Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou.blogspot.gr
Τόπος: Καθιστοί αντικριστά, σε υπερένταση… αλλά στο ίδιο μήκος κύματος.
Χρόνος: Περασμένες 22.30 με τεντούρα και τα χαμογέλα σε πρώτο πλάνο.
Σκοπός: Να ανακαλύψουμε τους Αίαντες που κρύβουμε μέσα μας.
Μέσα στο πρώτο λεπτό αναρωτήθηκα τί μπορεί να ωθήσει έναν πολιτικό μηχανικό στην υποκριτική και πως μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα τους δίχως μια στάλα ψυχασθένειας. Για εκείνον η ψυχασθένεια αυτή είναι μάλλον λυτρωτική, ενώ το τρίπτυχο της επιτυχημένης ζωής είναι το «τεχνοκρατία-θέατρο-γυναίκα» και φαίνεται να τα καταφέρνει πολύ καλά, αφού δεν αντέχει να μην διοχετεύει εκεί την ενέργεια του σε καθημερινή βάση. Κώστας Κοζικόπουλος. Δηλώνει ερασιτέχνης ηθοποιός -αν και απόφοιτος της σχολής Ανδρέα Βουτσινά- και δεν θα πάψει να το δηλώνει, διότι αυτό που τον γοητεύει περισσότερο πια είναι που μπορεί να χορταίνει το σανίδι, χωρίς να σκέφτεται την υλική ανταμοιβή. Ξεκινώντας μεν από μια μικρή θεατρική ομάδα στην Κοζάνη… φιλοξενείται μέχρι την Κυριακή 23 Φλεβάρη στην σκηνή του θεάτρου «Αυλαία», στον πρώτο του ποιητικό μονόλογο με έντονη γεύση από Γιάννη Ρίτσο. «Αίας»… για όποιον διψά να παντρέψει τα σημάδια των τωρινών καιρών με την ένδοξή ποίηση του παρελθόντος. Ο ίδιος αυτοσκηνοθετείται, αλλά δεν δέχεται την ιδιότητα του σκηνοθέτη παρά μόνο εκείνη του ηθοποιού. «Είναι μεγάλο το φορτίο της λέξης “σκηνοθεσία” για έναν ποιητικό μονόλογο όπως ο “Αίαντας” του Ρίτσου. Σκοπός ήταν να αναπτυχθεί περισσότερο ο λόγος και οι εικόνες που έχει μέσα του το κείμενο. Δεν έχει τίποτε καριερίστικο όλο αυτό. Αν γινόταν θα ήθελα να φαίνεται απλά και μόνο ο τίτλος του έργου» μου λέει και μου εξηγεί πως οι κινήσεις είναι οι λιγότερες δυνατές, μιας και η σωματοποίηση του ποιήματος δεν τον δελέαζε και πολύ και πως τα ρούχα του είναι σκισμένα παραπέμποντας στην φθορά κι όχι στην φτώχεια. Για τα φτωχά αποθέματα μας λόγω κρίσης και την συνάφεια με τον Ρίτσο οι κουβέντες μας πολλές. «Ο Ρίτσος είναι ο αγαπημένος μου ποιητής, έχει συμμετάσχει στους αγώνες της χώρας και όπως έχει πει και η Χρύσα Προκοπάκη που είναι και αναλύτρια του… “αν θέλεις να μάθεις την ιστορία της χώρα μας θα την βρεις ατόφια στην ημερολογιακή ζωή του Ρίτσου”. Έγραψε πράγματα που αφορούν και τη σημερινή εποχή και τα λέει με έναν τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό γιατί κάθε παράγραφος είναι και μια εικόνα. Δεν χρειάζεται τερτίπια και φιοριτούρες και μιλάει για κάτι σύγχρονο και επίκαιρο… πως οι άξιοι άνθρωποι δεν προχωρούν στη ζωή, πως μπαίνουν εμπόδια και πως δεν υπάρχει αξιοκρατία και συντρίβονται τελικά στο περιθώριο» σημειώνει και το ποτάμι βαθαίνει όλο και πιο πολύ.
