ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΡΩΤΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΑΠΑΝΤΑ
Η Πασχαλία Τραυλού στην Έλενα Αρτζανίδου!
1.Ποιό είναι το στίγμα του τελευταίου σας βιβλίου; / “Tα ρόδα της σιωπής” στηρίζονται σε δυο άξονες. Στον έρωτα για την τέχνη και στον έρωτα για τη ζωή σε συνθήκες πολέμου. Πάντοτε με γοήτευαν οι ανθρώπινες αντιδράσεις και οι ανθρώπινες μεταλλάξεις σε καιρούς μη ειρηνικούς. Καταλύτης και στίγμα του βιβλίου λοιπόν η απουσία της γαλήνης και γύρω από αυτήν, στήνω καθρέφτες για να κοιτάξει καθένας μέσα του τις αντοχές του, τις λαχτάρες του, τα όνειρα που έγιναν θρύψαλλα επειδή κάποιοι άλλοι αποφάσισαν για τη δική τους μοίρα. Μέσα απ’ αυτούς τους καθρέφτες ο αναγνώστης άλλοτε διακρίνει τον εαυτό του, κι άλλοτε τους ήρωες να ψάχνουν τα χαμένα τους κομμάτια.
2.Πείτε μας πέντε λόγους για να το διαβάσουν οι αναγνώστες. / Νομίζω ότι οι λόγοι για να προσελκύσει έναν αναγνώστη είναι τα χρονικά του επίπεδα: Πρώτα απ’ όλα οι δύο του χρόνοι: η περίοδος της Γερμανικής κατοχής και η εποχή της μεταπολίτευσης ιδωμένες μέσα από τα μάτια των καθημερινών ανθρώπων και όχι μέσα απ’ το πρίσμα της επίσημης ιστορίας. Έπειτα, η σύνδεση αυτών των χρόνων με το σύγχρονο πολιτικοκοινωνικό παρόν. Ένα μέρος του βιβλίου αναφέρεται στον δανεισμό των Ελλήνων από τη Γερμανική Κυβέρνηση επί της κυβερνήσεως Τσουδερού με αντάλλαγμα την παραίτηση από τις γερμανικές αποζημιώσεις για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθησαν από το χιτλερικό στρατό σε βάρος μας. Και τέλος, το βιβλίο έχει μια πλειάδα ηρώων μέσα από τους οποίους καθένας διαλέγει εκείνον στον οποίο αναγνωρίζει τα δικά του όνειρα και τα δικά του δεινά. Με γκρίζες, λεπτές συναισθηματικές αποχρώσεις, οι ήρωες δεν είναι καλοί ή κακοί, αλλά ανθρώπινοι. Διαθέτουν όλη τη γκάμα της ανθρώπινης υπόστασης που ουδέποτε είναι καλή ή κακή. «Κέντησα» πολύ τους χαρακτήρες απολαμβάνοντας κάθε συλλαβή του βιβλίου. Κι αφού το απόλαυσα εγώ γράφοντάς το, πιστεύω ότι θα το απολαύσει και ο αναγνώστης.
3.Ποιοί ήρωες σας ταλαιπωρούν περισσότερο; / Πάντοτε η δυσκολία βρίσκεται στην ψυχολογική αποτύπωση των ηρώων. Ένα σφάλμα που γίνεται συχνά είναι το πλάσιμο απόλυτα καλών ή κακών ηρώων όπως προανέφερα. Αυτή η τάση όμως ξεφεύγει απ’ τη ρεαλιστική πραγματικότητα και κάνει τους ήρωες άλλοτε υπερβολικά ασήμαντους κι άλλοτε υπερφυσικούς άνευ λόγου. Επομένως, ψεύτικους. Η δυσκολία επομένως είναι να πλάθω τους ήρωές μου στις πραγματικές ψυχολογικές τους διαστάσεις. Με όλες τις συναισθηματικές αποχρώσεις τους, τα μειονεκτήματα και τα προτερρήματά τους. Και σ’ αυτό το ζήτημα αναλώνω τον περισσότερο χρόνο μου κατά τη συγγραφή ενός βιβλίου. Δεν είναι καθόλου εύκολο. Η εμβάθυνση και η ανάδειξη των ψυχικών διακυμάνσεων είναι αποτέλεσμα πολλαπλών διαστρωματώσεων, δηλαδή πολλών κριτικών αναγνώσεων από μένα κάθε φορά και πολλών διορθώσεων, προσθηκών ή αναθεωρήσεων, τόσο, που από φορά σε φορά προκύπτει ένα νέο βιβλίο.
