Tελειώνοντας ένα βιβλίο, αντιλαμβάνομαι το μέγεθος της επίδρασής του από την εγκεφαλική κατάσταση στην οποία με.. αφήνει. Πλήρης επαγρύπνηση, γρανάζια που κινούνται γρήγορα, βιβλίο που άφησε χνάρια. Κατατονία, έλλειψη διάθεσης να συνεχίσω να σκέφτομαι ή να αρχίσω να σκέφτομαι πάνω στην ιστορία, βιβλίο που θα ξεχαστεί σύντομα. Μέθοδος διόλου λογοτεχνική που σίγουρα στην επιφάνειά της αλλά και στο βάθος της δεν πληροί κανένα κριτήριο κριτικής στάσης απέναντι σε ένα ανάγνωσμα. Όμως… Ο τρόπος που ο καθένας αντιδρά στην αναγνωστική διαδρομή έχει την ιδιοτυπία του, την ιδιοτροπία του και τελικά αυτή τη μοναδική, κατά περίπτωση, ιδιοσυστασία του.
Και στο μεταξύ; Στη διάρκεια; Και εκεί υπάρχουν ενδείξεις που με τα χρόνια, όλο και διαβάζοντας, μαθαίνεις να αναγνωρίζεις. Ακόμη και σε σωματικό επίπεδο. Από τον τρόπο που το ίδιο το σώμα σου αντιδρά. Από το σφίξιμο στο στομάχι, την ένταση, καμιά φορά και από την ίδια τη στάση του σώματος. Όλα αυτά είναι ακαταμάχητα γοητευτικά, γιατί αποτελούν τη σφραγίδα του μοναδικού ταξιδιού που κάνει ο κάθε αναγνώστης. Τόσα ταξίδια όσοι και αναγνώστες για κάθε βιβλίο.
Και μετά…Μετά θες ή δεν θες να μιλήσεις για αυτό το βιβλίο. Ας μιλήσουμε για την πρώτη περίπτωση. Που θέλεις να μιλήσεις για όσα ένιωσες, για την απόλαυση που σου χάρισε, όχι με όρους ευδαιμονισμού αλλά με όρους διέγερσης, συναισθηματικής, εγκεφαλικής, νοητικής. Δεν μιλώ ποτέ για βιβλία που δεν μου άφησαν χνάρι. Ακόμη και αν ερωτηθώ, αποφεύγω να το πω έτσι ευθέως. Μασάω μισόλογα. “Δεν ήταν αυτό που περίμενα, ίσως να φταίει και η διάθεσή μου, προτιμώ άλλου είδους βιβλία, δεν είναι το είδος που αγαπώ”.
Άφες αυτοίς.. ου γαρ οίδασι τι γράφουσι; Όχι. Ο λόγος δεν είναι να απαλλάξω ή να “αθωώσω” έναν συγγραφέα από μια ενδεχομένως κακή δουλειά. Εκτός από τις περιπτώσεις που αυτό είναι προφανές και βέβαια με επιχειρήματα, όταν έχεις καταφανώς να κάνεις με μια αδούλευτη ιστορία, με ήρωες αβαθείς ή καρικατούρες, με γλώσσα εμφανώς αδούλευτη και ελλιπή… Όμως, στις άλλες περιπτώσεις, αποφεύγω να μιλώ για βιβλία που δεν μου άρεσαν.
Γιατί; Γιατί ένα βιβλίο κουβαλάει πίσω του ίδρο και μόχθο. Πίσω από την κόλλα της ράχης κρύβονται αμέτρητες εργατο-ώρες (η πνευματική δουλειά δυστυχώς ακόμη στη χώρα μας δεν αναγνωρίζεται ως άξια λόγου), εργατο-μέρες, μήνες, χρόνια κάματου και οδύνης. Ναι, οδύνης. Γιατί προϋποθέτει το απόλυτο ξεγύμνωμα. Την καταβύθιση σε δυσθεώρητα βάθη, την αναμέτρηση με τους δεκάδες εαυτούς σου, την προσπάθεια να μείνεις αλώβητος σε μια συναισθηματική οριογραμμή όπου συχνά η ιστορία σου και οι ήρωές σου σε τοποθετούν. Δεν είναι εύκολο αυτό. Ίσως να φαίνεται. Δεν είναι. Αυτή η αίσθηση των αλλεπάλληλων κενών αέρος είναι που αταβιστικά ξυπνά μέσα μου και με “διατάζει” να μην μιλώ για βιβλία που δεν αγαπώ. Και να σκέφτομαι ότι κάποιος, κάποιοι άλλοι θα έχουν ήδη κάνει ένα υπέροχο ταξίδι με αυτά.
Άλλωστε η ανάγνωση είναι ένα ταξίδι που αξίζει να μοιράζεσαι ως μια εμπειρία θελκτική. Να ανοίγεις τις “σέλφι” σου, το άλμπουμ των φωτογραφικών σου αναμνήσεων, της βεντάλιας συναισθημάτων σου. Να προσκαλείς κι άλλους να το νιώσουν, να μην αποτρέπεις, να μην αποκηρύσσεις. Ποιός είσαι εσύ εξάλλου να αποκηρύξεις μια συγγραφική παραλία όταν στα “νερά” της θα κολυμπήσουν όμορφα άλλοι κι άλλοι; Ποιός είσαι εσύ που θα αποφασίσεις ότι αυτά τα νερά είναι αφιλόξενα, μολυσμένα, ακατάλληλα για κολύμβηση; Όχι, η παραλία ανήκει σε όλους και ο καθένας ας αποφασίσει αν του κάνει ή όχι.
Όμως.. αν σου κάνει… μην την κρύψεις από άλλους. Δεν ωφελεί να μείνει παρθένα. Δεν θα παραβιαστεί η ομορφιά της με το κρύψιμό της. Αντίθετα, θα πολλαπλασιαστεί. Θα μεγεθυνθεί. Και θα παραμείνει, πάραυτα, αμόλυντη. Γιατί αυτοί που θα την επισκεφθούν δεν είναι κατακτητές, πρόσκαιροι ένοικοι είναι. Και έρχονται.. ειρηνικά!
Σε αυτές τις αναγνωστικές.. πλαζ έχω κάνει αμέτρητες προσκλήσεις στη ζωή μου. Σε ανθρώπους που ξέρω καλά, σε άλλους που ξέρω λιγότερο και τέλος σε διαδικτυακούς αγνώστους που δεν γνωρίζω τίποτε για τις κολυμβητικές τους συνήθειες. Για κάθε αποδοχή πρόσκλησης, έχω νιώσει μια υπέροχη ευφορία. Όπως όταν αιωρείσαι σε συνθήκες απόλυτης έλλειψης βαρύτητας! Και είναι τόσο ωραία….
