Σίγουρα η Θεσσαλονίκη είναι η μεγάλη αδικημένη όσον αφορά την αρχιτεκτονική. Γιατί από την κοινή πείρα, μπορούμε να πούμε ότι ίσως δεν υπάρχει άλλη ιστορική πόλη στην Ευρώπη που καταστράφηκε “οικειοθελώς” και διατηρεί πλέον -κι αυτά με το ζόρι- ελάχιστα ίχνη του “ζωντανού αρχιτεκτονικού μουσείου ρυθμών”, όπως την αποκάλεσε η πρωτοστατούσα διευθύντρια του ΜΜΣΤ Ξανθίππη Σκαρπιά Χόιπελ, αναφερόμενη στις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Αυτός είναι ένας λόγος παραπάνω που η 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής που ξεκινά την Τετάρτη έχει ιδιαίτερη σημασία. Όφελος θα είναι να την παρακολουθήσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες γιατί ένα εξαιρετικά σημαντικό ποσοστό της ευθύνης για την καταστροφή που συντελέστηκε και συντελείται στην αρχιτεκτονική κληρονομιά της Θεσσαλονίκης. Ακόμη μεγαλύτερο όφελος θα είναι να την παρακολουθήσουν πολιτικοί και αυτοδιοικητικοί, αυτοί δηλαδή που λαμβάνουν τις αποφάσεις για τις τύχες αυτής της πόλης, που χαράσσουν -ή ΜΑΛΛΟΝ δεν χαράσσουν- πολιτικές, μπας και πάρουν κανένα μάθημα καλό και μάθουν να λειτουργούν και να διοικούν στο εξής διαφορετικά, με άλλες αξίες και προτεραιότητες.
Γ.Θ. Κεσσόπουλος
“Πιστεύοντας και ελπίζοντας στην μελλοντική ανάκαμψη της κοινωνίας μας”…
Η πρώτη Μπιενάλε που τίθεται υπό την αιγίδα του Δήμου, με θέμα Αρχιτεκτονική και Πόλη στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, εγκαινιάζεται στις 18 Ιανουαρίου του 2012, στο πλαίσιο του επετειακού έτους της πόλης. Ξεκινάει με δυναμική διάσταση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ και του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, τη δημιουργική συνεργασία των 5 Μουσείων, τη στήριξη Goethe Institut και την ενεργό συμμετοχή και αμέριστη στήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης.
“Οι επέτειοι του δημόσιου χαρακτήρα μας δίνουν πάντα την αφορμή να επικαλούμαστε τις μνήμες και τις θύμησες του παρελθόντος, να αναλογιζόμαστε το παρόν και να σχεδιάζουμε το μέλλον”, τόνισε στη συνέντευξη Τύπου η Ξανθίππη Σκαρπιά Χόιπελ, διευθύντρια του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης για να συμπληρώσει ότι “όπως η 3η εικαστική Μπιενάλε Θεσσαλονίκης και η 15η Μπιενάλε των Νέων της Μεσογείου, και αυτή ξεκίνησε για να μεταφέρει τον προβληματισμό σε θέματα του δημόσιου κοινωνικού χώρου”.
“Έχοντας υπόψη ότι ζούμε σε μια κοινωνία που κυριαρχείται από ανελέητους νόμους ελεύθερης αγοράς, συγκρούσεις συμφερόντων, με έναν οιονεί κίνδυνο να απειλεί τον ζωτικό μας χώρο, υπό την αμέριστη συμβολή των προαναφερθέντων φορέων, η ιδέα εξελίχθηκε σε ένα γόνιμο σχεδιασμό που πηγάζει, κυρίως, στη διαπίστωση ελλείμματος ενός τέτοιου γεγονότος στην πόλη μας. Μια πόλη που, από μόνη της, έως και τις δεκαετίες ’60, ’70του 20ου αιώνα, ήταν ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό μουσείο ρυθμών, εκφράζοντας έμπρακτα την πολυπληθυσμικότητα και την πολυπολιτισμικότητα του χώρου της” είπε η κ. Χόιπελ, σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα τοποθέτηση.
