Ροτόντα. Όπως λέμε ανιόντα. Όπως λέμε τα ανήσυχα όντα. Όπως λέμε πες και στο Νώντα.
Γράφει η Σύνθια Σάπικα
Είναι τόσο απλό. Ανηφορίζεις την Δημητρίου Γούναρη. Περνάς την Εγνατία. Λίγο πιο πάνω κι έφτασες. Την βλέπεις: Μεγαλοπρεπή, μεγαλοκοπέλα, γεμάτη ροδακινιά μυστικά. Με σκαλωσιές και τα καλύτερα ψηφιδωτά της πόλης. Άντε μπορεί ο Όσιος Δαβίδ να την ανταγωνιζεται. Πριν μπεις μέσα αγναντεύεις προς την θάλασσα.
Όλα αυτά ήταν παλιά ενωμένα, σου λέει η γνωστή μυστική ξεναγός σου. Το αυτοκρατορικό ανάκτορο στην Δημητρίου Γούναρη, μετά η Καμάρα, η αψίδα του Γαλερίου δηλαδή, που φτιάχτηκε για να εξυμνήσει τα κατορθώματα του και τις μάχες του και μετά η Ροτόντα ως μαυσωλείο αρχικά. Η πορεία από τη θάλασσα προς τα πάνω. Από την κάτω πόλη στην Άνω πόλη. Από την ζωή στο θάνατο.
Το αυτοκρατορικό ανάκτορο στην Δημητρίου Γούναρη, που τώρα στα νεόκτιστα πεζούλια του φιλοξενεί μικροπωλητές με βραχιολάκια στην καλύτερη περίπτωση. Το αυτοκρατορικό ανάκτορο που κάπου κάπου το βεβηλώνουν με γκράφιτι αφού το φωτίσουν. Που δεν υπάρχουν χρήματα για να το περιφρουρήσουν. Που δεν υπάρχουν εθελοντές για να το φροντίσουν. Αλλά μην χάνεσαι. Τώρα είσαι στη ροτόντα. Είναι Κυριακή πρωί και έχει πολλούς ξένους τουρίστες. Θαυμάζεις τα ψηφιδωτά και μετά βόλτα στον περιβάλλοντα χώρο που είναι από μόνος του ένα μουσείο. Αρχαίες πλάκες, κίονες στιβαγμένοι, μαρμάρινα παγκάκια και ένας κορμός γλυπτό, μια συκιά που προσφέρει τη σκιά της. Σκέφτεσαι ότι η Ροτόντα είναι επισκέψιμη χωρίς εισιτήριο και σκέφτεσαι το μουσείο του Κάφκα στην Πράγα, ένα μουσείο χωρίς εκθέματα όπου η είσοδος κόστιζε 20 ευρώ. Θα μπορούσε να υπάρχει ένα εισιτήριο και στη Ροτόντα, τουλάχιστον για να υπήρχε κάποιος να φροντίζει τον περιβάλλοντα χώρο. Αλλά κανείς δεν ενδιαφέρεται. Το αποδεικνύουν οι σακούλες με τα μπάζα που αποτελούν πλέον μόνιμο μέρος του σκηνικού. Εσύ το έχεις συνηθίσει, οι τουρίστες όμως όχι. Ντρέπεσαι.
Στην κατεβασιά περνάς από τη Μελενίκου και την Tabya. Το όνομα σημαίνει πολεμίστρα και μια παραλλαγή του μία διαδοχή κινήσεων στο σκάκι. Μόνο στην Θεσσαλονίκη συμβαίνει αυτό, σου λέει ο ξεναγός, να μπορείς να πίνεις τον καφέ σου δίπλα στα αρχαία τείχη. Ιδιωτική πρωτοβουλία αλλά να υπάρχουν και κανόνες ώστε ο ιδιώτης να κινείται σε αποδεκτά πλαίσια. Κατηφορίζεις προς την θάλασσα στο γυρισμό και σκέφτεσαι ποια τιμωρία πρέπει να επιβληθει σε αυτούς που βεβηλώνουν με μουτζούρες τα μνημεία. Καταλήγεις στην επιβολή κοινωνικής εργασίας: αν τους πιάσουν να καταστρέφουν μνημεία να πρέπει αντίστοιχα να καθαρίσουν δεκαπλάσια μνημεία της πόλης. Έχει αρχίσει να ψιχαλίζει αλλά στην Θεσσαλονίκη οι καταιγίδες διαρκούν λίγο, όσο ένα φεστιβάλ βιβλίου, ίσως, όσο και οι θυελλώδεις έρωτες.
