Αργύρης Ξάφης: «Η τέχνη πρέπει να οδηγεί τους ανθρώπους στην ομορφιά»

Από

18 Σεπτεμβρίου 2013

1530

Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.gr

Τόπος: Εκείνος στην Αθήνα να ετοιμάζει βαλίτσες για Θεσσαλονίκη- Εγώ Θεσσαλονίκη να προετοιμάζω το έδαφος.

Χρόνος: Απόγευμα Κυριακής με ηλίαση και μπλεγμένο hands free.

Σκοπός: Να τρυπώσουμε παρέα στο “κωμικό μυστήριο” του.

Τον έστησα πάνω από δύο φορές κι όταν τελικά κατάφερα να είμαι συνεπής στο τηλεφωνικό μας ραντεβού καταχράστηκα χωρίς καμία ντροπή τον χρόνο του, γιατί η συζήτηση με έναν ηθοποιό όπως ο Αργύρης Ξάφης είναι κάτι παραπάνω από ενδιαφέρουσα και απολαυστική. Τον γνώρισα τον προηγούμενο Μάιο πάνω στην σκηνή του Θεάτρου Αυλαία να αποτελεί βασικό μέλος της ομάδας «Επτάρχεια» και αναπόσπαστο μέρος της παράστασης “Misterο Buffo” του Ντάριο Φο, που κάνει πρεμιέρα για μια ακόμη φορά απόψε Τετάρτη στον ίδιο χώρο. Με ιδιαίτερα προσιτό ερμηνευτικό ύφος, με υποκριτική ικανότητα από εκείνες που δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο και με μια ταπεινότητα που εμείς –ως θεατές- έχουμε ανάγκη να νιώσουμε μέσα στην θνητή ύπαρξή μας, αποφάσισα πως αυτή είναι μια απαραίτητη συνέντευξη, αφού λιγοστεύουν ολοένα και περισσότερο οι αληθινοί άνθρωποι. Σε αυτή την παράσταση που σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος όλοι τους έχουν από 2-3 κομμάτια και ανάλογα με την κούραση, το κοινό, τις διαθέσεις… επιλέγουν κάθε βράδυ με ποιον ρόλο θα καταπιαστούν. Ναι… με τόση ελευθερία. «Παίζω είτε τον “Τυφλό και τον σακάτη” με τον Θάνο Τοκάκη, είτε τον “Θάνατο” με την Άννα Καλαϊτζίδου» μου εξηγεί σε ένα πρώτο επίπεδο κουβέντας και γνωριμίας. Γι’ αυτόν το “Mistero Buffo” μοιάζει με καρδιογράφημα, με μια ιστορία που έχει να κάνει με τα συναισθήματα και την κλιμάκωση τους. Από την πρότερη εμπειρία μου… συμφώνησα.

Η ανθρώπινη δυσκολία μέσα από ένα… κωμικό μυστήριο

«Όλοι οι ήρωες έχουν στοιχεία που είναι ίδια. Όλοι είναι τελείως αθώοι, τελείως αδικημένοι. Όλοι αισθάνονται καταπιεσμένοι και αδικημένοι από τον ίδιο το Θεό και βρίσκουν συμπαράσταση στον Χριστό που θα σταθεί δίπλα τους και θα τους βοηθήσει. Ο Θεός ευθύνεται για όλα, για τα καλά και τα κακά» μου λέει όσο πιο απλά μπορεί για να μπούμε στην φιλοσοφία του συγγραφέα, αλλά και για να βρούμε τα ενδεχόμενα μηνύματα που θα κουβαλήσει κανείς βγαίνοντας από την θεατρική αίθουσα. «Πρόκειται για χαρακτήρες-ανθρώπους σε δύσκολη στιγμή που συναντούν με κάποιον τρόπο τον Ιησού και αλλάζει η ζωή τους, που έχουν τις ίδιες απορίες με ένα μικρό παιδί» συμπληρώνει ο Αργύρης και αρχίζουμε εκείνες τις ατέλειωτες συζητήσεις για όσα μαθαίνουμε στο σχολείο, καταλήγοντας στο ότι η πίστη δεν είναι κάτι ρεαλιστικό, αλλά όπως ισχυρίζεται και ο ίδιος… «βασίζεται σε μια πιο εσωτερική ανάγκη να υπάρχει». Δεν θέλησε να μου μιλήσει για το πώς στέκεται απέναντι στο θέμα της θρησκείας, της πίστης και της εκκλησίας μετά από την επίδραση αυτής της παράστασης πάνω του… μου περιέγραψε όμως την αλλαγή που ένιωσε στους φίλους του. «Η σχέση τους με την εκκλησία και με τα θρησκευτικά είχε αδρανήσει, δεν πολυπίστευαν. Βλέποντας την παράσταση ξαναβρήκαν την αγάπη τους γι αυτό. Πιο καθαρά και πιο απλά». Ερωτήσεις όπως “Δεν το ήξερε η μαμά του Ιησού ότι ήρθε εδώ για να σταυρωθεί;” θα κυκλοφορήσουν μέσα στο νου σας με μια αίσθηση παιδικής αφέλειας, αλλά κρύβοντας μια τεράστια ουσία μέσα τους. Οι αναφορές άλλωστε είναι κοινές και ο Αργύρης Ξάφης επιμένει πως αυτό είναι σπουδαίο. «Δεν χρειάζονται δεύτερες εξηγήσεις. Όλοι ξέρουμε ποιος είναι ο Ιησούς. Έτσι το κοινό δένεται περισσότερο. Είναι μια αφορμή για να έρθουν οι άνθρωποι κοντά και μέσω του κοινού συναισθήματος να βρουν το μέτρο τους». Κάπου εδώ ανακάλυψα ότι κι εκείνος είχε βρει το δικό του μέτρο: «Έτυχε μετά την παράσταση να γνωρίσω παπάδες σε μια καινούρια γειτονιά. Οι άνθρωποι είναι τόσο υπέροχοι, τόσο κοντά στην πραγματικότητα. Μάλλον ήμουν προκατειλημμένος. Χωρίς να έχουμε γνώση ή εμπειρία ασκούμε εύκολα κακή κριτική, αντί να κάτσουμε και να δούμε τι συμβαίνει πραγματικά γύρω μας. Πρέπει να είμαστε πολύ πιο ανοιχτοί». Το “Mistero Βuffo” πάντως το έχουν παρακολουθήσει ολόκληρες ενορίες με τον ιερέα τους μαζί και η αντιμετώπιση ήταν η θεμιτή. «Θα καταλάβει κανείς αμέσως την αγάπη και την αθωότητα στο θέμα. Η ανηθικότητα είναι άλλο πράγμα» μου ξεκαθαρίζει ο Αργύρης.

