Αφιερωμένο στη μνήμη της Άλκης Κυριακίδου – Νέστορος, πρωτεργάτριας της προφορικής ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, είναι το 3ο Διεθνές Συνέδριο Προφορικής Ιστορίας που θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη από την Παρασκευή 3 μέχρι και την Κυριακή 5 Ιουνίου (Παλιό κτίριο Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. 3 / 6, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 4 & 5 / 6 )
Το συνέδριο συνδιοργανώνουν, από κοινού με την Ένωση Προφορικής Ιστορίας, το Α.Π.Θ., το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Η «ιστορία από τα κάτω» υπήρξε το σήμα κατατεθέν της προφορικής ιστορίας από τη δεκαετία του 1970. Η απόδοση φωνής σε πρόσωπα και κοινωνικές ομάδες ξεχασμένα από τα επίσημα αρχεία θεωρήθηκε αποτελεσματικό εργαλείο για τον εκδημοκρατισμό της ιστορίας και για τη δημιουργία «αντι-αρχείων», ικανών να αμφισβητήσουν τα ηγεμονικά αφηγήματα της κυρίαρχης δημόσιας μνήμης.
40 χρόνια μετά, το συνέδριο στη Θεσσαλονίκη έχει ως βασικό άξονα τον προβληματισμό για τις σημερινές προκλήσεις και τους στόχους της προφορικής ιστορίας, τα νέα ιστορικά υποκείμενα, τα νέα θέματα, και τα μεθοδολογικά και δεοντολογικά ζητήματα που η εποχή μας αναδεικνύει. Κυρίως, το αν και το πώς η προφορική ιστορία μπορεί να συμβάλει σήμερα στον εκδημοκρατισμό και την κοινωνική αλλαγή.
Βασικές θεματικές του συνεδρίου είναι: η μετανάστευση από και προς την Ελλάδα, η ιστορία και η μνήμη του προσφυγικού και του εβραϊκού ελληνισμού, η κατεχόμενη Κύπρος, η κληρονομιά της Μεταπολίτευσης, τα νέα κοινωνικά κινήματα, οι εικαστικές, αφηγηματικές, μουσικές και αναπαραστατικές τέχνες, η εκπαίδευση, τα μουσεία, τα νέα ψηφιακά μέσα.
Στη διοργάνωση θα συμμετέχουν με ανακοινώσεις 85 ερευνητές διαφόρων επιστημονικών πεδίων. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ακούσει κορυφαίους επιστήμονες της προφορικής ιστορίας από το εξωτερικό, όπως ο Alessandro Portelli, η Lynn Abrams, η Maria Pohn-Lauggans, και ο Σύρος Amer Mahdi Doko, ενώ η εναρκτήρια ομιλία θα γίνει από την Καθηγήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας, Ευτυχία Βουτυρά. Εξίσου ενδιαφέρουσα προβλέπεται η παρουσίαση του καλλιτεχνικού πρότζεκτ «Ανθρώπων Ίχνη, Ελευσίνα – Θεσσαλονίκη» του Μάριου Σπηλιόπουλου και η παράσταση αφήγησης τσιγγάνικων ιστοριών.
Το συνέδριο υλοποιείται με τη χορηγία των Επιτροπών Ερευνών του Α.Π.Θ. και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, τη φιλοξενία του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού και της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. και με τη χορηγία επικοινωνίας της ΕΡΤ 3 του 102 FM και του 9,58FM
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Θεσσαλονίκη, 3-5 Ιουνίου 2016
Παρασκευή 3 Ιουνίου: Παλαιό κτίριο Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ.