4.Τι δεν μπορείτε με τίποτε να αποχωριστείτε; / Δεν μπορώ να φανταστώ ούτε μια μέρα τον εαυτό μου δίχως όνειρα και δίχως τους αγαπημένους μου ανθρώπους, παρότι προσπαθώ να διαχειριστώ αυτές τις ιδέες, μιας και είναι ανέφικτο να μην έρθω αντιμέτωπη με την απώλειά τους κάποια στιγμή. Ευτυχώς, δεν είμαι εξαρτημένη από πράγματα. Αυτά τα χρησιμοποιώ. Δεν με χρησιμοποιούν.
5.Πείτε μας τρία πράγματα που σας θυμώνουν και τρία που θα θέλατε αμέσως να αλλάξετε στην εποχή μας. / Αναξιοκρατία, Δουλεία/trafficking, παιδική θνησιμότητα, παιδική κακοποίηση. Ας μου επιτραπεί να αναφέρω και την πείνα. Θεωρώ αδιανόητο στην εποχή της υπερκατανάλωσης και της σπατάλης να πεθαίνουν άνθρωποι από ασιτία. Τα ίδια ακριβώς προβλήματα θα ήθελα άμεσα να λυθούν. Την αναξιοκρατία για να υπάρχει λόγος οι άνθρωποι να ονειρεύονται, τη δουλεία/trafficking για να υπάρχει εν τοις πράγμασι ισότητα στις ανθρώπινες σχέσεις και όχι μόνο στα χαρτιά, την παιδική κακοποίηση, επειδή τα παιδιά είναι οι φορείς των πιο αθώων ονείρων στον κόσμο. Αν από την παιδική ηλικία παύουν κάποια πλάσματα να ονειρεύονται δεν θα έχουμε να περιμένουμε τίποτε απολύτως. Όσο για την πείνα, νομίζω ότι είναι αυτονόητος ο λόγος. Θέμα στοιχειώδους αξιοπρέπειας και φυσικού δικαιώματος.
6.Τι μπορεί να προσφέρει η Λογοτεχνία ειδικά σήμερα. / Το 1995 αναπτύχθηκε η θεωρία της συναισθηματικής νοημοσύνης. Σύμφωνα με αυτήν, ένας άνθρωπος δεν χρειάζεται να είναι ευφυής για να είναι ευτυχισμένος. Φτάνει να ξέρει τον εαυτό του, να μπορεί να ερμηνεύει και να κατανοεί τις συμπεριφορές των άλλων και να έχει αυτογνωσία και αυτορύθμιση, δηλαδή να προσαρμόζεται ευέλικτα στις εκάστοτε συνθήκες ζωής ώστε να μην αισθάνεται δυστυχισμένος. Αυτή τη δεξιότητα σε μεγάλο βαθμό μπορεί να του την προσφέρει η λογοτεχνία. Η λογοτεχνία δεν είναι απλώς διασκέδαση ή ψυχαγωγία για να ξεχνιέται ο άνθρωπος από την καθημερινότητά του. Προχωράει βαθύτερα σαν σκαπτικό εργαλείο και, βοηθάει τον αναγνώστη να ανακαλύπτει τις ουσιαστικές του ανάγκες και να αναγνωρίζει αληθινά τον εαυτό του. Είναι ένα σκαλί προς την αυτογνωσία και την ευτυχία του. Και όχι μόνο σήμερα, αλλά πάντα.
7.Σκεφτήκατε ποτέ να εγκαταλείψετε την έκδοση βιβλίων σας και αν ναι γιατί! / Ναι! Σίγουρα ναι. Όλοι πιστεύω λυγίζουμε κάποιες στιγμές. Ιδίως όταν αισθανόμαστε ότι αδικούμαστε από λάθος αναγνώστες ή κριτικούς. Μα μια δεύτερη πιο ώριμη σκέψη, με συνεφέρνει κάθε φορά. Γράφω επειδή μέσα από κάθε περιπέτεια γραφής, συμπληρώνω ψηφίδες στη δική μου αυτογνωσία. Είμαι ειλικρινής σε αυτό που κάνω και το υπηρετώ με συνέπεια και πάθος. Άρα, δεν έχω το δικαίωμα να στερήσω από τον εαυτό μου ό,τι μπορώ να του προσφέρω μέσω της γραφής ούτε σε όσους θέλουν να με διαβάζουν. Σίγουρα όμως πικρίες υπάρχουν όταν διαπιστώνεις ότι οι προθέσεις σου αντιμετωπίζονται κοντόφθαλμα ή μεροληπτικά.