Τα “Επτάρχεια”, η ανύπαρκτη τηλεόραση, το ωδείο και οι υπερπετυχημένες “Τραχίνιες”

Μετά από τη Θεσσαλονίκη το “Mistero Βuffo” θα ταξιδέψει στην Καβάλα και την Πάτρα. Θα καταλήξει έπειτα και πάλι στην Αθήνα, όπου θα συνεχιστεί μέχρι και τις γιορτές των Χριστουγέννων. Αυτές είναι προς το παρόν οι βλέψεις της ομάδας “Επτάρχεια”, που για εκείνον είναι σπίτι, οικογένεια και καρμική συνεργασία συνάμα. «Συνεργάζομαι με τα παιδιά από το 1997, 16 χρόνια… και για μένα αυτό είναι επιλογή ζωής. Αν ήταν μονότονο δεν θα το έκανα, θα το είχα πετάξει από τη ζωή μου. Είναι ένας τρόπος που πρέπει να δουλεύουν τα πράγματα για μένα» μου λέει με ειλικρίνεια, η οποία διακρίνεται στην φωνή του και δεν χωρά αμφισβήτηση. Δεν είναι άλλωστε από τους ανθρώπους που φοβούνται να αποτινάξουν από πάνω τους ό,τι δεν τους κάνει. Η τηλεόραση; Είναι σίγουρα κάτι που δεν του κάνει κλικ. «Δεν υπάρχει τηλεόραση. Είναι ένα ειδησεογραφικό τηλεοπτικό περιοδικό. Αυτό δεν είναι τηλεόραση. Δεν υπάρχει χώρος για οποιονδήποτε καλλιτέχνη» υπογραμμίζει και γνώμη δεν αλλάζει με την καμία. «Η τηλεόραση υπήρξε για μένα σαν διακοπές. Με τον τρόπο που γινόταν δεν υπήρχε κανένα ζητούμενο. Καθόλου πρόβες και να είσαι όσο πιο καθημερινός και άνετος μπορείς. Τα τελευταία 10 χρόνια δεν έχω καν τηλεόραση στο σπίτι, την έδωσα στους γονείς μου και ούτε με ενδιαφέρει καθόλου. Τι να τις κάνω 6 ώρες ειδήσεις και μετά διάφορα γύρω απ’ τις ειδήσεις και κουτσομπολιά. Μόνο οι αγώνες έχουν μια λογική στην τηλεόραση. Σου δημιουργούν ένα συναίσθημα, ενώ από όλο το άλλο σου μένει μόνο κατάθλιψη». Ευτυχώς στις αμερικάνικες και βρετανικές σειρές βρίσκει ενδιαφέρον και πωρώνεται. Μα, το πιο όμορφο αποκούμπι του… είναι εξαιρετικά δημιουργικό. Εδώ και 6 χρόνια διδάσκει υποκριτική στο Ωδείο Αθηνών. «Μου αρέσει πολύ και το θεωρώ και υποχρέωση μου να το κάνω. Βιώνοντας όλη την κατάσταση με τη θεατρική παιδεία στην Ελλάδα χαίρομαι που συμμετέχω και που μπορώ να διδάξω ό,τι έχω μάθει. Αυτό που βλέπω γύρω μου είναι… χαμηλό επίπεδο και ανθρώπους χωρίς ικανότητες. Θέλω λοιπόν έτσι να δηλώσω την διαφορετικότητα μου με μια σοβαρότητα και με μια τάξη». Εκεί είναι δάσκαλος, αλλά στα χέρια του Θωμά Μοσχόπουλου γίνεται μαθητής. Οι “Τραχίνιες” που έκλεψαν φέτος τις εντυπώσεις και κέρδισαν κριτικούς και κοινό ήταν για τον ηθοποιό ένα μεγάλο σχολείο. «Ήτανε μια προέκταση της δουλειάς πάνω στην αρχαία τραγωδία, που είχαμε ξεκινήσει πριν από 5 χρόνια -με τις “Βάκχες” τότε. Ψάχνουμε συγκεκριμένες φόρμες, με μουσική, με τραγούδι, με τη ρυθμική απαγγελία κειμένων και με την αμεσότητα των κειμένων. Δουλεύουμε πάνω σε συγκεκριμένους δρόμους και ευτυχώς είχαμε φέτος την τύχη να έχουμε μαζί μας μια δυνατή ομάδα χορού από το Εθνικό. Τα 16 κορίτσια έδωσαν το κάτι άλλο» επισημαίνει.

