Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b eleni skarpou, eliaskarpou.blogspot.com
Για εκείνη η ερμηνεία στην σκηνή μοιάζει με ακροβασία, αλλά δεν φαίνεται να την πιέζει αυτό το ρίσκο. Η πιο μαγική στιγμή είναι αυτή που υποκλίνεται μπροστά στο κοινό. Εκεί το χειροκρότημα αποκτά τα πιο όμορφο νόημα. Οι φίλοι της επιμένουν πως πρέπει να πάνε όλοι μαζί διακοπές και ιδία θέλει να ξυπνήσει ένα πρωί και να πάνε διακοπές, αλλά προς το παρόν την απορροφά η δουλειά της. Σε έναν απόλυτα θηλυκό ρόλο, η Άννα Γριβάκου πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Κασσάνδρα Έκστασις», στο Θέατρο Σοφούλη και παραδέχεται πως αν δεν ήταν ηθοποιός… θα ήταν σίγουρα κάποια άλλη. Αρχής γενομένης από την διαπίστωση ότι βρίσκεται στον φυσικό της χώρο –την σκηνή- η «ανάκριση» μετατράπηκε σε ένα ταξίδι με γεύση από πολιτισμό, αρχαίες μνήμες και αυτογνωσία.
Στον δρόμο για έναν εαυτό ανοιχτό προς την αγάπη…
Γραμμένο από τον ίδιο τον σκηνοθέτη της παράστασης, Ryszard Nieoczym, το έργο αποτελεί μέρος μιας σειράς μονολόγων με τίτλο «Αρχαίοι Καθρέφτες-Σύγχρονες Φωνές». Τι ακριβώς λαμβάνει ο θεατής; «Αφορά σε μια σύγχρονη γυναίκα η οποία προσπαθεί να αποτινάξει από πάνω της την εικόνα και την ψυχολογία του θύματος και να βρει το δρόμο προς έναν εαυτό πιο ολοκληρωμένο και ανοιχτό στην αγάπη» μου λέει η Άννα. Κάπου εδώ η ελληνική μυθολογία έρχεται για να προσθέσει την επιβλητικότητα που χρειάζεται. «Σε αυτή της την πορεία, η ηρωίδα “συνομιλεί” με την αρχαία Κασσάνδρα» συμπληρώνει. Μάλιστα όλο το έργο συνιστά μια μεταγραφή του μύθου της Κασσάνδρας και σίγουρα σε μια εποχή όπως αυτή που διανύουμε η επιστροφή στο τόσο μακρινό παρελθόν μας έχει μια βάση. «Σήμερα αναγνωρίζουμε πως οι αρχαίες ελληνικές μορφές είναι με κάποιο τρόπο μέρος της συλλογικής ψυχής των ανθρώπων, αλλά πιστεύω πως οι Έλληνες τις βιώνουμε με έναν τρόπο πιο άμεσο. Η επιστροφή θα μπορούσε να μας χρησιμεύσει αν θυμόμασταν πως ο ελληνικός πολιτισμός λάτρεψε το θείο μέσα στο ανθρώπινο, αν αναγνωρίζαμε ένα σύστημα αξιών το οποίο στην πορεία εμείς κακοποιήσαμε». Σωστά… εμείς κακοποιήσαμε το σύστημα αξιών μας και τώρα αναζητούμε στην τέχνη καταφύγιο και λύτρωση. Δεν είναι τυχαίο που το θέατρο έχει γίνει πια –αμέσως μετά την μουσική- το πιο παρήγορο είδος διασκέδασης πλάι στα προβλήματα που έχουμε. Όπως αναφέρει και η ίδια… «το θέατρο αποτελεί τροφή για την ψυχή».
