Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.gr
Ούτε περιγραφές, ούτε συστάσεις, ούτε λόγια δικά μου… αυτή τη φορά. Αρκούν τα δικά της. Αρκεί η θεώρηση της για την ποίηση, για την ζωή, για την Ελλάδα, για την μοναξιά και τον κρότο πάνω στο σανίδι. Τατού Δέδε. Πιανίστα. Χορεύτρια. Ηθοποιός. Βαφτισμένη Αγγελική, αλλά ποιος στέκεται στα τυπικά όταν ο κόσμος σε βλέπει με ξεχωριστά μάτια κι εσύ ξέρεις ότι αξίζεις κάτι διαφορετικό. «Όταν ήμουνα παιδί το χρησιμοποιούσα συνέχεια, όταν με ρωτούσαν πως με λένε. Με φωνάζουν Τατού από τότε… όλη μου η οικογένεια καθώς και οι φίλοι». Μου επέτρεψε να την φωνάζω όπως θέλω και συμφώνησα με τον εαυτό μου να τηρήσω αυτό που μου κάνει περισσότερο κλικ. Τατού. Θα την χαρούμε σήμερα, αύριο και μεθαύριο στο θέατρο Σοφούλη σε έναν ιδιαίτερο μονόλογο του μεγάλου Γιάννη Ρίτσου. «Η επιστροφή της Ιφιγένειας» σε σκηνοθεσία Μανώλη Ιωνά. Κι επειδή οι παραστάσεις είναι περιορισμένες, με την προοπτική μιας καινούριας βόλτας στη Θεσσαλονίκη ξανά του χρόνου, σπεύσατε να την απολαύσετε. Κι επειδή το έργο επί σκηνής μας είναι εντελώς άγνωστο… εκείνη το περιγράφει για μας, μαζί και τον ρόλο της με τα πιο δυνατά του σημεία. «Η επιστροφή της Ιφιγένειας είναι ένας μονόλογος. Στην σκηνή λοιπόν ερμηνεύω αυτό τον μονόλογο υποκριτικά και κινησιολογικά και παίζω πιάνο». Δεν θα τραγουδήσει, δεν θα χορέψει, αλλά θα μοιράσει το κορμί της ανάμεσα στην μουσική και την υποκριτική.
Ο Γιάννης Ρίτσος και τα «αγγίγματα» του στην ψυχή…
Αναρωτήθηκα αν της αρέσει ο Γιάννης Ρίτσος, αν είχε ονειρευτεί ποτέ να ερμηνεύσει κάτι δικό του, αν αυτός είναι ένας κόντρα ρόλος που απλά την εξιτάρει και θέλει να τον βγάλει εις πέρας, όπως κάθε ηθοποιός που σέβεται τον εαυτό του. «Ο Γιάννης Ρίτσος αγγίζει κάτι βαθιά ελληνικό μέσα μου και χαίρομαι πολύ που καταπιάνομαι με ένα κείμενό του. Η πρώτη μου σχέση μαζί του ήταν “Η Σονάτα του Σεληνόφωτος”, που την είχα διδαχθεί στο σχολείο φυσικά, και ακόμα έχω την αίσθησή του λόγου του αλλά και τις εικόνες που σου δημιουργεί. Επομένως μπορώ να πω ότι σαν ηθοποιός σίγουρα είναι ένα από τα όνειρα μου, που πραγματοποιείται». Θυμήθηκα κι εγώ τα χρόνια στο θρανίο και την Σονάτα που την είχα μάθει απ’ έξω κι ανακατωτά…
«…Τὸ ξέρω πὼς καθένας μοναχὸς πορεύεται στὸν ἔρωτα, μοναχὸς στὴ δόξα καὶ στὸ θάνατο. Τὸ ξέρω. Τὸ δοκίμασα. Δὲν ὠφελεῖ. Ἄφησέ με νἄρθω μαζί σου…»
Αυτή είναι η κορύφωση που βλέπω εγώ στην «Σονάτα». Εκείνη συναντά την κορύφωση της στην «Ιφιγένεια» κάπου εδώ: « “Τι περιμένουμε λοιπόν μέσα σ’ αυτήν την ερήμωση. Τι περιμένουμε ακόμη”; Είναι ένα ερώτημα που με βασανίζει και κυρίως στις μέρες μας που τα πράγματα όσο πάνε και δυσκολεύουν και ο κόσμος ακόμα υπομένει. Ως πότε»; Σαφής τοποθέτηση και μάλλον αυτό το κομμάτι της παράστασης θα δημιουργήσει γέφυρα με το κοινό για σκέψεις, προβληματισμούς και ερωτήματα που θα ψάξουν ώριμες απαντήσεις. Στην «Επιστροφή της Ιφιγένειας» οι προεκτάσεις είναι κοινωνικές, ή μάλλον… είναι κυρίως κοινωνικές και καθρεφτίζουν το σήμερα οριζοντίως και καθέτως με μια απόλυτη απλότητα και αλήθεια. «Ο Ρίτσος είναι κατά την ταπεινή μου άποψη, πάντα επίκαιρος. Είναι ένας ποιητής παγκόσμιος και διαχρονικός. Στο συγκεκριμένο κείμενο πιστεύω ότι συνδέεται με το