σε αυτό φυσικά συντελεί και η οικονομική κρίση, η οποία αποστραγγίζει την πόλη από το δυναμικό πληθυσμό της.
Καταθέσατε στην κυβέρνηση μια πρόταση για αξιοποίηση της ΥΦΑΝΕΤ από το ΠΑΜΑΚ και την ΚΟΘ. Τι σας απάντησαν;
Πράγματι κατέθεσα μια πρωτότυπη, πιστεύω, πρόταση ώστε τα διαθέσιμα κονδύλια για την επίλυση του οξύτατου στεγαστικού προβλήματος του Πανεπιστημίου να διατεθούν όχι στην ανέγερση νέων εγκαταστάσεων, αλλά στην ανάπλαση του κτιρίου της ΥΦΑΝΕΤ. Εκεί θα μπορούσε να στεγαστεί και το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου, αλλά και η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, η οποία τώρα δαπανά ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για να νοικιάζει τις εγκαταστάσεις όπου στεγάζεται. Αναπλάθοντας το κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ, αναβαθμίζεται ολόκληρη η περιοχή και καθίσταται πόλος τέχνης και πολιτισμού, κάτι αντίστοιχο με το Γκάζι στην Αθήνα. Νομίζω ότι η απάντηση εκκρεμεί, όπως θα έλεγε ο Γιώργος Ιωάννου με τους στίχους του «ανάβαλέ μας, δόξα, για πιο εύθετους χρόνους».
Εσείς ως ΠΑΜΑΚ ανοιχτήκατε στην κοινωνία. Η κοινωνία πως μπορεί να προσεγγίσει την ακαδημαϊκή κοινότητα και ιδίως τα νέα παιδιά; Ένα στοίχημα που πάει από τζακ ποτ σε τζακ ποτ και ακόμη δεν έχει κερδηθεί…
Από την αρχή είχα συνειδητοποιήσει ότι η εξωστρέφεια και το άνοιγμα στην κοινωνία δε θα ήταν απλή διαδικασία. Χρειάζεται χρόνος, επιμονή και επιμονή. Οφείλουμε να πλησιάσουμε πρώτοι εμείς την κοινωνία και στη συνέχεια η κοινωνία θα μας πλησιάσει. Πρέπει να μετατρέψουμε το αρνητικά νοούμενο «άβατο» του Πανεπιστημίου σε θετικά «βατό» για κάθε πολίτη που επιθυμεί να το προσεγγίσει, χωρίς να αλλοιώσουμε τις επιστημονικές παραμέτρους και προδιαγραφές του. Ταυτόχρονα έχουμε υποχρέωση να δώσουμε στην κοινωνία κίνητρα για αυτό. Η διοργάνωση ανοιχτών πανεπιστημίων, οι καλλιτεχνικές εκδηλώσεις σε όλη την πόλη, τα δωρεάν σεμινάρια, οι εκθέσεις, τα μαθήματα ρομποτικής για παιδιά, η ανάπτυξη εφαρμογών που βοηθούν τους συνανθρώπους μας με προβλήματα, είναι μερικά από τα εργαλεία που έχουμε αρχίσει να αξιοποιούμε. Το μέλλον πιστεύω ότι θα μας δικαιώσει.
Πρώτη δημοσίευση: εφημερίδα thessnews, 16.7.2016