“Η Θεσσαλονικέων πόλις, υπέστη την αλλαγή της φυσιογνωμίας του αστικού της περιβάλλοντος , σε λειτουργικό αλλά και αισθητικό πεδίο, με τις πολιτικές και οικονομικές συγκυρίες των περασμένων δεκαετιών και έχασε ένα δυνατό χαρτί με την άκρατη και μορφολογικά ανεξέλεγκτη χρήση του κτιριολογικού τύπου της πολυκατοικίας. Η αναφορά στο παρελθόν, χωρίς κριτική διάθεση, γίνεται προκειμένου να επισημανθεί η ανάδειξη των παραπάνω αξιοσημείωτων πρόσφατων πολιτιστικών γεγονότων, σε αντιδιαστολή με όλα εκείνα που στοιχείωσαν χαμένες πολιτιστικές ευκαιρίες, όπως πχ της EXPO, αλλά και της συνεχούς αναβολής του προγραμματικού σχεδιασμού της ΔΕΘ. Βέβαια, κοντά στα αρνητικά πρόσημα, έρχονται και τα θετικά. Είναι η ανάπτυξη στις ανατολικές και δυτικές περιοχές, η χάραξη πεζοδρόμων, οι λεωφορειο-λωρίδες, οι ποδηλατό-δρομοι, το μετρό, ο προγραμματισμός της λειτουργίας των τραμ και η υποθαλάσσια συγκοινωνία. Στη Θεσσαλονίκη διαφαίνονται εναύσματα ελπίδας για μια ουσιαστική αναβάθμιση στην ποιότητα ζωής των πολιτών της, αυτών ακριβώς που αποτελούν και την προτεραιότητα στους στόχους όλων των φορέων. Επιπλέον, μέσα από την επιλεγμένα ποιοτική πολιτισμική παραγωγή, που παρήχθη σε όλες της τις μορφές στους χώρους των μουσείων και στις αίθουσες τέχνης, παίρνει και η αρχιτεκτονική τη θέση που της αρμόζει, τόσο στον αστικό προγραμματισμό και σχεδιασμό, όσο και στην παρουσίασή της στα εκθεσιακά προγράμματα των μουσείων. Έτσι, οι Θεσσαλονικείς μπορούν να παρακολουθούν και να εξοικειώνονται με την διεθνή εκδοχή των εξελίξεων σε όλες τις τέχνες” συμπλήρωσε, ενώ έδωσε και το στίγμα των ενεργειών της κίνησης των 5 Μουσείων λέγοντας: “Είμαστε εδώ για να παράγουμε νέες ιδέες με ταχείς ρυθμούς, δημιουργικές και όχι σε τυποποιημένα πλαίσια. Είμαστε εδώ για να σπάσουμε το φράγμα έλλειψης εμπιστοσύνης, να διαρρήξουμε τις αρνητικές αντιλήψεις, χωρίς τον φόβο της αβεβαιότητας που τείνει να κυριαρχήσει πάνω μας, πιστεύοντας και ελπίζοντας στην μελλοντική ανάκαμψη της κοινωνίας μας. Η ιστορία μας, άλλωστε, βρίθει γεγονότων που μας κάμπτουν, αλλά δεν μας λυγίζουν, γιατί έχουμε μάθει να σηκώνουμε τα βάρη στα δύσκολα”.
Νωρίτερα, το λόγο είχε πάρει ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης ο οποίος είπε ότι στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων “ελληνικής Θεσσαλονίκης” στόχος του δήμου είναι η δημιουργία θεσμών όπως η 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής, ενώ ανακοίνωσε ότι τον Οκτώβριο του 2012 οι “Μαγεμένες” επιστρέφουν από το Λούβρο στη Θεσσαλονίκη έστω ως αντίγραφα.
Το λόγο πήρε και ο Γιώργος Ν. Παπακώστας, Πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ., ο οποίος μίλησε για το πρόγραμμα της Μπιενάλε και τη συμμετοχή του Τμήματος Αρχιτεκτόνων.
25 σχολές, 19 πόλεις στην 1η Μπιενάλε!
Το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σε συνεργασία με το Goethe-Institut, σε συνεργασία με την Κίνηση των 5 Μουσείων, διοργανώνουν στη Θεσσαλονίκη την 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης, με θέμα “Αρχιτεκτονική και Πόλη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη”. Το μεγάλο αυτό πολιτιστικό γεγονός τίθεται υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Στην έκθεση θα συμμετέχουν 25 αρχιτεκτονικές σχολές από 19 πόλεις της Νοτιοανατολικής Ευρώπης: Κωνσταντινούπολη, Προύσα, Σαράγιεβο, Λιουμπλιάνα, Τίρανα, Σόφια, Μπολόνια, Βενετία, Μπάρι, Βελιγράδι, Σκόπια, Βουκουρέστι, Λευκωσία, Αθήνα, Βόλος, Πάτρα, Χανιά, Ξάνθη, και φυσικά Θεσσαλονίκη.
Η έκθεση έχει ως στόχο τη συζήτηση για τον ρόλο των αρχιτεκτονικών σχολών στα ζητήματα αρχιτεκτονικής και πόλης και ιδιαίτερα σε θέματα του δημόσιου και του κοινωνικού χώρου, της πολιτισμικής διαφοράς, των πολιτικών της μετακίνησης και του περιβάλλοντος όπως αυτά εκδηλώνονται στις μητροπόλεις της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης εγκαινιάζεται το 2012, επετειακό έτος για την πόλη και παράλληλα εντάσσεται στις εκδηλώσεις του ΥΠΠΟΤ: “Θεσσαλονίκη 2012 Νοτιοανατολική Ευρώπη, Σταυροδρόμι Πολιτισμών”.
Η έκθεση θα ανοίξει με ένα τριήμερο παρουσιάσεων και εκδηλώσεων, που θα ξεκινήσει με μια ανοιχτή συζήτηση, την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου στις 09:30 π.μ. στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Μετά τη συζήτηση θα ακολουθήσουν οι πρώτες παρουσιάσεις από τους συμμετέχοντες.
