Λίγα λόγια για τον κρόκο Κοζάνης

Γράφει η Μαρία Παναγιωτοπούλου / Διαιτολόγος – Διατροφολόγος / m.panagiotopoulou@hotmail.com

Πρόκειται για ένα από τα πιο θρεπτικά μπαχαρικά το οποίο ξεχωρίζει για το άρωμά του, το χρώμα του και τις φαρμακευτικές και αφροδισιακές ιδιότητες του. Για την ιστορία, να πούμε ότι η λέξη κρόκος είναι γνωστή από τα πρώτα κείμενα του κόσμου. Σαν μύρο και άνθος συναντάται στην Παλαιά Διαθήκη. Στον Ιπποκράτη, στο Γαληνό και στους υπόλοιπους γιατρούς της αρχαιότητας συναντάμε την λέξη με την έννοια είτε του φαρμάκου είτε του θεραπευτικού βοτάνου. Παράγεται στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κοζάνη. Οι κάτοικοι φυτεύουν τον κρόκο κάθε καλοκαίρι, το φθινόπωρο συλλέγουν με τα χέρια τα στίγματα του λουλουδιού και τα αποξηραίνουν ώστε να πάρουν το χαρακτηριστικό βαθυκόκκινο χρώμα. Χρειάζονται 50.000 στίγματα για να προκύψουν 100γρ κρόκου. Μάλιστα, ο κρόκος ή η ελληνική ζαφορά όπως λέγεται αποτελεί την καλύτερη ποιότητα σαφράν στον κόσμο.

Τα κυριότερα συστατικά του κρόκου είναι τα καροτενοειδή, η βιταμίνη C, ο σίδηρος, το μαγνήσιο, το μαγγάνιο και το κάλιο. Είναι φτωχό σε αλάτι και χοληστερόλη. Τα καροτενοειδή είναι αντιοξειδωτικές ουσίες με αντιφλεγμονώδη δράση, οι οποίες είναι υπεύθυνες για το κόκκινο χρώμα του. Άλλες ουσίες όπως η σαφρανάλη, η κροκίνη, το β – καροτένιο και η κροκετίνη είναι υπεύθυνες για την ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιθρομβωτική του δράση. Θα ήταν χρήσιμο να εντάξετε τον κρόκο στην καθημερινότητά σας, είτε ως μπαχαρικό στην μαγειρική είτε ως παραφαρμακευτικό σκεύασμα, μιας και προστατεύει τον οργανισμό από χρόνιες παθήσεις όπως ο καρκίνος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Αναλυτικότερα η διατροφική του αξία φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί:

Πολλά είναι τα οφέλη, που αποκομίζει κανείς από τη συστηματική χρήση του κρόκου Κοζάνης χάρις στο ευρύ φάσμα των ιδιοτήτων. Οι πιο σημαντικές φαίνονται παρακάτω :

• Αντιοξειδωτική και αντιγηραντική δράση
• Θεραπεία πεπτικών προβλημάτων
• Μείωση της κατάθλιψης
• Ανακούφιση από τα συμπτώματα του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου
• Μείωση της χοληστερόλης και ενδυνάμωση της καρδιακής λειτουργίας
• Μείωση της ακμής και των ενοχλήσεων κατά την οδοντοφυΐα
• Αντικαρκινική δράση
• Ενίσχυση της λειτουργίας του εγκεφάλου, της μνήμης και της πνευματικής διαύγειας
• Τόνωση και αναζωογόνηση του οργανισμού
• Μείωση της αρτηριακής πίεσης

Μπορείτε να προμηθευτείτε τον κρόκο Κοζάνης, ακόμα και από το σούπερ μάρκετ, σε μορφή νημάτων ή σκόνης. Χρησιμοποιήστε τον καθημερινά στην μαγειρική(κοτόπουλο, ριζότο, κεφτεδάκια) και στην ζαχαροπλαστική(κέικ, παγωτό, χαλβά). Μπορείτε να τον προσθέσετε και στα ροφήματα σας. Για να ενισχυθεί το άρωμα του κρόκου, καβουρδίστε για ένα με δύο λεπτά σε ένα στεγνό (και αντικολλητικό) τηγάνι λίγα στίγματα και στη συνέχεια προσθέστε τα, στο φαγητό, ή το ποτό μας. Τον ελληνικό κρόκο, θα το βρείτε ως κρόκο Κοζάνης και την ποιότητά του εξωτερικά μπορείτε να την προσδιορίσετε μέσω του χρώματος, του μεγέθους των στιγμάτων και του αρώματός του. Το χρώμα του πρέπει να είναι διακριτικό, βαθύ σκούρο κόκκινο, με μυρωδιά αρκετά χαρακτηριστική έως έντονη. Στα φαγητά προσδίδει λεπτό άρωμα, κίτρινο χρώμα και πικάντικη γεύση. Σήμερα στην Ελλάδα παράγονται περίπου 10 τόνοι κρόκου εξαιρετικής ποιότητας (κυρίως στην περιοχή της Κοζάνης), η μεγαλύτερη όμως ποσότητα εξάγεται, καθώς η Ελληνική κουζίνα δείχνει να έχει “λησμονήσει” τη χρήση του.