Σάββατο & Κυριακή 4-5 Ιουνίου: Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
Διοργάνωση
Ένωση Προφορικής Ιστορίας
Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Τμήμα Κινηματογράφου
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού
Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή (παλαιό κτίριο)
10:30-11:10 Κεντρικό Αμφιθέατρο: Εγγραφή Συνέδρων – Καφές
11:00-11:30 Χαιρετισμοί
| 11:30 – 12:15 Κεντρικό Αμφιθέατρο
Κεντρική ομιλία Ευτυχία Βουτυρά, Refugees from the East: 1922 and 2016. Turning Points in the Story of their Protection |
||||
| 12:15-13:45 | ||||
| Κεντρικό Αμφιθέατρο | Αίθουσα 113 | |||
| Από τα αρχεία στα αντί-αρχεία:
Η περίπτωση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης
Συντονίστρια: Μαρία Καβάλα |
Μεταναστεύοντας από την Ελλάδα.
Τα αντί-αρχεία μιας παλιάς αλλά επίκαιρης πρακτικής Συντονιστής: Παύλος Πανταζής |
|||
| Aliki Arouh, Aigli Brouskou & Areti Makri, The Interface between Official Archives and Oral Testimonies. The Story of Dario, a Baby Shoah Survivor from Salonica
Pothiti Hantzaroula, The Politics of the Creation of Archival Material in the History of the Holocaust and the Canon of Testimony Ξένια Ελευθερίου, Τα μνημεία για τους Έλληνες Εβραίους στο Α.Π.Θ. Γιώργος Αντωνίου, Η μικροϊστορία της εβραϊκής γενοκτονίας και τα όρια της αναπαράστασης. Συκιά Ημαθίας 1943-1944
|
Τάσος Καραθανάσης, Νέοι μετανάστες, παλιοί προορισμοί. Διερευνώντας το προφίλ των υπό μετανάστευση γονέων με παιδιά σχολικής ηλικίας στη σημερινή Γερμανία
Ράνια Κοκκινίδου & Βασίλης Δαλκαβούκης, “Hotel Avenue” ή στη λεωφόρο των Βαλκανίων. Μεταναστευτικές εμπειρίες στο πλαίσιο μιας ελληνικής επιχείρησης στη Βουλγαρία στο ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης Ελένη Μπαρμπουδάκη, Ιστορίες μεταναστών. Αφηγήσεις του παρελθόντος, στιγμές μνήμης και λήθης και η εικονογραφία τους |
|||
|
13:45 – 15:00 Διάλειμμα για φαγητό
|
||||
| 15:00-16:30 | ||||
| Κεντρικό αμφιθέατρο | Αίθουσα 113 | |||
| 40 χρόνια Μεταπολίτευση:
πολιτική, ιστορία και μνήμη Συντονίστρια: Τασούλα Βερβενιώτη |
Μεταναστεύοντας προς την Ελλάδα. Αφηγήσεις οριακότητας
Συντονιστής: Γιώργος Αγγελόπουλος |
|||
|
Chrysanthi Zachou & Maria Thanopoulou, Albanian Immigrants’ Life-Narratives: Rethinking “History from Below”
Triandafyllia Kourtoumi, Whose Memories, whose Archives? Gender Perceptions in a Case Study of Oral History Mary Margaroni, From the Former Soviet Countries (USSR) to Greece: Migration, Gender and Language Vasilis Eleftheriadis, Biographical Narratives and Interpretations of Social Integration in Times of Crisis: The Case of the Polish Population in Attica |
|||
| 16:30-18:00 | ||||
| Εκατό χρόνια μετά. Αφηγήσεις και μετά-μνήμη προσφύγων 1ης και 2ης γενιάς
Συντονιστής: Γιώργος Τσιώλης |
Συντονιστής: Γιώργος Αντωνίου | |||
| Ελένη Ιωαννίδου & Μαρία Καβάλα, «…δέκα χρονών παιδί και πήγαινα στη δουλειά…». Παιδική εργασία των προσφύγων στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου
