ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΡΩΤΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΑΠΑΝΤΑ
Η Αγγελική Δαρλάση στην Έλενα Αρτζανίδου!
1.Ποιό είναι το στίγμα του τελευταίου σας βιβλίου ;
Το «Με λένε… Σύννεφο ή οι άγραφες σημειώσεις μιας Νεφέλης» είναι ένα μυθιστόρημα για τη ζωή μιας δεκαεξάχρονης κοπέλας στην Ελλάδα της κρίσης ∙ μιας κρίσης βαθιά αξιακής, πολιτισμικής, πνευματικής. Η Νεφέλη, όπως κάθε νέος άνθρωπος δεν είναι «μανιτάρι», σε πείσμα πολλών, όσων θέλουν να βλέπουν τους νέους αποκομμένους από το δικό τους modus vivendi. Η Νεφέλη από τη μια είναι θυμωμένη με τη γενιά των γονιών της που δεν της παρείχαν τίποτε άλλο παρά υλικά αγαθά και μια ζωή σε φούσκα κι από την άλλη μοιάζει και να μην έχει πρότυπα, ιδανικά, ούτε καν δικά της όνειρα – ίσως επειδή κανείς δεν της έμαθε πώς; Δεν έχει καν δική της φωνή για να κραυγάσει. Η κραυγή της θα γίνει «τραγούδι», μόνο όταν αναπάντεχα θα συναντήσει έναν άλλο τρόπο σκέψης και θεώρησης της ζωής, εκφρασμένης σε ένα βιβλίο ποίησης ∙ μόνο όταν ανακαλύψει και πιστέψει εκ νέου στην επαναστατική δύναμη του ανθρώπινου πνεύματος.
Ίσως λοιπόν αυτό να είναι το στίγμα του βιβλίου: η σιωπηλή κραυγή μιας νέας γενιάς που πνίγει, – οικειοθελώς; – τα όνειρά της και το τραγούδι της γενιάς αυτής που ανακαλύπτει εκ νέου την ανάγκη να ονειρευτεί και να διεκδικήσει έναν καλύτερο κόσμο με «αξιοπρέπεια κι, έστω λίγη, ομορφιά». Κι ίσως κάτι ακόμη: η ποίηση ως διέξοδος και, ακόμη-ακόμη, ως σωτηρία.
2.Πείτε μας πέντε λόγους για να το διαβάσουν οι αναγνώστες.
Ίσως για τους ίδιους λόγους που θα έπρεπε να διαβάζουμε κάθε λογοτεχνικό βιβλίο: για να απολαύσουμε την τέχνη της γραφής, για να επικοινωνήσουμε, να προβληματιστούμε, να συγκινηθούμε. Κι ίσως, πιο ειδικά, για να μπούμε για λίγο στο κεφάλι και στην ψυχή ενός δεκαεξάχρονου νέου του σήμερα στην Ελλάδα.
3.Ποιοί ήρωες σας ταλαιπωρούν περισσότερο;
Λίγο πολύ όλοι με ταλαιπωρούν. Είναι το ίδιο που συμβαίνει και με τους ανθρώπους και στις σχέσεις μαζί τους στην «πραγματική» ζωή. Για να γνωρίσεις, να ανακαλύψεις, να κατανοήσεις τον άλλον, σε οποιαδήποτε σχέση, πρέπει να του αφιερώσεις χρόνο και ψυχή. Ένα διαρκές πάρε-δώσε που απαιτεί υπομονή, επιμονή, ειλικρίνεια, αφοσίωση, αγάπη, έγνοια. Μόνο έτσι όμως μπορείς να κερδίσεις πραγματικά τους ανθρώπους – πραγματικούς ή επινοημένους ήρωες βιβλίων. Αυτό κάνω στη ζωή μου. Αυτό κάνω και στην τέχνη μου.
4.Τι δεν μπορείτε με τίποτε να αποχωριστείτε;
Τα παιδιά μου και τον σύντροφό μου ∙ την τέχνη μου και τα όνειρά μου.
