Γράφει ο Σωτήρης Χαβαλές /chavales@jour.auth.gr
Ο Andrey Zvyagintsev δημιουργεί το «Leviathan», την επίσημη πρόταση της Ρωσίας για το φετινό όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, που αφηγείται την ιστορία ενός πατέρα ο οποίος προσπαθεί να γλυτώσει την περιουσία του, το σπίτι του, από την ληστρική διάθεσή του απάνθρωπου δημάρχου με φόντο μια απομονωμένη επαρχία στα έγκατα της ρωσικής επικράτειας. Ο ήρωας μας, ο Κόλια, επιχειρώντας να προστατεύσει τον γιο του, Ρόμα, και την θελκτική δεύτερη σύζυγο του, Λίλια, απευθύνεται στον κολλητό του φίλο και δικαστικό για να τον βοηθήσει να ανταπεξέλθει στις οικονομικά του κωλύματα. Ο Κόλια πασχίζει να αντιμετωπίσει τις αρπαχτικές πρακτικές του τοπικού άρχοντα που του υπενθυμίζει συνεχώς την ταξική τους ανισότητα. Για να το πετύχει αυτό πρέπει να έχει πίστη όχι μόνο στην ανθρωπιά της κοινότητας αλλά και στην ίδια τη Ρωσία, πρέπει να μπει στην «κοιλιά του κήτους» και να επιβιώσει.
Ο Ρώσος κινηματογραφιστής συνθέτει μία ιστορία στην οποία η δραματική πλοκή φαίνεται να λαμβάνει δευτερεύουσα σημασία καθώς επισκιάζεται από την ερημιά του τοπίου, την αίσθηση απουσίας οποιασδήποτε ανθρώπινης ύπαρξης, έμβιας ζωής. Όλα μοιάζουν μάταια, ένας φαύλος κύκλος που κατατρώει τις ανθρώπινες επιθυμίες, που προσφέρει μονάχα ήττες, μονάχα θάνατο. Μία σκοτεινή αλληγορία για την ανημποριά του ανθρώπου μπροστά στην αδηφάγα εξουσία.
Η ταινία, όμως, μιλά και για κάτι ακόμη, για το κράτος «Λεβιάθαν», ένα κράτος που καταπιέζει, απομυζεί ό,τι δύναται από τον μόχθο των πολιτών του, που γεννά καταθλίψεις και αποτυχίες, ένα κράτος σαν τη Ρωσία. Ο Andrey Zvyagintsev σχολιάζει καίρια την κοινωνική, πολιτική και οικονομική κατάσταση της χώρας του που αφήνει τους πάντες έρμαια της γραφειοκρατίας που τσακίζει, έρμαια ανθρώπων που καταβροχθίζουν όνειρα και φιλοδοξίες. Ακόμη, Το έργο, βέβαια, εμβαθύνει με βιβλικές αναφορές που δίνουν μία ακόμη πιο δραματική νώτα στο συνολικό αποτέλεσμα επιδιώκοντας να σκιαγραφήσουν τον παθητικό ρόλο της εκκλησίας σήμερα και την απαλλοτρίωση της πίστης.
Με τη μοιρολατρική διάθεση της ταινίας και το αναπόφευκτο της συντριβής που καραδοκεί στην πορεία του κάθε ανθρώπου, το «Leviathan» γεννά προβληματισμούς: είμαστε, άραγε, τόσο άβουλοι στο παιχνίδι της ζωής;