Ματίνα Σολομάκου, Mosaic project: Μια αφορμή ανα-βίωσης της προσφυγικής «μας» ταυτότητας Μαριάννα Κουρσάρη, Ελένη Μούτσιου, Μαρία Διαμαντή, «Να ’ταν μια ώρα… μέρα ακόμα». Αφηγήσεις ζωής και μνήμες 2ης γενιάς προσφύγων Ανατολικής Ρωμυλίας του Νέου Μοναστηρίου Δομοκού. Μια προσπάθεια διαφύλαξης της προφορικής ιστορίας του 21ου αιώνα Δέσποινα Κακατσάκη, «Ακούγομαι;» : η προφορική ιστορία στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Λογοτεχνία και Πόλεις» – «Θεσσαλονίκη και Πρόσφυγες» |
Marina Polevoy, The Immigration of Greeks and Jews from the U.S.S.R. and the Former States of the Soviet Union to Greece and Israel at the Turn of the 21st Century: a Comparative Study of Narratives
Kerasia Malayioryi, «Israel is our fatherland, Greece our home». Life Stories of Second generation Greek Jews in Israel. Lila Mastora, Narrating Trauma: Experiencing the Israeli-Palestinian Conflict through Testimonies of the Past
|
|||
|
18:00 – 18:15 Διάλειμμα για καφέ
|
||||
| 18:15 – 19:00 Κεντρικό Αμφιθέατρο
Κεντρική ομιλία Alessandro Portelli, Guests. Migrant Music and Cultural Change in Rome |
||||
| 19:00-20:30 | ||||
| Αίθουσα 113 | ||||
| Συντονίστρια: Μάγια Τσαμπρού | Συγκροτώντας το τοπικό
μέσω της αφήγησης Συντονιστής: Βασίλης Δαλκαβούκης |
|||
| Elena Efeoglou, Hear my Voice, Read my Voice, See my Voice. Using Oral Histories in Visual Arts. A Case Study
Dimitra Kofti, Visualizing Precarious Lives and De-Industrialization through Ethnographic Filmmaking Νικόλαος Γραίκος, “Ζωγράφοι στην επαρχία”. Εθνικός καλλιτεχνικός κανόνας και τοπικές καλλιτεχνικές ταυτότητες στην Πιερία: ο ρόλος των προφορικών μαρτυριών |
Ανδρομάχη Γκαζή και ομάδα μεταπτυχιακών φοιτητριών Παντείου Πανεπιστημίου , «Το Γεράνι μιλά». Προφορικές μαρτυρίες σε μια αθέατη γειτονιά της Αθήνας
Αφροδίτη Μαραγκού, Αρχείο ερειπίου. Η βιωματική αφήγηση της εγκατάλειψης Μανώλης Πέπονας, «Με λένε Μάστακα Μιχάλη»: η ζωή και η εργασία ενός Γιαννιώτη σιδερά Λένα Στεφάνου & Ιωάννα Αντωνιάδου, Επταπύργιο: νωπές μνήμες μιας φυλακής στο περιθώριο του αρχαιολογικού Λόγου |
|||
ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ
Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
| 9:30-11:00 | |
| Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» | Aίθουσα «Μελίνα Μερκούρη» |
| Μουσεία και εκπαίδευση
Συντονίστρια: Συραγώ Τσιάρα |
Η μακρινή δεκαετία του 1940 – Ι
Συντονίστρια: Αίγλη Μπρούσκου |
| Μαρία Δρακάκη, Η βιωμένη ιστορία της εκπαίδευσης στο Μουσείο Σχολικής Ζωής
Σπυριδούλα Πυρπύλη, Εσπερινή Σχολή εργαζομένων ανηλίκων παίδων του «Παναιτωλικού» Γυμναστικού Συλλόγου Αγρινίου: από το γήπεδο στη σχολική τάξη Μαρία Βλαχάκη, Το αρχείο και το αντί-αρχείο ενός σχολείου: ανακαλύπτοντας μια διαφορετική ιστορία |
Violetta Hionidou, “As if it were our Fatherland!”: The 1940s Famine Experience of Asia Minor Refugees on Chios
Maria Bareli, “The Touch”: An Oral History Documentation Project of Refugee Memories from the Island of Ikaria |
| 11:00-12:30 | |