8.Υπάρχει κάτι καινούργιο που γράφετε; / Μόλις τελείωσα ένα ιδιαίτερα δύσκολο βιβλίο μιας και στον μυθιστορηματικό ιστό παρεμβάλλονται και δώδεκα διηγήματα. Ήταν ένα επίπονο εγχείρημα και περιμένω εναγωνίως τις αντιδράσεις του αναγνωστικού κοινού.
9. Λίγα λόγια για την τρέχουσα πολιτική κατάσταση; / Νομίζω ότι το καλύτερο πλέον είναι να μην αναλωνόμαστε στα λόγια. Εξάλλου, στέρεψαν πλέον κι αυτά. Όλη η ποικιλία της ελληνικής γλώσσας στο λεξιλόγιο της διαφθοράς, της αναξιοκρατίας και της λιτότητας έχει εξαντληθεί. Επίσης, απειλούνται με εξαφάνιση οι λέξεις όνειρο, μέλλον, φιλοδοξία, νέα γενιά. Εύχομαι οι επίδοξοι νέοι πολιτικοί της Ελλάδας να εξελίξουν και να εξυγιάνουν την έννοια της σύγχρονης πολιτικής και να μην πάρουν και αυτοί τη συνήθη κοψιά των καρεκλοκενταύρων.
ΟΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Λάθος, λάθρα, όλεθρος…» Ένα σφάλμα, ένα μυστικό, μια καταστροφή. Το λάθος της Άννας να παντρευτεί τον Λουκά, η κρυφή ενοχή του Καρλ Λούντβιχ, η αμαρτία των γονέων που παίδεψε αδυσώπητα τον Σπύρο, η φυλάκιση που γίνεται λύτρωση… Ο γλύπτης Καρλ Λούντβιχ ανασταίνει τις μνήμες του με τη σμίλη του πάνω στην πέτρα, ξορκίζοντας τον παλιό του εαυτό, τον Καρλ Σβάιτς, εκείνον που έσβησε μέσα στις εικόνες του Άουσβιτς, εκείνον που άφησε ενθύμιο στην αγκαλιά της Άννας. Μια αγαλμάτινη γυναίκα, που δημιουργήθηκε από τα χέρια του καλλιτέχνη, ατενίζει με άδειο βλέμμα το μεταπολεμικό Βερολίνο, ενώ το μοντέλο του αναλογίζεται, στον κήπο με τα ρόδα της σιωπής, τα χαμένα του χρόνια. Μια ιστορία για όσους κάτω απ’ τη λαίλαπα του Γ’ Ράιχ απέτυχαν να γίνουν «πολεμάνθρωποι» παραμένοντας απλώς άνθρωποι…
Η ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ γεννήθηκε στην Τρίπολη Αρκαδίας. Μέχρι τα δεκαοκτώ της έζησε σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας. Το 1988 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, όπου σπούδασε ελληνική κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή. Τότε έκανε και τις πρώτες συγγραφικές της απόπειρες με μικρά διηγήματα που εκδόθηκαν σε τοπική εφημερίδα της Βέροιας. Ασχολείται με τη μουσική και τη ζωγραφική και ταξιδεύει συχνά. Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν με μεγάλη επιτυχία τα οκτώ μυθιστορήματά της: ΜΕ ΜΠΑΛΑΝΤΕΡ ΤΗ ΜΟΝΑΞΙΑ, ΗΘΕΛΑ ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΑΝΤΙΟ, Η ΜΑΤΖΙΚΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ, ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΣΥΡΤΑΡΙ, ΦΤΕΡΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΞΙ, το οποίο ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών 2008,ΕΣΤΩ ΜΙΑ ΦΟΡΑ, Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΡΟΥ και ΤΑ ΡΟΔΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, καθώς και το δοκίμιο ΟΙ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ.