Εμείς, οι εκάστοτε Αίαντες του Ρίτσου… και το θέατρο της αλήθειας
«Ο Ρίτσος δεν έγραψε για έναν Αίαντα που γνώρισε στην εξορία. Έγραψε για τον Αίαντα, τον μυθικό βασιλιά που πήγε στην Τροία και πολέμησε με τους Αχαιούς και ήταν ο πιο ανδρείος μετά τον Αχιλλέα. Όταν σκοτώνεται ο Αχιλλέας γίνεται μια συνέλευση για να αποδοθούν τα όπλα στον πιο ανδρείο πολεμιστή. Δικαιωματικά οι τιμές θα αποδίδονταν στον Αίαντα. Εκεί γίνονται διάφορες μηχανορραφίες και δεν αποδίδεται το δίκιο, και ο Αίαντας αποφασίζει να εκδικηθεί. Στην εκδίκηση του πάνω σκοτώνει ένα κοπάδι πρόβατα και βόδια. Μετά είδε τι έχει κάνει και διαπιστώνει ότι δεν μπορεί πια να ζει με αξιοπρέπεια και να κατοικήσει σε αυτόν τον κόσμο, οπότε αυτοκτονεί». Άφησα να μου πει τον μύθο, γιατί πολύ συχνά τείνουμε να ξεχνάμε τις παραβολές που θα ίσιωναν το κορμί μας πάνω σε αυτόν τον κόσμο. «Όταν παίζω έχω στο μυαλό μου όλον αυτόν τον κόσμο που υποτίθεται ότι είναι υπό κατάρρευση και νιώθω κατάφορα αυτή την αδικία. Κάποιος που πάει στη δουλειά του και απολύεται ξαφνικά νιώθει ότι πρόσφερε και εν τέλει προδίδεται. Η έννοια της προδοσίας και του πόσο περήφανος είσαι για τη δουλειά σου είναι πολύ έντονη μέσα στο κείμενο. Κι ενώ φαίνεται να είναι βαρύ και ψυχοφθόρο έχει και τη κάθαρση μέσα του». Και που την βρίσκουμε ακριβώς αυτή την κάθαρση; «Η ζωή προχωρά με Αίαντες και Ατρείδες. Σε κάθε εποχή αποχωρεί ένας ήρωας για να έρθει ένας άλλος. Ζωντανός θα πει περήφανος. Δεν μπορείς να ζεις ηρωικά αν δεν έχεις περηφάνια. Δεν μπορείς να ζεις με σκυμμένο το κεφάλι. Είμαστε όλοι Αίαντες. Είμαστε προδομένοι από αυτή την κοινωνία που δεν μας προσφέρει αυτά που δικαιωματικά αξίζουμε». Δεν βγάζει πίκρα, αλλά αγανάχτηση και ανάγκη για αλλαγή. Ανακαλώντας τις καθημερινές δυσκολίες την ώρα που βρίσκεται στην σκηνή, ώστε να είναι όσο πιο αληθινός γίνεται, ο Κώστας έχει λύσει μέσα του τα υπαρξιακά θέματα του ρόλου του. «Δεν το κάνω για να ακουστώ ωραίος και να είμαι αισθητικά άρτιος. Το θέατρο θέλει ψυχή και αλήθεια κι όχι ρομποτισμό. Κι αν δεν τα δώσεις σε μια παράσταση είναι πολύ κρίμα» τονίζει. Όσο για το τον τρόπο που τοποθετεί την ψυχοσύνθεση του και την κουλτούρα του απέναντι στο κοινό; «Κάποτε διάβασα πως ο ηθοποιός όταν είναι πάνω στην σκηνή πρέπει να παίζει με προσωρινή απώλεια του φύλου του». Αυτό τηρεί κι εκείνος, γιατί τα μηνύματα δεν τα δίνει σαν Κώστας, αλλά σαν άνθρωπος.