σήμερα… η θυσία της Ιφιγένειας και του Ορέστη. Μια θυσία που τους “φορέθηκε” , δεν την επέλεξαν οι ίδιοι. Και βέβαια… μια ολόκληρη ζωή που δεν επέλεξαν» μου λέει κι ύστερα η ταύτιση έφτασε μέχρι το κόκαλο. «Πιστεύω ότι ζούμε και σήμερα μια ζωή που δεν επιλέξαμε, θυσιαζόμαστε για πράγματα που δεν επιλέξαμε. Τα επέλεξαν άλλοι για εμάς. Ζούμε σε μια εποχή που προσπαθούν να μας πουν ότι φταίμε που είμαστε άνεργοι, που δεν έχουμε να φάμε, που είμαστε ανοργάνωτοι, αμόρφωτοι και τα λοιπά. Γι’ αυτό μας λένε ότι πρέπει να θυσιαστούμε, για να έρθουν οι γενιές μετά από εμάς και να βρουν, ίσως, κάτι καλύτερο. Και μου ξαναέρχεται το ερώτημα. “Τι περιμένουμε λοιπόν μέσα σ’ αυτήν την ερήμωση; Τί περιμένουμε ακόμη;”».
Μια Τατού-Ιφιγένεια με προσωπικές αναζητήσεις
«Η επιστροφή της Ιφιγένειας είναι για εμένα η επιστροφή στις ρίζες μου. Να βρω την Ελλάδα που έχει χαθεί μέσα μου. Επιστρέφει και σπάει την σιωπή. Έτσι θα ήθελα κάποια στιγμή να σπάσουμε την σιωπή. Να πούμε αυτά που πραγματικά μας βασανίζουν, που πραγματικά θέλουμε» μου εξομολογείται σε ιδιαίτερα προσωπικό τόνο κι είναι η ώρα που θα μιλήσει για τον Μανώλη Ιωνά. Συνεργάτης; Φίλος; Κάρμα; «Όλα μαζί. Ο Μανώλης Ιωνάς είναι ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης, δάσκαλος και φίλος. Μας ένωσε η μοίρα, μας εξέλιξε η συνεργασία και αυτό κατέληξε σε μια πολύ δυνατή φιλία. Για τον Μανώλη θα μπορούσα να γράψω πολλά . Τον εκτιμώ βαθιά γιατί είναι ευφυής, δημιουργικός, Δάσκαλος και παλεύει σκληρά για τη δουλειά του. Έχει αναλάβει μαζί με την γυναίκα του Ειρήνη Παπαδημάτου το θέατρο Αλκμήνη όπου έχουν δημιουργήσει εκεί ένα πυρήνα τέχνης και εκπαίδευσης» μου εξηγεί και συνεχίζει λέγοντας πως αυτός ο τόσο σπουδαίος συνοδοιπόρος της… δίνει χώρο σε νέους ανθρώπους να δημιουργούν. «Αυτό αποδεικνύεται με το ότι με εμπιστεύτηκε σε ένα τόσο δύσκολο κείμενο. Ως σκηνοθέτης δίνει ελευθερίες στον ηθοποιό και τον οδηγεί, μέσα από φορμαλιστική δουλειά, να ανακαλύψει αβίαστα τον ρόλο». Η Τατού όμως δεν μασάει με τους ρόλους. Είπαμε… πιανίστα, χορεύτρια, ηθοποιός. «Και οι τρεις αυτές ιδιότητες είναι κομμάτια του εαυτού μου. Το καθένα πιάνει τον δικό του χώρο στην καρδιά μου. Μπορώ να πω ότι την μοιράζονται» τονίζει. Μεγαλύτερη εμπειρία όμως έχει στο πιάνο. «Παίζω από 6 χρονών. Όταν τα χέρια μου βρίσκονται πάνω στα πλήκτρα νομίζω πως συνδέομαι με τον ήχο». Κάνοντας έναν ευρύτερο απολογισμό πάντως πιστεύει πως καμία από τις τέχνες της δεν θα την προδώσει. «Μόνο αν προδώσω εγώ τον εαυτό μου». Ειλικρινής και ανθρώπινη παραδοχή, όπως επίσης και εκείνη που την θέλει να αγαπά την μοναξιά στην σκηνή. «Η μοναξιά πάνω στην σκηνή σίγουρα δεν με φοβίζει. Ξεκίνησα ως πιανίστα και όλη μου την ζωή έχω μάθει να είμαι μόνη στην σκηνή. Επομένως για εμένα στο ξεκίνημά μου, ήταν πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία μου οι μονόλογοι. Τώρα όμως, σιγά σιγά, αναζητώ την αλληλεπίδραση με άλλους και είμαι στον δρόμο για να το κάνω. Πάντως πιστεύω ότι η σκηνή είναι το ίδιο γοητευτική είτε μόνος, είτε με άλλους. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι και όταν είσαι μόνος αλληλεπιδράς με τον ίδιο σου τον εαυτό και φυσικά με το κοινό. Είναι κι αυτό μια σημαντική εμπειρία».