5.Πείτε μας τρία πράγματα που σας θυμώνουν και τρία που θα θέλατε αμέσως να αλλάξετε στην εποχή μας.
Η νοοτροπία προηγούμενων γενεών που συμπεριφέρθηκαν κι ακόμη συμπεριφέρονται στην κοινωνία αλλά και στη φύση λες και ήταν η τελευταία γενιά που θα κατοικούσε τον πλανήτη γη. Άνθρωποι με υπερτροφικά εγώ που δεν έβλεπαν κι ακόμη δεν βλέπουν πέρα από τη μύτη τους που αποφάσισαν να καρπωθούν το μέλλον των επόμενων γενιών.
Με θυμώνει που έχουμε αποδεχτεί, έστω και «αναγκαστικά» πως η καπιταλιστική ιδεολογία είναι η μόνη πρακτικά εφαρμόσιμη, κι έχουμε αποδεχτεί ως, σχεδόν, «φυσικό» γεγονός να είναι το χρήμα πάνω από τον άνθρωπο.
Με θυμώνει που είμαστε στον 21ο αιώνα, και κάθε στιγμή που μιλάμε παιδιά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης στερούνται τα αυτονόητα, τα βασικά δικαιώματα τους– ένα ποτήρι καθαρό νερό, ένα πιάτο φαΐ, την ασφάλεια του σπιτιού τους, την αγκαλιά της μάνας τους, τη μόρφωσή τους. Δεν μπορώ να συμφιλιωθώ κι ούτε θέλω φυσικά. Αυτός είναι ο πολιτισμός που έχουμε να επιδείξουμε στις απαρχές τους 21ου αιώνα; Αυτή είναι η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους;
Αν μπορούσα να αλλάξω αυτή την «κακή» νοοτροπία με μια ανθρωπιστική σκέψη και με μια βαθιά πίστη στην ουτοπία, πιστεύω όλα θα άλλαζαν σταδιακά προς το καλύτερο. Είναι όλα θέμα παιδείας.
6.Τι μπορεί να προσφέρει η Λογοτεχνία ειδικά σήμερα.
Πάντα οι εποχές ήταν δύσκολες και πάντα οι άνθρωποι υπέφεραν. Η λογοτεχνία ερχόταν και πρέπει να έρχεται ως καταφύγιο, ως στήριγμα, ως παρηγοριά, ως βάλσαμο, ως ερμηνεία, ως αντιπρόταση, ως διέξοδος, ως δρόμος, ως ομορφιά. Αυτή είναι η μεγάλη διαχρονική ουσιαστική προσφορά της.
7.Σκεφτήκατε ποτέ να εγκαταλείψετε την έκδοση βιβλίων σας και αν ναι γιατί!
Όχι, ποτέ. Άλλωστε, θεωρώ πως είμαι μόνο στην αρχή.
8.Υπάρχει κάτι καινούργιο που γράφετε;
Πάντα γράφω. Μόλις τελείωσα την, κατά κάποιον τρόπο, συνέχεια του πρώτου μου βιβλίου «Ονειροφύλακες». Κι έχω ήδη πέσει με τα μούτρα να τελειώσω ένα μυθιστόρημα ενηλίκων το οποίο, εδώ και καιρό, δούλευα παράλληλα με άλλα μου γραψίματα.
9.Ένα σχόλιο για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα σήμερα…
Τα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας βαθιάς πνευματικής, πολιτισμικής κρίσης την οποία βιώναμε εδώ και χρόνια ∙ εθελοτυφλούσαμε κάποιοι από άγνοια, κάποιοι από συμφέρον, κάποιοι από βόλεμα, κάποιοι από αδιαφορία, κάποιοι από εγωισμό, κάποιοι από αδυναμία. Και φυσικά η κρίση αυτή δεν είναι άμοιρη ή άσχετη με τη γενικότερη κρίση αξιών που έφτασε να χαρακτηρίζει το δυτικό, υποκριτικό, πολιτισμό.
10.Πως φαντάζεστε πως θα συνεχίσουμε, αν θέλουμε ένα καλύτερο αύριο;
Αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία νομίζω πως το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο: ολοκληρωτικά καθεστώτα, ανελευθερία, νεοσκλαβιά (εργασιακή και πνευματική).