Με το βλέμμα στην αρχαία τραγωδία… και μια αγκαλιά το βράδυ!
Κι αν το έργο κρύβει πολύ πόνο μέσα του, κι αν τα πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης του Ρίτσου ακολουθούν την απλοϊκή του γλώσσα, κι αν το βάσανο του να είσαι μόνος στο σανίδι και να έχεις όλη την ευθύνη μόνος σου τον έχουν περικυκλώσει για τα καλά… δεν σκοπεύει να αρνηθεί τα δώρα της υποκριτικής. «Πήρα πολύ θάρρος για να κάνω αυτόν τον μονόλογο όταν άκουσα έναν καρκινοπαθή σε ντοκιμαντέρ να λέει ότι χρωστάμε περισσότερα στην ποίηση παρά στην εφορία. Θέλεις να συνδεθείς και με κάτι πνευματικό επιτέλους και ο Ρίτσος σου προσφέρει αυτό το άνοιγμα. Μπορείς να νιώσεις, να συγκινηθείς». Εκείνος παραδέχεται ότι τον συγκινούν οι βιωματικοί μονόλογοι, ότι έκλαψε βλέποντας την Νένα Μεντή να υποδύεται την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου δικαιολογώντας τον εαυτό του κάπως έτσι: «Ήταν πολύ λαϊκά ελληνικό». Γενικότερα όμως έχει μια συγγένεια με το δραματικό, χωρίς να σνομπάρει τις κωμικές παραστάσεις. «Και το χιούμορ παίζει πολύ μεγάλο ρόλο. Δεν μπορείς να κλαίς μόνο. Για να γίνεσαι καλύτερος άλλωστε πρέπει να δοκιμάζεσαι και στα δύο είδη. Εγώ βέβαια το θέατρο το αγάπησα από την αρχαία τραγωδία. Θα θελα πολύ να παίξω σε κάποιον χορό και να κάνω περιοδείες» μου εξομολογείται ο Κώστας Κοζικόπουλος που του αρέσουν οι συμβουλές και δεν τον κομπλάρει η κριτική των αγαπημένων του προσώπων. Η γυναίκα του η Φανή πάντως επιμένει πως πριν από κάθε προετοιμασία μιας θεατρικής δουλειάς στον ύπνο του ξυπνά και ξαναξυπνά και καμιά φορά κλωτσάει και λίγο. Όσο για την δίχρονη κόρη του Μυρτώ… εκείνη άκουσε πολλά βράδια πάνω από την κούνια της τον μπαμπά Κώστα να απαγγέλει Ρίτσο για να την κοιμίσει, αλλά τελικά μάτι δεν έκλεισε… κι αυτό επιβεβαιώνει την λαϊκή ρήση που λέει πως «από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια». Και για να πάμε και στα απλά καθημερινά του… «Πηγαίνω σε ερασιτεχνικές θεατρικές ομάδες, γιατί μ’ αρέσουν οι αγνές προθέσεις. Μ’ αρέσουν οι ταινίες, οι σειρές, μια αγκαλιά το βράδυ…».
Πριν φύγω…
…μοιραστήκαμε με τον Κώστα και την γυναίκα του την Φανή γουλιές από την ίδια τεντούρα, γιατί η κανέλλα θέλει παρέα και χαθήκαμε στους στίχους του «Αίαντα» ολοσχερώς.
«Η καρδιά του ανθρώπου είναι σαν μια ρίζα μέσα στο χώμα.
Όταν πλησιάζει η Άνοιξη μπορεί να πετάξει πάλι βλαστάρια»
Info:
«Αίας» του Γιάννη Ρίτσου
στο Θέατρο «Αυλαία»
μέχρι τις 23 φλεβάρη
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ- ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Κώστας Κοζικόπουλος
ΒΟΗΘΟΣ: Κώστας Ζιώγας
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Φανή Κατσαμάκη
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
19-23 Φεβρουαρίου 2014
ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Τετάρτη-Σάββατο 21.00, Κυριακή 20.00
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Κανονικό 10€, Μειωμένο 8€