Και λίγο ξεδίπλωμα ακόμη… γιατί τους ωραίους ανθρώπους δεν τους χορταίνεις εύκολα
«Σε λέω γυναίκα, γιατί είσαι αιχμάλωτη».
Αγαπημένο ποιητικό απόσπασμα της Τατού από την Κική Δημουλά και το «Σημείο Αναγνωρίσεως» της. Κι αν η πιο συχνή αιχμαλωσία φαντάζει στους περισσότερους από εμάς η ίδια μας η χώρα, η Τατού Δέδε πιστεύει πως στην Ελλάδα του 2013, όλα παλεύονται αρκεί να έχεις θέληση, θάρρος, να αγωνίζεσαι καθημερινά και να αγαπάς την χώρα σου. «Δυστυχώς η εποχή μας είναι δύσκολη αλλά δεν είμαι υπέρ του να το βάλουμε κάτω. Κυρίως οι νέοι άνθρωποι» υπογραμμίζει, αναζητώντας λίγη περηφάνια. Για τις δουλειές που έχει κάνει είναι περήφανη πολύ, γιατί για κάθε μία δίνει μία μάχη που έχει την γοητεία της κάθε φορά. Τα επόμενα σχέδια της; «Η παράστασή μου “ Επτά 7 “ σε σκηνοθεσία, χορογραφία και μουσική δική μου, ερμηνεία Εύη Σούλη και Μαρία Μαλταμπέ, που παρουσιάστηκε στο θέατρο Αλκμήνη για δύο εβδομάδες με επιτυχία. Η συμμετοχή μου στην παράσταση “Βάτραχοι” του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζηπαπά ως χορεύτρια και δασκάλα φωνητικής το φετινό καλοκαίρι, καθώς και η νέα μου παραγωγή σε σκηνοθεσία Μανώλη Ιωνά για τον επόμενο χειμώνα». Ουκ ολίγα πράγματα, αλλά μην ξεχνάμε πως η Τατού είναι άνθρωπος που τις ξεχωριστές της στιγμές τις περνά στην σκηνή, που δεν φοβήθηκε ποτέ να βγει στην σκηνή, που για εκείνη είναι απαγορευτικό να σταματήσει να αισθάνεται, που όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν θα πάψει να παλεύει, που δεν τσαντίζεται όταν οι φίλοι της την αποκαλούν τρελή. Για ένα πράγμα είναι σίγουρη… πως της λείπει η ανεμελιά, γι’ αυτό και καμιά φορά κοιτάζει πίσω στο παρελθόν και την αναπολεί με πόθο κι όταν μπορεί λέει «Φτου και βγαίνω από την ρουτίνα». Και για κάτι ακόμη είναι σίγουρη… «Οι άνθρωποι δεν έχουμε μάθει να…αγαπάμε». Όπως και να χει, η ιδία μας προσκαλεί αυτό το τριήμερο στην «Επιστροφή της Ιφιγένειας» για να γνωρίσουμε το έργο του Γιάννη Ρίτσου και να αγαπήσουμε έστω… την ποίηση. Συμβουλή ακόμη και για τους ανεπίδεκτους μαθήσεως.
Info:
«Η επιστροφή της Ιφιγένειας» του Γιάννη Ρίτσου
Για 3 παραστάσεις στο Θέατρο Σοφούλη
Παραστάσεις: Παρασκευή 24, Σάββατο 25 και Κυριακή 26 Μαίου
Ερμηνεύει και παίζει πιάνο η Τατού Δέδε
Σκηνοθεσία: Μανώλης Ιωνάς
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Αφίσα : Χριστίνα Σηφιανού
Φωτογραφία: Ειρήνη Στείρου
Πληροφορίες:
Χώρος: Θέατρο Σοφούλη
Ώρα: 9μμ
Τιμή εισιτηρίου: 10€, 5€ μαθητικό-φοιτητικό
Τηλέφωνο: 2310 423925
Θέατρο Σοφούλη, Τραπεζούντος 5 και Σοφούλη