Είναι σχεδόν αυτονόητο πως θα πρέπει να αλλάξουμε τη νοοτροπία που θέλει το χρήμα πάνω απ’ όλα. Θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αλληλεγγύη. Να καταλάβουμε πως θα είμαστε καλά, αν κι ο διπλανός μας ή ο παραδιπλανός μας είναι κι αυτός καλά. Να δούμε και πάλι τον άνθρωπο σε σχέση με τη φύση, και να τη σεβαστούμε και να την υπολογίζουμε εκ νέου, όπως οφείλουμε.
Με λίγα λόγια, ίσως θα πρέπει να πιστέψουμε και να διεκδικήσουμε ακόμη και την ουτοπία. Αλλά για μένα μόνο έτσι μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο, δικαιότερο σε ένα πιο ανθρώπινο αύριο ∙ το χρωστάμε στις επόμενες γενιές.
ΟΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Παλιά, όταν περνούσε το τρένο χαιρετούσα. Τώρα όχι. Το ’κοψα. Μου λείπει ο ενθουσιασμός και μου περισσεύει η θλίψη» παραδέχεται η δεκαεξάχρονη Νεφέλη. Και πηγαινοέρχεται «σαν υβρίδιο προγραμματισμένο» σχολείο-σπίτι- φροντιστήριο γυρεύοντας να αυτοπροσδιοριστεί. Ζωή σαν σκόρπια κομμάτια παζλ ∙ οι απόντες και σκληροί γονείς, οι βαρετοί συμμαθητές, οι αδιάφοροι καθηγητές. Αδερφικές κόντρες, φιλία, προδοσία, έρωτας, η ανάγκη να οραματιστείς ένα μέλλον που «δεν το θεωρείς ακριβώς προσωπική σου υπόθεση».
Και να που έρχονται αναπάντεχα η μουσική και η ποίηση για να φωτίσουν ακόμη και την πιο άχαρη ή σκληρή ζωή. Για να αντέξεις. Για να ελπίζεις. Για να μπορείς να ονειρευτείς μια ζωή «με αξιοπρέπεια και λίγη ομορφιά…»
Αν η νεαρή Νεφέλη ήταν συγγραφέας, αυτό το βιβλίο, θα μπορούσε να το είχε γράψει εκείνη.
Η Αγγελική Δαρλάση γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του The Central School of Speech and Drama του Λονδίνου- ΜΑ in Performance Studies.
Από το 2000 γράφει συστηματικά πεζογραφία και θέατρο. Κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά της «Ονειροφύλακες», «Τότε που κρύψαμε έναν άγγελο», «Με λένε…Σύννεφο ή οι άγραφες σελίδες μιας Νεφέλης» – εκδόσεις Πατάκη και το εικονογραφημένο διήγημα «Το δέντρο που είχε φτερά» – εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Κείμενά της έχουν αποσπάσεις βραβεία και διακρίσεις (Κρατικό βραβείο λογοτεχνίας για παιδιά και νέους, Kρατικό βραβείο θεατρικού έργου για παιδιά και νέους, βραβείο Eλληνικού Κύκλου παιδικού βιβλίου, Bραβείο Νέας Γενιάς-Θέατρο του Νότου για Νέους Έλληνες θεατρικούς συγγραφείς, Έπαινος Κρατικού θεάτρου Βορείου Ελλάδος).
Ως σκηνοθέτης έχει σκηνοθετήσει θέατρο, μεικτά θεάματα, μουσικές συναυλίες, performances και παραστάσεις devised theatre. Ως διδάσκουσα έχει περάσει από όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης (Αβάθμια έως και Γβάθμια). Διδάσκει θέατρο, θεατρολογία, θέατρο της Επινόησης ή και Δημιουργική Γραφή.
Είναι ιδρυτικό μέλος της Ομάδας θεάματος «Η Άλλη πλευρά» και της ανεξάρτητης δισκογραφικής Puzzlemusik.
