Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ Γράφει ο Αλέξανδρος Φωτιάδης / fotiadesa@gmail.com
Στην περιοχή της Ειδομένης, στα σύνορα Ελλάδας – Σκοπίων, συρρέουν καθημερινά χιλιάδες πρόσφυγες. Οι πρόσφυγες ξεκινούν από την Συρία, φτάνουν μέχρι την Τουρκία, από εκεί βαρκάκια και φουσκωτά στην Ελλάδα, όσοι δεν πνιγούν, πλοίο για Πειραιά και από κει με λεωφορείο μέχρι την Ειδομένη. Η αναμονή τους στα σύνορα διαρκεί αρκετές ώρες. Στοιχίζονται σε ουρές δύο ατόμων και περνούν τα σύνορα χωρίς έλεγχο. Κατευθύνονται πεζοί προς την περιοχή των Σκοπίων και λίγα μέτρα μετά επιβιβάζονται σε νέο λεωφορείο. Από εκεί ξεκινά ένα νέο ταξίδι με προορισμό τα σύνορα της Σερβίας, έπειτα της Κροατίας και τελικά της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης. Βιώνουν ένα μαρτύριο που άλλοι επέλεξαν για αυτούς: Το μαρτύριο της προσφυγιάς.
Η παραμονή τους στην Ειδομένη συνοδεύεται από την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Οργανώσεις και εθελοντές έχουν δημιουργήσει τις κατάλληλες υποδομές για την προσωρινή διαμονή των προσφύγων. Μεγάλες σκηνές, παραπήγματα και ιατρείο κάνουν τις συνθήκες βιώσιμες. Ομάδες εθελοντών υποδέχονται τους πρόσφυγες με ένα ζεστό χαμόγελο και λίγο φαγητό. Κάποιοι βρίσκονται μπροστά από τους πάγκους και μοιράζουν τα τρόφιμα. Οι υπόλοιποι είμαστε πίσω στους χώρους αποθήκευσης. Τροφοδοτούμε συνέχεια με κρύα σάντουιτς, μπισκότα, κρουασάν και νερά, πολλά νερά για να φτάσουν για όλους. Μία κυρία μου εξηγεί: «Την άλλη φορά τους δίναμε και σπιτικό φαγητό. Το είχε μαγειρέψει μία φίλη μου. Τώρα, θα πρέπει να αρκεστούμε σε αυτά που έχουμε. Κρίμα!». Δείχνουμε όλοι ιδιαίτερη φροντίδα για τα μωρά και τις νεαρές μητέρες, παρέχοντας γάλα και κρέμες για όλες τις βρεφικές ηλικίες. Οι λιγοστές κούτες με τρόφιμα που φέραμε εξαντλήθηκαν σύντομα. Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετά ακόμη μέχρι το βράδυ, όπου θα γίνει ανεφοδιασμός. Εμείς θα φύγουμε το απόγευμα και θα αναλάβουν οι επόμενοι. Λίγο πιο μέσα, άλλοι εθελοντές προσφέρουν ενδύματα και υποδήματα. Κανείς δε μένει χωρίς δουλειά και κανείς χωρίς φροντίδα.
Οι ροές προσφύγων διακόπτονται για λίγο και βρίσκω την ευκαιρία να ξεναγηθώ στον χώρο. Πλησιάζω το μικρό ιατρείο και ακούω τον γιατρό να φωνάζει: «Δώστε της κάτι αλμυρό. Έχει πρόβλημα με την πίεση της. Θα συνέλθει αμέσως». Παραδίπλα, η Σοφία μοιράζει τσάι στους πρόσφυγες. Μοιάζουν να το απολαμβάνουν και την ευχαριστούν με ένα πλατύ χαμόγελο. Περπατάω λίγα μέτρα και φτάνω έξω από μία τεράστια λευκή σκηνή. Περισσότεροι από σαράντα πρόσφυγες βρίσκονται μέσα. Συζητούν καθισμένοι κυκλικά σε παρέες. Κάποιοι γνωρίζουν αγγλικά και με ευχαριστούν για τη φιλοξενία και τα τρόφιμα. Έξω από τη σκηνή βρίσκεται ένα βαν, όπου υπάρχει η δυνατότητα φόρτωσης των κινητών. Δίπλα μου ένα νεαρό κορίτσι δείχνει στην μητέρα του ένα άλλο βαν, το οποίο έχει σταματήσει στον αυτοκινητόδρομο λίγο έξω από τον χώρο των προσφύγων. Μου κινεί το ενδιαφέρον και πηγαίνω να εξακριβώσω τις υποψίες μου. Πρόκειται για πλανόδιους μικροπωλητές, οι οποίοι έχουν ρούχα και παπούτσια προς πώληση. Ακούω τον πωλητή να λέει με ειρωνικό ύφος: «Πάμε καλά με τις δουλειές. Αν συνεχίσουμε έτσι, θα φέρουμε και make-up για τις κυρίες». Η απανθρωποποίηση, ο καιροσκοπισμός και ο ευτελισμός της ανθρώπινης φύσης σε όλο του το φάσμα. Η ευγένεια των προσφύγων έρχεται σε ρήξη με την απρεπή στάση των καιροσκόπων.
Ο Ιχάμπ, 23χρόνος πρόσφυγας από το Ιράκ, μοιάζει να ηγείται της ομάδας του. Ντυμένος με αθλητικές μάρκες, εξοπλισμένος με κινητό τελευταίας τεχνολογίας και διατηρώντας τους τρόπους και την ευγένεια του με προσεγγίζει για να μου ζητήσει οδηγίες. Πολύ γρήγορα, καταλήγουμε να συζητάμε για το ταξίδι, την περιπέτεια και τα όνειρά του. Ο Ιχάμπ ξεκίνησε από το Ιράκ με φίλους, αφήνοντας πίσω τους γονείς του, για να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή. Με μεγάλη δυσκολία αποφάσισε να αφήσει πίσω όσα είχε στην πατρίδα του. Ονειρεύεται να πάει στην Γερμανία και να χτίσει εκεί την ζωή του. Να αγοράσει δικό του σπίτι, να ανοίξει ένα κουρείο, να σταθεί στα πόδια του και στην συνέχεια να φτιάξει την δική του οικογένεια. Δεν σκέφτεται το ενδεχόμενο της επιστροφής. Μοιάζει βέβαιος και πεπεισμένος ότι τα όνειρά του θα γίνουν πραγματικότητα. Συζητάμε για αρκετή ώρα. Τη συζήτηση μας διακόπτουν οι φωνές των φίλων του. Η ομάδα τους είναι έτοιμη προς αναχώρηση. Με αγκαλιάζει και με ευχαριστεί για τη συζήτηση. Μπαίνει πρώτος στην σειρά και ετοιμάζεται για νέα αναχώρηση. Ο Ιχάμπ γνωρίζει ότι έχει μία ομάδα να φροντίσει και ένα όνειρο να κάνει πράξη. Θα τα καταφέρει.
