ΕΠΙΚΑΙΡΗ H ΚΩΜΩΔΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΧΕΙΡΑ

ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ γράφει η Κατερίνα Νικολάου / kfnikolaou@gmail.com

Σε ένα σχεδόν άδειο Βασιλικό Θέατρο παρουσιάστηκε χτες η ενοχλητικά επίκαιρη “Κωμωδία του Αυτόχειρα”. Ένα έργο του Νικολάι Έρντμαν που έρχεται από το 1928 να αναρωτηθεί σήμερα: “Τι κάνει η διανόηση σε καιρό κρίσης;”

Το έργο ήταν πολλά υποσχόμενο και τα ονόματα των ηθοποιών που συμμετέχουν μου δημιούργησαν μεγάλες προσδοκίες. Δυστυχώς, ή εγώ έχω το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος πολύ ψηλά στην υπόληψή μου και έχω πολύ μεγάλες προσδοκίες ή κάτι πήγε γελοιωδώς άσχημα. Δεν μπορώ να εξηγήσω αλλιώς πώς ένα τόσο ενδιαφέρον κείμενο, μια παράσταση με τόσο πολλούς και τόσους καλούς ηθοποιούς δεν μου δημιούργησε το συναίσθημα που εγώ περιμένω από ένα τέτοιο έργο.

Το βασικό και πλέον ενοχλητικό πρόβλημα ήταν ο κακός ήχος. Το ίδιο πρόβλημα έχω εντοπίσει και σε άλλες παραστάσεις που παρακολούθησα στο Βασιλικό. Οι ηθοποιοί δεν ακούγονταν καθαρά ούτε μέχρι την πέμπτη σειρά. Οι ήχοι της παράστασης, τα βήματα, τα μουσικά χαλιά, κάλυπταν την ομιλία ηθοποιών όπως ο πρωταγωνιστής Ταξιάρχης Χάνος που και πολύ καλός ηθοποιός είναι και πολύ καλή άρθρωση έχει, οπότε αλλού έγκειται το πρόβλημα.

Ο πολύπειρος σκηνοθέτης Γιάννης Ρήγας αποτύπωσε αριστοτεχνικά το κλίμα εξαθλίωσης, φτώχειας αλλά και της έλλειψης ιδιωτικότητας που χαρακτήριζε την Σταλινική Ρωσία. Με ακόμα πιο υπερβολικό τρόπο απέδωσε το ήδη γκροτέσκο χιούμορ του Έρντμαν. Τα σκηνικά ήταν επιτυχημένα αλλά επίσης υπερβολικά. Γενικά ήταν μια πληθωριστική παράσταση, χωρίς να χρειάζεται αφού το κείμενο είναι τόσο μεστό που δεν χρειάζεται τόσο κόσμο και τόσα πράγματα να κινούνται τόσο πολύ κάνοντας τόσο θόρυβο.

Είναι μια άκρως ποιοτική παράσταση που ίσως να “κρύωσε” λόγω έλλειψης κόσμου και είναι κρίμα το κοινό να μην στηρίζει τόσο σοβαρές παραγωγές. Κι από την άλλη είναι κρίμα τόσο ακριβές παραγωγές να μην έχουν το ανάλογο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα.

Ίσως πάλι όπως ακούγεται και στην παράσταση να “το είδα από… μαρξιστική σκοπιά” και όλα να μου φάνηκαν άσχημα.

Πληροφορίες Παράστασης
Η κωμωδία του Αυτόχειρα – Έρντμαν Νικολάι
Πρώτη Παρουσίαση: Βασιλικό Θέατρο, 06/11/2015
Ο Νικολάι Έρντμαν, συνοδοιπόρος μιας εποχής που οδήγησε στην καλλιτεχνική έκρηξη των αρχών του 20ου αιώνα στην Ευρώπη, γράφει το 1928 την “Κωμωδία του Αυτόχειρα», η παρουσίαση της οποίας απαγορεύτηκε από το σταλινικό καθεστώς και ανέβηκε λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του Έρντμαν για πρώτη φορά στη Ρωσία.

Ο Σεμιόν Σεμιόνοβιτς Ποντσεκάλνικοφ, κεντρικός ήρωας, βρίσκεται σε απόγνωση λόγω της μακροχρόνιας ανεργίας του, ενώ ο περίγυρός του, λόγω μιας παρεξήγησης, πιστεύει ότι ο Σεμιόν έχει αποφασίσει να αυτοκτονήσει. Στη συνέχεια, από το σπίτι του Σεμιόν παρελαύνει ένας «στρατός» ατόμων που εκπροσωπώντας τη διανόηση, την εκκλησία, το εμπόριο, την τέχνη, αλλά και τον ιδιοτελή εαυτό τους, θα προσπαθήσουν να πείσουν τον Σεμιόν να αυτοκτονήσει για λογαριασμό τους με σκοπό να εκμεταλλευτούν το θάνατο του «αυτόχειρα».

Πρόκειται για μια εκπληκτική πικρή κωμωδία, ένα έργο εντυπωσιακό, λαϊκό και απενοχοποιημένο που η δομή και η σύλληψή του μας θυμίζει ποίηση του Μαγιακόφσκι και την χρυσή εποχή του βωβού κινηματογράφου.
Συγγραφέας: Έρντμαν, Νικολάι
Μετάφραση: Σκαλιόρας, Κωστής
Σκηνοθεσία: Ρήγας, Γιάννης
Σκηνικά: Ρήγας, Γιάννης
Κοστούμια: Μπρούφας, Χρήστος
Μουσική: Χριστιανάκης, Γιώργος
Κίνηση: Καλογηρά, Ειρήνη
Φωτισμοί: Τζολόπουλος, Στέλιος
Μουσική διδασκαλία: Χριστιανάκης, Γιώργος
Βοηθός σκηνοθέτη: Καραμήτρη, Μαρία
Βοηθός σκηνοθέτη: Συκιώτη, Αθηνά
Οργάνωση παραγωγής: Ανδρώνη, Αθανασία
Ηθοποιοί
Ανδρέου, Μαίρη
Βλαχοπούλου, Λίλα
Βούτος, Στάθης
Γούναρης, Μιχάλης
Καζάζη, Στέλλα
Καζάκου, Ειρήνη
Καλεμκερίδου, Σοφία
Καλούδης, Έκτωρ
Καραμήτρη, Μαρία
Κουτσουρέλης, Ανδρέας
Μπαλαούρα, Γιολάντα
Νικολάου, Νίκος
Παλαιοχωρίτης, Δημήτρης
Σαπρανίδου, Αλεξία
Σαραφιανός, Σπύρος
Χάνος, Ταξιάρχης
Φιγκυράν
Ανανιάδου – Κόκκοτα, Ζηνοβία
Δεμερτζίδου, Ιωάννα
Ευαγόρου, Γιώργος
Κουσούλης, Νικόλαος
Μιτσίτσκα, Βιβή
Παπαδόπουλος, Βασίλης
Ραφτόπουλος, Αθανάσιος
Τσιάντος – Κολέσης, Μιλτιάδης
Σημείωση Καλλιτεχνικής Διανομής
Γιώργος Χριστανάκης (Ηχογράφηση)
Το έργο ανεβαίνει για πρώτη φορά στο ΚΘΒΕ
Βασιλικό Θέατρο (06/11/2015 – 17/01/2016)