Τα επίσημα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το απόγευμα της Τετάρτης 18 Ιανουαρίου στις 17:00, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Θα ακολουθήσει η κεντρική ομιλία του αρχιτέκτονα Ηλία Ζέγγελη, με θέμα “Αστικές Παρεμβάσεις: Από το Δημόσιο στον Κοινό Χώρο”.
Στη συνέχεια και ώρα 19.30, θα γίνουν τα εγκαίνια της έκθεσης “Εξωτερικές Σχέσεις. Νέοι Αρχιτέκτονες από τη Γερμανία”, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, μια παραγωγή του Ινστιτούτου Εξωτερικών Πολιτιστικών Σχέσεων (IFA) και του Ομοσπονδιακού Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων (BAK), που εντάσσεται στο πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεων.
Οι παρουσιάσεις των 25 συμμετοχών, θα συνεχιστούν και τις δυο επόμενες ημέρες (19 και 20 Ιανουαρίου) και το τριήμερο θα ολοκληρωθεί το βράδυ της Παρασκευής 20 Ιανουαρίου στις 20:00, στη Μονή Λαζαριστών, όπου το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης θα πραγματοποιήσει τα εγκαίνια της έκθεσης του με τίτλο “Σύνθεση-Κατασκευή-Παραγωγή. Ρωσική Πρωτοπορία και Σύγχρονη Τέχνη”.
Περισσότερες πληροφορίες για την 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης καθώς και για το τριήμερο πρόγραμμα παρουσιάσεων και εκδηλώσεων, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της έκθεσης: www.skgarch2012.eu
Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί στους εκθεσιακούς χώρους των 5 Μουσείων (Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, Α.Π.Θ.) και θα διαρκέσει έως τις 26 Φεβρουαρίου.
Η Οργανωτική Επιτροπή της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης συγκροτείται από τον Γιώργο Παπακώστα, καθηγητή και Πρόεδρο του Τμήματος Αρχιτεκτόνων, τον Δημήτρη Φράγκο, καθηγητή και αναπληρωτή Πρόεδρο του Τμήματος Αρχιτεκτόνων, την Εύη Αθανασίου επίκουρη καθηγήτρια, τον Σταύρο Βεργόπουλο, επίκουρο καθηγητή και τον Τάσο Τέλλιο, επίκουρο καθηγητή.
Η Επιτροπή Δημοσίων και Διεθνών Σχέσεων της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης συγκροτείται από την Τίτη Παπαδοπούλου, καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων, τον Ντίνο Σπυριδωνίδη επίκουρο καθηγητή, τη Σοφία Τσιτιρίδου αναπληρώτρια καθηγήτρια και τη Βίλμα Χαστάογλου, καθηγήτρια.
Η επιμέλεια και ο σχεδιασμός της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης είναι των αρχιτεκτόνων Κατερίνας Κοτζιά και Κορίνας Φιλοξενίδου.
Ο σχεδιασμός της οπτικής επικοινωνίας της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης είναι της Φωτεινής Φιλοξενίδου.
Η γραμματειακή- διοικητική υποστήριξη έγινε από τη Χριστίνα Μπίρμαν και την Ελένη Εμμανουήλ.
Η Τεχνική υποστήριξη της ιστοσελίδας της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης έγινε από τους Μιχάλη Τιλκερίδη και Ντίνο Παυλίδη.
Η υλοποίηση των εκθέσεων έγινε από τον Περικλή Γαλανό και τον Γιώργο Κοσμίδη.
Το έντυπο υλικό εκτυπώθηκε στις Ψηφιακές Εκτυπώσεις Κακιούσης και στο Τυπογραφείο του Γιώργου Σκορδόπουλο.
Στη διοργάνωση συμμετέχουν εθελοντικά φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος μας καθώς και φοιτήτριες του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Μουσειολογία της Πολυτεχνικής Σχολής.
Τα εγκαίνια
Η έκθεση εγκαινιάζεται την ΤΕΤΑΡΤΗ 18.01.2012, ώρα 17.00 στο ΜΑ
ΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ στο πλαίσιο του εορτασμού των εκατό χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης.
Στις 19.30 θα πραγματοποιηθούν στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης τα εγκαίνια της έκθεσης «Εξωτερικές Σχέσεις. Νέοι Αρχιτέκτονες από τη Γερμανία», μια έκθεση του Ινστιτούτου Εξωτερικών Σχέσεων της Γερμανίας η οποία διοργανώνεται στο πλαίσιο του παράλληλου προγράμματος της 1ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Goethe–Institut Thessaloniki.
Την έκθεση θα προλογίσει ο εντεταλμένος της ifa, κ. Thomas Kaufhold.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΔΙΗΜΕΡΟ (18.01.2012 –20.01.2012) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ
(δείτε το πρόγραμμα www.skgarch2012.eu)
[…] *Το παρών κείμενο διανεμήθηκε στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου για την 1η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Θεσσαλονίκης […]