Πριν την τελευταία λέξη… εξωτερικεύοντας τα “μέσα” του

Οι ρόλοι που έχει παίξει είχαν πάντα την καρδιά του και στην καρδιά του… επικρατεί σχεδόν πάντα ένα έντονο πορτοκαλί χρώμα, εκείνο του Καλοκαιριού που φιλτράρει εικόνες, σκέψεις και συναισθήματα. «Παιδί όταν ήμουν πίστευα πως δεν υπάρχει χειμώνας» μου λέει. Πάντως όταν σκέφτεται τα χρόνια που θα έρθουν, ονειρεύεται πως… «ο κόσμος γύρω μου θα νιώσει πιο σίγουρος και θα πατήσει πιο στιβαρά στα πόδια του». Όσο για την ελληνική παθογένεια; Για τον Αργύρη Ξάφη δεν βρίσκεται στον ελληνικό λαό, αλλά στους πολιτικούς. «Δεν έχει παθογένεια ο ελληνικός λαός. Φταίει το γεγονός ότι είμαστε από τις πιο όμορφες χώρες της Ευρώπης». Ναι, είναι αυτή η ευχή και κατάρα μαζί. Εκείνος μου δηλώνει από τη πλευρά του πως δεν ανήκει στα άκρα και με βαθιά αυτογνωσία μου ανοίγει ένα ακόμη φύλλο ψυχής: «Με θεωρώ μέτριο σε όλα… κοινωνικά, οικονομικά, σε γνώσεις, σε πολιτικές απόψεις. Είμαι πολύ ευπροσάρμοστος, μπορώ να συνδιαλεχτώ με όλους. Μ’ αρέσει ν’ ακούω κι όχι να πολυμιλάω. Μ’ ευχαριστεί πολύ αυτό». Μέσα σε αυτό τον χείμαρρο συγκράτησα τον αυθορμητισμό, την σεμνότητα και την σοφία του. Άλλωστε είναι σίγουρος πως δεν ανήκει στους ανθρώπους που κρίνουν πολύ γρήγορα και θεωρούν ότι ξέρουν από πριν τα πάντα. Οι φίλοι του -που δεν έχουν καμία σχέση με τον χώρο του θεάματος- τον λένε “καλλιτέχνη” γιατί κάνει τη διαφορά, ενώ οι συνεργάτες του τον αποκαλούν “φίλο”. Ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους η γέφυρα είναι χτισμένη σταθερά και με σωστό τρόπο. Ο σωστός τρόπος για να λειτουργήσει η τέχνη και το πιο ισχυρό κίνητρο για το θέατρο; «Είναι… η ομορφιά. Η τέχνη πρέπει να οδηγεί τους ανθρώπους εκεί… προς το φως» καταλήγει και αυτή είναι η κομβική στιγμή πριν το αντίο.

Info:

“Mistero Buffo”

από το θρησκευτικό δράμα του Ντάριο Φο

Μετάφραση – Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος

Παίζουν οι ηθοποιοί: Αννα Καλαϊτζίδου, Αννα Μάσχα, Κώστας Μπερικόπουλος, Αργύρης Ξάφης, Θάνος Τοκάκης, Γιώργος Χρυσοστόμου

Συμπαραγωγή της ομάδας Επτάρχεια με τη Λυκόφως του Γιώργου Λυκιαρδόπουλου

Θέατρο Αυλαία

Πλατεία Χ.Α.Ν.Θ.

(πλευρά Τσιμισκή)

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Από 18 Σεπτεμβρίου 2013

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