Μηνύματα και αλήθειες επί σκηνής…
«Το βασικό μήνυμα έχει να κάνει με την αναζήτηση της αγάπης και την “ευθύνη” απέναντι στον εαυτό μας να υπάρξουμε ολοκληρωτικά, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό». Κι όπως συμβαίνει σε κάθε παράσταση που σέβεται τον εαυτό της… τα μηνύματα απορρέουν μέσα από στιγμές κορύφωσης, μέσα από τα ιδιαίτερα ερμηνευτικά peak των ηθοποιών. «Η στιγμή της κορύφωσης είναι όταν η γυναίκα εκτελεί μια προσωπική, αλλά αρχετυπική τελετουργία προκειμένου να δει καθαρά αυτό που συμβαίνει». Εκείνη βιώνει την τελετουργία μέσα σε μια ατμόσφαιρα δουλεμένη πολύ σε όλα τα επίπεδα. Αν λάβει κανείς τα κουστούμια που έχει δημιουργήσει και επιμεληθεί η Σύνθια Γεροθανασίου, τις εξαντλητικές πρόβες και τα χρόνια ερευνητικής δουλειάς, τότε ανακαλύπτει την μυσταγωγία του συγκεκριμένου θεατρικού project. Διεισδύοντας ακόμη πιο βαθιά στο «Κασσάνδρα Έκστασις» ανακαλύπτω πως ξετυλίγεται η γυναικεία φύση και αξία, κάτι που δεν συναντάμε εύκολα ή τουλάχιστον όχι με αυτό το περιεχόμενο. Γιατί πώς να ταυτίσεις με την μυθική θηλυκή ουσία την σύγχρονη γυναίκα. Με τα μάτια της Άννας είδα την εξής οπτική: «Τα χαρακτηριστικά της γυναικείας φύσης είναι αναλλοίωτα κι αν θέλει κανείς να τα ταξινομήσει νοητικά θα έπρεπε να ξεκινήσει ίσως από τους μύθους των Σουμερίων. Ατονούν όμως στο βαθμό που δεν εκφράζονται, όπως συμβαίνει με όλα τα πράγματα. Στη Ελλάδα εύχομαι πως κάποια στιγμή θα αισθανθούμε σαν γυναίκες αλλά και σαν λαός, πως έχουμε το δικαίωμα σε αυτό το μυστήριο που λέγεται θηλυκή φύση». Το έχουμε άραγε αυτό το δικαίωμα; Ή είναι τόσο βαθιά θαμμένο και βουτηγμένο σε προκαταλήψεις;
«Ο Έλληνας θεατής πάσχει από την οικονομική κρίση»
Ήταν μια ατάκα της στιγμής. Δεν την συνεχίσαμε, ούτε την φορτίσαμε με αναλύσεις. Όλοι ξέρουμε τα αίτια και τις προεκτάσεις. Σχετικά με τις αντιδράσεις του κοινού πάντως η εικόνα είναι ξεκάθαρη: «Οι αντιδράσεις του κοινού ποικίλουν, κυρίως επειδή η φόρμα της παράστασης είναι αντισυμβατική και έντονα σωματική. Έτσι, κάποιοι νιώθουν να τους αγγίζει βαθιά, ενώ άλλοι έχουν τις ενστάσεις τους». Κι αν εκείνοι μπαίνουν σε ρόλους διάφορους με στόχο να κατανοήσουν αυτό που βλέπουν, η Άννα αποφεύγει να μπει στον ρόλο της Κασσάνδρας με τον τρόπο που της ζήτησα. Είπα: «Η Κασσάνδρα έχει περάσει στον νου του Έλληνα ως ένα πρότυπο φιγούρας που μπορεί και προφητεύει ή μαντεύει το μέλλον. Κάνε μια προφητεία για την Ελλάδα του σήμερα». Η προστακτική μου δεν την δελέασε όμως καθόλου. «Θα προτιμούσα να το αποφύγω» είπε και ως γνωστόν τους καλλιτέχνες τους αφήνουμε να εκφραστούν μέσω της οδού που έχουν οι ίδιοι επιλέξει. Ο Ryszard Nieoczym για παράδειγμα, όπως μου εξηγεί η Άννα Γριβάκου, έχει επιλέξει να τσαλακώνεται μέσα από τη δουλειά του. «Είναι ένας ερευνητής του θεάτρου με πείρα πολλών χρόνων και παραστάσεων στον Καναδά και την Ευρώπη. Η ιδιαίτερη ματιά που έχει επάνω στα πράγματα και κυρίως η γνώση της δουλειάς με τον ηθοποιό, του επιτρέπει να δημιουργεί αυτό που ονομάζει “Θέατρο των Εικόνων”, ένα θέατρο που έχει τις ρίζες του σε μυθικές πηγές».
Τελεία και παύλα με λάφυρα…
Δύο αλήθειες έκλεψα με την συναίνεση της, από την Άννα Γριβάκου… την πιο όμορφη και την πιο άσχημη. «Φοβάμαι την στιγμή που… θα ρθει». Ποιος δεν την φοβάται όμως; Τα ανθρώπινα μας όρια δεν αλλάζουν μπροστά στην ιδέα του φόβου για το αύριο. «Το πιο σπουδαίο κομμάτι της καθημερινότητας μου είναι… διαφορετικό κάθε μέρα». Αυτή είναι η πιο ουσιαστική επιτυχία, να μπορείς να ζεις από τη Δευτέρα ως την Κυριακή με τους ίδιους δικούς σου κώδικες, αλλά πάντα σε άλλο φόντο, με ανανεωμένο σκηνικό και καινούριες εμπειρίες.
Info:
«Κασσάνδρα Έκστασις»
Θέατρο Σοφούλη, Τραπεζούντος 5 με Σοφούλη (Καλαμαριά)
Τελευταίες παραστάσεις:
Παρασκευή 15, Σάββατο 16 Φλεβάρη στις 21.00
Κυριακή 17 Φλεβάρη στις 20.00
