Γράφει ο Γιάννης Κεσσόπουλος / gkessopoulos@gmail.com
Και φτάσαμε στο μη περαιτέρω… Μετά από αλλεπάλληλους βανδαλισμούς τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, από την ημέρα που τοποθετήθηκε σε παρκίδιο της οδού Αγίας Σοφίας, με δόξα και τιμή, από το Δήμο Θεσσαλονίκης και την Καναδική Πρεσβεία, ήρθε η ώρα της… αποκαθήλωσης και μάλιστα με τη βούλα του Δημοτικού Συμβουλίου μετά από αίτημα του ίδιου Καναδού Πρέσβη Robert W. Peck!
Ο λόγος για το γλυπτό Inukshuk του γλύπτη Γιώργου Παυλίδη που τοποθετήθηκε στη γωνία των Αγίας Σοφίας και Μακένζυ Κινγκ, όχι για κανέναν άλλον λόγο αλλά προς τιμήν του 10ου πρωθυπουργού του Καναδά (ο δρόμος πήρε το όνομά του παλαιότερα) για την ανθρωπιστική του βοήθεια στην Ελλάδα μέσω του Ελληνικού Ταμείου Αρωγής Πολέμου την περίοδο της γερμανικής Κατοχής 1942-1945 και για τα 70άχρονα αυτής της ιδιαίτερης σχέσης μεταξύ Καναδά κια Ελλάδας. Του πολιτικού που όταν οι Ναζί εισέβαλαν στην Ελλάδα, στις 6 Απριλίου 1941, δήλωνε στα διεθνή μέσα: «Όταν η κοιτίδα του ευγενέστερου πολιτισμού που γνώρισε η ανθρωπότητα, η χώρα στην οποία οφείλουμε μια ανώτερη και ομορφότερη ζωή, υφίσταται τέτοια επίθεση, η θέση όλων των πραγματικών ανθρώπων είναι στο πλευρό της». Γι’ αυτό τοποθετήθηκε το Inukshuk…
Και ήταν μια πολύ ωραία πρωτοβουλία του τότε Αντιδημάρχου Κωνσταντίνου Ζέρβα να “αφιερώσει” η Θεσσαλονίκη κάποια παρκάκια -όχι τίποτα σπουδαίο δηλαδή- σε αδελφοποιημένες πόλεις -διπλωματία του… πρασίνου. Στην ουσία μια κίνηση καλής θέλησης προκειμένου να οικοδομηθούν θετικές σχέσεις της εσωστρεφούς Θεσσαλονίκης με άλλες πόλεις και περιοχές του κόσμου (Γαλλία, Αλβανία, Κέρκυρα, Αζερμπαϊτζάν, ΟΗΕ). Αλλά και να ανοίξει τα πορτάκια της Θεσσαλονίκης προς τον έξω κόσμο, που δεν είναι άλλο από τις προξενικές αρχές οι οποίες εδρεύουν στην πόλη και ήταν πάντα παραμελημένες και αναξιοποίητες, παρά τη διάθεση των περισσοτέρων από αυτούς να προσφέρουν. Και μάλιστα μέσα στην πιο δύσκολη συγκυρία για την Ελλάδα ολόκληρη, στα χρόνια της κρίσης και της συνακόλουθης κατήφειας.
Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο ύψους 1,60 ανθρωπόμορφο ορόσημο -που δεν είναι γλυπτό σύμφωνα με τον γλύπτη Γ. Παυλίδη αλλά μάλλον μια εγκατάσταση και για τους Καναδούς έχει έναν ισχυρό συμβολισμό αλληλεγγύης- τοποθετήθηκε προσανατολισμένο βορειοδυτικά ώστε να ενώνει τις δύο αδελφοποιημένες πόλεις Οττάβα και Θεσσαλονίκη.
Πριν να χύσουμε λοιπόν τζάμπα δάκρυα, μάλλον θα πρέπει να αναθεωρήσουμε ως πολιτεία, ως αυτοδιοίκηση και ως κοινωνία (ή με την αντίστροφη σειρά) κάποια πράγματα. Για παράδειγμα ότι η η δημόσια τάξη δεν είναι αντιδημοκρατική λειτουργία. Πολύ περισσότερο όταν λείπει η δημόσια παιδεία από το λαό. Και ότι η δημόσια τάξη έχει και προληπτικό (όταν πρέπει) και κατασταλτικό χαρακτήρα (όπου πρέπει). Και ίσως θα έπρεπε να έχει περισσότερο κατασταλτικό χαρακτήρα όσον αφορά στο δημόσιο χώρο και την αντιμετώπισή του (καταπάτηση, καταστροφή κ.ά.) μιας και τουλάχιστον τρεις φουρνιές Ελλήνων εκπαιδεύτηκαν στην ασυδοσία, στην επιθετικότητα και στον κανιβαλισμό έναντι του άλλου (του κάθε είδους διαφορετικού, του σε καθετί διαφωνούντα…). Μιας και λείπει η ανάλογη παιδεία. Δεν μας φταίνε οι παπάδες για το Ινουκσούκ. Ούτε στη Βουλγαρία ούτε στη Ρουμανία που προσπαθούν να γινουν Ευρώπη, δε συναντάς μουτζουρωμένους τοίχους… Μόνο εδώ. Στην Ελλάδα που θέλει να λέγεται Ευρώπη.
Πριν από λίγα χρόνια, όταν είχε μια μεγάλη κατάληψη στην Πρυτανεία του ΑΠΘ, έκανα συνέντευξη με τον Πρύτανη για την εφημερίδα που τότε εργαζόμουν. Κάποια στιγμή μου λέει: “Τι να κάνουμε εμείς όταν αυτά τα παιδιά έχουν γαλουχηθεί από τα σπίτια τους και από την πολιτεία με την πίστη ότι υπάρχει… μαθητικό άσυλο και ότι έχουν δικαίωμα στην κατάληψη;”. Το θυμήθηκα με αφορμή το Ινκουσούκ. Αυτές οι αντιλήψεις καλλιεργήθηκαν συστηματικά, άμεσα ή έμμεσα, από μεγάλη μερίδα του πολιτικού κόσμου και των διαμορφωτών της κοινής γνώμης.
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την αποκαθήλωση είναι είναι μια δημιουργική ήττα για την πόλη -που δεν αντέχει να κρατήσει έξι πέτρες τη μία πάνω στην άλλη. Μια ήττα που ίσως (μακάρι) μας επιφυλάσσει κάτι πιο ουσιαστικό από ένα πλήγμα στην εικόνα της.
Αν μη τι άλλο, έχει έναν συμβολισμό τόσο ισχυρό όσο είχε και η τοποθέτησή του. Συμβολίζει την ανάγκη για αλλαγή κουλτούρας τόσο στην κοινωνία όσο και στη διοίκηση. Την αυτοδιοίκηση αλλά και την κεντρική διοίκηση. Ας μας οδηγήσει λοιπόν στην ατομική και συλλογική αυτογνωσία ότι πρέπει να αλλάξουμε. Και από το κεφάλι (που βρωμά το ψάρι) και από την ουρά.
Ότι “πήραμε τη ζωή μας λάθος” και πρέπει να αλλάξουμε ζωή. Γιατί Ευρώπη δεν είσαι. Γίνεσαι.
