Αύριο, Τρίτη 26/8, στις 12 το μεσημέρι, στον Ιερό Ναό της του Θεού Σοφίας, οι πολίτες της Θεσσαλονίκης θα αποχαιρετήσουν τον ακαδημαϊκό δάσκαλο Εμμανουήλ Κριαρά, που έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή σε ηλικία 108 ετών. Στη συνέχεια η σορός του θα μεταφερθεί στα Χανιά όπου θα πραγματοποιηθεί η ταφή.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΜ-Θ προσθέτει το δικό του νεύμα αποχαιρετισμού στο κατευόδιο του Εμμανουήλ Κριαρά. “Το ερευνητικό και μελετητικό έργο του Εμμανουήλ Κριαρά, κολοσσιαίο στην έκταση, τη σημασία και την επιρροή του, δεν προώθησε απλώς την επιστημονική γνώση, αλλά παρέδωσε στην εκπαίδευση και την κοινωνία μέθοδο και μέσα για να αξιοποιήσει αποτελεσματικά το πιο κρίσιμο εργαλείο της, τη γλώσσα. Παράλληλα, κόμισε ο ίδιος με αυτόν τον εφαρμοσμένο τρόπο στοιχεία και πνεύμα ανανέωσης στη γλώσσα, έγινε διαμορφωτής της εξέλιξής της, κάτι που ελάχιστοι άνθρωποι των Γραμμάτων κατορθώνουν. Ευτυχώς πρόλαβε να δει το αποτέλεσμα της προσφοράς του και να χαρεί, με τον γενναιόδωρο και πάντα μετριοπαθή τρόπο του, την αναγνώριση που άξιζε στην προσωπικότητα και το έργο του. Το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜ-Θ είχε αφιερώσει την πρώτη εκδήλωσή του, τον Φεβρουάριο του 2007, στον Εμμανουήλ Κριαρά, ως συμβολική υπόμνηση του μεγέθους, της εμβέλειας, της αποτελεσματικότητας που χρησιμεύει να έχουν ως οδηγό όσοι επιχειρούν να προσεγγίσουν τα πεδία της επιστήμης και του πνεύματος. Είναι βέβαιο ότι η μετά θάνατον διαδρομή του έργου του αείμνηστου δασκάλου θα διευρύνει ακόμη περισσότερο τα πεδία αυτά” τονίζει σε ανακοίνωσή του.
«Αν τα όρια της γλώσσας είναι πράγματι τα όρια του κόσμου, ο Εμμανουήλ Κριαράς μας έμαθε πώς να τα αναγνωρίσουμε και πώς να τα εκτείνουμε. Ένας υπέροχος δάσκαλος και διανοητής που μας αφήνει το ανεκτίμητο Λεξικό του μαζί με μαθήματα σκέψης και ζωής. Το βάθος του στοχασμού του δεν τον απομάκρυνε αλλά τον έφερνε ακόμα πιο κοντά στους πολλούς, στους οποίους προσέφερε τη σοφία του με τρυφερότητα και απλότητα». Αυτό δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, επισημαίνοντας ότι «αξίζει να ανατρέξουμε ξανά στο λόγο του, προφορικό και γραπτό, για να βρούμε λέξεις και ιδέες με διαχρονική δύναμη».
Ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς χαρακτηρίζει τον εκλιπόντα ως εμβληματική προσωπικότητα του επιστημονικού και δημόσιου βίου της χώρας, με μεγάλη προσφορά στην πνευματική ζωή της Ελλάδας. «Καθηγητής της Φιλοσοφίας, ο Εμμανουήλ Κριαράς σφράγισε με την παρουσία και τη δράση του δύο αιώνες πνευματικών και πολιτικών αγώνων, διδάσκοντας ήθος και σεβασμό στις πανανθρώπινες αξίες. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του, διατήρησε μέχρι τέλος τη διαύγεια και την ικανότητά του να ξεχωρίζει το Καλό από το Κακό, προσφέροντας γνώσεις, εμπειρία και ψύχραιμο λόγο μέχρι την τελευταία ημέρα μιας ζωής της οποίας τη μεγάλη διάρκεια αξιοποίησε υπέρ της πατρίδας του» επισημαίνει ο πρωθυπουργός.