| Μουσεία πόλης, προφορική ιστορία
και ψηφιακά μέσα Συντονίστρια: Μάρλεν Μούλιου |
Η μακρινή δεκαετία του 1940 – II
Συντονίστρια: Αίγλη Μπρούσκου |
| Αίγλη Δημόγλου & Ιουλία Πεντάζου, Συμβιώσεις: οι πολλαπλές όψεις της προφορικής μαρτυρίας σε ένα μουσείο πόλης
Βασιλική Λάζου, Μνημονικά ίχνη της δεκαετίας του 1940 στον αστικό χώρο. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός ηχητικού περιπάτου Αρετή Κονδυλίδου & Αναστασία Βαλαβανίδου, Η προφορική ιστορία ως τεκμήριο της εργατικής ιστορίας και ως ερμηνευτικό εργαλείο στη δημιουργία ενός μουσείου |
Gonda Van Steen, AA: (Greek) Adoptees Anonymous. Adoption, Memory, and Cold War Greece
Μαρία Φράγκου, Μακρινές μνήμες και αφηγήσεις: Σουηδικά σπίτια και διαβατήρια στην κατεχόμενη Ουγγαρία (1944) Ράνια Θεοφανίδου, Όψεις της καθημερινής ζωής των γυναικών στην Αθήνα της Κατοχής (1941-44) |
|
12:30-12:45 Διάλειμμα για καφέ
|
|
| 12:45-13:30 Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης»
Κεντρική ομιλία Lynn Abrams, Talking about Home: The Significance of Place in Oral Narratives of Self in the British Isles |
|
| 13:30-14:00
Μάριος Σπηλιόπουλος & Συραγώ Τσιάρα, Ανθρώπων Ίχνη, Ελευσίνα – Θεσσαλονίκη |
|
|
14:00-16:00: Διάλειμμα για φαγητό
|
|
| 16:00-17:30 | |
| Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» | Αίθουσα «Μελίνα Μερκούρη» |
| Αφηγήσεις από τη σκοπιά
του κοινωνικού φύλου Συντονίστρια: Ποθητή Χαντζαρούλα |
Νέα κοινωνικά κινήματα
και νεανικές υποκουλτούρες Συντονίστρια: Ελευθερία Δέλτσου |
| Περσεφόνη Κερεντζή, Ιστορίες ομοσεξουαλικότητας’, μνήμη και ταυτότητα στη μετεμφυλιακή Ελλάδα
Μαρία Κάλφα, Νέες υποκειμενικότητες, νέα κοινωνικά κινήματα και προφορική ιστορία: επαναπροσδιορίζοντας τους επίσημους “Λόγους” της βίας Κυριακή Φωτιάδου, «Πώς πλένεσαι το πρωί, τόσο φυσικό ήταν αυτό που κάναμε…» Μνήμες και εμπειρίες γυναικών από τον αντιδικτατορικό αγώνα (1967-74) |
Yannis N. Kolovos, The Hidden Inland of an Invisible ‘Social Movement’: The Politics of the Punk Scene in Athens, 1985-2016
Nikos Souzas & George Argyropoulos, The Fanzines as (Auto)Biographical Documents of New Social Subjects and www.fanzines.gr as a Counter–Archive Αθηνά Μαλαπάνη, Άστεγοι: πώς η προφορική ιστορία μπορεί να συμβάλει στην προώθηση και επίλυση αυτού του κοινωνικού προβλήματος |
| 17:30-18:15 Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης»
Κεντρική ομιλία Maria Pohn-Lauggans, Remembering in Words, Speaking in Images. Visual and Verbal Practices of Biographical Remembering |
|
|
18:15-18:30 Διάλειμμα για καφέ
|
|
| 18:30-19:15 Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης»
Κεντρική ομιλία μέσω Skype Amer Mahdi Doko, Syria Oral History Project |
|
|
19:15-21:00 Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» Στρογγυλό τραπέζι: Όταν οι προφορικές ιστορίες γίνονται ταινία… Συμμετέχουν οι σκηνοθέτες/ιδες: Άκης Κερσανίδης, Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος, Κυριακή Μάλαμα, Χρύσα Τζελέπη
Συντονιστής: Απόστολος Καρακάσης
|
|
ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ
| 09:30-11:00 Critical Music Histories: Μέσα / πάνω / κάτω από το δρόμο: ιστοριογραφώντας μουσικές πρακτικές στον αστικό χώρο
Συντονίστρια: Ελένη Καλλιμοπούλου |
|
| Δανάη Στεφάνου, To κενό ως κοινό: οι αόρατοι χώροι της πειραματικής και αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής
Άννα Παπουτσή και Αλέξανδρος Καραγιώργης, Μουσική δραστηριότητα και δημόσιος χώρος μέσα από την καθημερινότητα ενός Πέρση σαντουρίστα στους δρόμους της Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρα Καραμούτσιου & Βίβιαν Δούμπα, Ερευνητικά παιχνίδια για τις “άλλες” φωνές της Βαλαωρίτου |
|
|
11:00-11:15 Διάλειμμα για καφέ
|
|
| 11:15-12:45 | |
| Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» | Aίθουσα «Μελίνα Μερκούρη» |
| Αφηγηματικές τέχνες
Συντονίστρια: Ελένη Ιωαννίδου |
Ιστορίες αιχμαλωσίας, Κύπρος 1974
Συντονίστρια: Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν |
| Γεωργία Κουτρουδίτσου, Τα Graphic Novels στα πλαίσια της Δημόσιας Ιστορίας
Αναστασία Καραντζή, “Το ταξίδι του ήρωα”: δημιουργικοί τρόποι αφήγησης της προσφυγικής εμπειρίας στη Συμβουλευτική μέσω Τέχνης Παρασκευή Δεληκάρη, Προφορική ιστορία, βιογραφική έρευνα και υποκειμενικότητες που διεκδικούν φωνή |
Γιώργος Καζαμίας & Αναστασία Χάματσου, Εισαγωγή, ιστορικό πλαίσιο και προβληματισμοί
Ιωάννα Αλεξάνδρου, Μέρες αιχμαλωσίες. Μαρτυρίες από δύο κυπριακές κωμοπόλεις Ιλιάνα Κουλαφέτη & Σταυρούλα Κοζάκου, Μαρτυρίες αιχμαλωσίας και πολιτική ορθότητα Πολίνα Μιχαήλ, Προβληματικές πτυχές καταγραφής προφορικής ιστορίας του 1974 μέσα από τις συνεντεύξεις των αιχμαλώτων Σκεύη Γεωργίου, Βασανιστήρια – Ψυχολογία πριν και μετά |
| 12:45-13:45 Αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης»
Παράσταση αφήγησης τσιγγάνικων ιστοριών: Σαν το νερό που ατέλειωτα κυλάει Αφηγήτριες: Σοφία Χατζή & Γεωργία Καγιά
Συντονίστρια: Μαρία Δούζη |
|
| 15:00 – 19:30
Ένωση Προφορικής Ιστορίας (Ε.Π.Ι.) Γενική Συνέλευση Εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου |
|
Οργανωτική Επιτροπή
Γιώργος Αγγελόπουλος (Α.Π.Θ)
Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν (Ε.Π.Ι., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Τασούλα Βερβενιώτη (ιστορικός, Ε.Υ. Ομάδων Προφορικής Ιστορίας Αθήνας)
Βασίλης Δαλκαβούκης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ελένη Ιωαννίδου (Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς)
Μαρία Καβάλα (Α.Π.Θ.)
Ελένη Καλλιμοπούλου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Παύλος Πανταζής (Α.Π.Θ.)
Μάγια Τσαμπρού (Α.Π.Θ.)
Συραγώ Τσιάρα (Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης)
Γιώργος Τσιώλης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Χορηγοί
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Επιτροπή Ερευνών Α.Π.Θ.
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Επιτροπή Ερευνών ΠΑ.ΜΑΚ.
Ένωση Προφορικής Ιστορίας (Ε.Π.Ι.)
Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού
ΕΡΤ3