«Αποχαιρετούμε με βαθύ σεβασμό τον Εμμανουήλ Κριαρά, που έφυγε πλήρης ημερών όντας πάντα ενεργός πολίτης, προοδευτικός διανοούμενος, αυθεντικός δάσκαλος και ακαταπόνητος ερευνητής. Η γλώσσα, η παιδεία και η ελευθερία ήταν η πνευματική επικράτεια του Κριαρά που και μόνο το Λεξικό του φτάνει να τον καταγράψει ανεξίτηλα στην Ιστορία του Έθνους» τονίζει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, αναφερόμενος στον θάνατο του Εμ. Κριαρά. «Ας μου επιτραπεί να πω σε προσωπικό τόνο πως ήταν για μένα μοναδική εμπειρία μαθητείας η συνεργασία μας, πριν τριάντα περίπου χρόνια, στη μεταφορά του κειμένου του Κανονισμού της Βουλής των Ελλήνων στη δημοτική. Ο Εμμανουήλ Κριαράς είχε αποκτήσει εδώ και πολλά χρόνια εμβληματικές διαστάσεις που δεν μπόρεσαν ευτυχώς να κρύψουν την ανθρωπιά και την τρυφερότητά του που ανέβλυζαν μέσα από τη γοητευτική αφήγηση της μακράς και πολυκύμαντης ζωής του» ανέφερε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Ο Υπουργός Μακεδονίας και Θράκης, Γιώργος Ορφανός δήλωσε ότι «Ο Εμμανουήλ Κριαράς υπήρξε μια εμβληματική προσωπικότητα για τα ελληνικά γράμματα. Ως υπέρμαχος της δημοτικής, συνέβαλλε στην αναγνώριση της ως επίσημης γλώσσας του ελληνικού κράτους και στην καθιέρωση του μονοτονικού συστήματος γραφής. Η αγάπη και η προσφορά του για την ελληνική παιδεία και την έρευνα, όπως και η αφοσίωση του στις ανθρώπινες αξίες είναι στοιχεία που τον καθιστούν παράδειγμα προς μίμηση για τις νεότερες γενιές. Εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στους οικείους του».
Τη θλίψη τους για την απώλεια του ακαδημαϊκού Εμμανουήλ Κριαρά ο οποίος έφυγε το βράδυ της Παρασκευής 22 Αυγούστου 2014 από τη ζωή, πλήρης ημερών, σε ηλικία 107 ετών, εξέφρασαν ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Παναγιώτης Αβραμόπουλος, το Δημοτικό Συμβούλιο και η Διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης. «Αποχαιρετούμε τον Εμμανουήλ Κριαρά, έναν εξαιρετικό δάσκαλο, πανεπιστημιακό καθηγητή και διανοητή ο οποίος με την εμβληματική παρουσία του, τις λαμπρές του ιδέες και τη δράση του σφράγισε πολλές δεκαετίες πνευματικών και πολιτικών αγώνων. Με ορμητήριο το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης από το 1950, όταν εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής της Μεσαιωνικής Φιλολογίας και από όπου το 1968 τον απέλυσε η χούντα για τα δημοκρατικά του φρονήματα, ο Εμμανουήλ Κριαράς δίδαξε ήθος, αξιοπρέπεια και σεβασμό στις διαχρονικές αξίες του ανθρώπου. Η πνευματική κληρονομιά που παρέδωσε στις επόμενες γενιές είναι ανεκτίμητη καθώς μεταξύ άλλων στο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνεται το μνημειώδες “Λεξικό της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας”, δεκάδες βιβλία και εκατοντάδες άρθρα, στα οποία υπερασπίστηκε με πάθος τον δημοτικισμό και το μονοτονικό σύστημα. Η συμβολή του στη μελέτη της ελληνικής γλώσσας και την καθιέρωση της δημοτικής είναι τεράστια, ενώ για το έργο του και για τη γενικότερη προσφορά του έλαβε δεκάδες τιμητικές διακρίσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό».
Από την πλευρά της, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Έλλη Χρυσίδου, εξέφρασε τη βαθιά θλίψη με την εξής δήλωση: «”Την γλώσσα την διαμορφώνουν οι ομιλητές της και όχι οι κανόνες και οι γραμματικές” αυτήν την παρακαταθήκη αφήνει ο μεγάλος φιλόλογος και καθηγητής Εμμανουήλ Κριαράς, σε μία στιγμή που η γλώσσα μας καταταλαιπωρείται από άγνοια και αμετροέπεια. Η επιστήμη που φύλαξε και φυλάει την γλώσσα μας ακέραιη και αλώβητη είναι φτωχότερη πια. Θα της λείπει ο επιστημονικός λόγος του Κριαρά. Η δημοκρατία ακόμη φτωχότερη γιατί θα της λείπει ένας ενεργός πολίτης και η πόλη μας νιώθει ήδη φτωχή γιατί έφυγε ένας ακόμη άνθρωπος που την λάμπρυνε με την παρουσία και το έργο του».
