Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου / elenitsask@yahoo.gr, f/b Eleni Skarpou, eliaskarpou@blogspot.com
Είναι η δεύτερη εβδομάδα της στη Θεσσαλονίκη και ήδη έχει αγαπηθεί πολύ από το θεατρόφιλο κοινό. Αν και πρόκειται για παράσταση, θα θελα να μιλώ γι’ αυτή όπως θα μιλούσα για έναν άνθρωπο, μιας και έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως βιωματική. Κυρίως όμως… γιατί κουβαλά στην ραχοκοκαλιά της ιστορίες ανθρώπων διαφόρων ηλικιών που μεταφέρουν τη δίψα και την αναζήτηση της ευτυχίας από τη δική τους εμπειρία στη δική μας διάσταση. «Γιοί και κόρες» στο θέατρο Αυλαία. Ο τίτλος δεν δίνει την αίσθηση αυτού που θα δει κανείς. Η επιλογή έγινε για έναν σκοπό: «Γιατί είναι το μοναδικό κοινό στοιχείο όλων μας. Γιατί μπορεί να μη γίνουμε όλοι πατεράδες ή μανάδες, όλοι όμως έχουμε υπάρξει γιοι και κόρες» μου λέει ο σκηνοθέτης Γιάννης Καλαβριανός. Θα πω εξαρχής πως δεν είδα την παράσταση. Θα πω επίσης, ότι θα δω σίγουρα αυτή την παράσταση. Όχι από απλή περιέργεια, όχι από ανάγκη να επιβεβαιώσω τα λόγια των φίλων μου που το είδαν και ξετρελάθηκαν. Μόνο και μόνο γιατί όταν αληθινά λόγια και στιγμές ζωής γίνονται επίκεντρο στο σανίδι… κάτι θα πάρεις που θα μοιάζει με το δικό σου παραμύθι, κάτι θα διώξεις που δεν ταιριάζει με το δικό σου όνειρο. Αυτή είναι και η επιτυχία του έργου. «Μάλλον επειδή η αφετηρία της ήταν αληθινές μικρές προσωπικές μαρτυρίες, με τις οποίες μπορεί ο καθένας να ταυτιστεί και να αναγνωρίσει περιστατικά και της δικής του ζωής. Επίσης, θέλω να πιστεύω πως ο τρόπος προσέγγισής μας ήταν σεμνός και διακριτικός, χωρίς να προσβάλλουμε ή να θήγουμε αυτούς με τους οποίους συνομιλήσαμε και μας εκμυστηρεύτηκαν τις ιστορίες τους» μου λέει ο Γιάννης Καλαβριανός.
Στην πορεία για την ευτυχία, μπορεί να την μυρίσεις στον αέρα…
Και τι είναι η ευτυχία; Και πώς την αναζητά κανείς; Εύκολο ή δύσκολο το εγχείρημα; «Η ευτυχία δεν είναι μια αιώνια κατάσταση αλλά πολλές μικρές στιγμές, οι οποίες συνήθως εξανεμίζονται πριν καν τις αντιληφθούμε. Άρα η αναζήτησή τους είναι συνεχής και ως εκ τούτου κοπιώδης» επισημαίνει ο ίδιος. Από το 1920 μέχρι και την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004, περί τις 12 ιστορίες αποτυπώνουν το κυνήγι της ευτυχίας, χωρίς όμως αυτή την αμερικανιά που έχουμε συνηθίσει στο cinema, όπου η τύχη και η ατυχία σε κάνει είτε υπεραισιόδοξο, είτε σε ρίχνει στα πατώματα αντίστοιχα. «Όλες έχουν σπαράγματα αυτού του πολύ γοητευτικού ταξιδιού της αναζήτησης της χαράς και της ευτυχίας, το οποίο μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους όσοι και οι άνθρωποι που το επιχειρούν» συνεχίζει ο σκηνοθέτης και σιγά σιγά μπαίνω στον ρυθμό του. Άλλωστε αυτός είναι ο σκοπός. Μου αρέσει που αυτό το θεατρικό εσωκλείει νέους ανθρώπους, νέους ηθοποιούς και κινείται πάνω σε νέες δημιουργικές θεατρικές βάσεις. Κι εδώ γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: Τι σημασία έχει αυτό για μια Ελλάδα που μέσα στην κρίση ψάχνει διεξόδους; «Είτε νέοι, είτε μεγαλύτεροι, το ζήτημα είναι να κάνει ο καθένας τη δουλειά του έντιμα, ευσυνείδητα και δημιουργικά. Και τότε ελπίζω πως η διέξοδος μπορεί να γίνει πιο ευδιάκριτη και εγγύς». Ο Γιάννης Καλαβριανός έχει πάρει τα μαθήματα του από την κρίση και έχει ξεδιαλύνει τα καλά και τα κακά. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα του ζήτησα μια γεύση από στιγμές που σημάδεψαν τη δική του ζωή και δεν αρνήθηκε. «Όταν σε μια διακοπή ρεύματος της ΔΕΗ, αποφάσισα πως δεν θα έδινα εξετάσεις στη Νομική όπως προγραμμάτιζα, αλλά στην Ιατρική. Ίσως εάν δεν γινόμουν γιατρός και δεν αντιμετώπιζα τόσο έντονα και καθημερινά τον ανθρώπινο πόνο, να μην είχα ασχοληθεί ποτέ με το θέατρο».
Ενός λεπτού σιγή και μετά πολλά λόγια… για ανθρώπινες ιστορίες
«Από το κύμα της πρώτης μετανάστευσης στην Αμερική, την εισβολή από τους Ιταλούς και την κήρυξη του πολέμου, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, την ανέγερση του Τείχους στο Βερολίνο, τη Χούντα έως την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας». Αυτή ήταν η απόκριση του μόλις αναρωτήθηκα για το περιεχόμενο της παράστασης. Όσο για τους ρόλους που υποδύονται οι ηθοποιοί του; «Ο καθένας παίζει στην κάθε ιστορία τον ηλικιωμένο με τον οποίο συνομίλησε. Γίνεται δηλαδή ο παππούς ή η γιαγιά στην ηλικία της ιστορίας που του αφηγήθηκε» τονίζει. Κάπου εκεί μπλεχτήκαμε ανάμεσα στο γέλιο και στο κλάμα, στα τεντωμένα όρια της ζωής δηλαδή και δεν κρατήθηκα να μην το πω. Που συναντά κανείς την ευτυχία; «Το γέλιο και το κλάμα μπορούν κάλλιστα να αποτελούν και τα δύο εκφράσεις μιας μεγάλης ευτυχισμένης στιγμής». Μήπως όμως ξεχάσαμε πως αυτός ο συνδυασμός είναι λυτρωτικός; Μήπως το κλάμα το χουμε για κακό και το γέλιο για παραπλάνηση μιας πεζής καθημερινότητας; Σκέφτηκα πως οι κουίντες είναι μια καλή αρχή για ενδοσκόπηση.
Και αργότερα πιάσαμε τα διαδικαστικά…
Πόσο σπουδαία είναι άραγε για έναν σκηνοθέτη η εκδοχή μιας sold out παράστασης; «Μας χαροποιεί καταρχήν γιατί βλέπουμε πως πολλοί άνθρωποι συγκινούνται με μια ιδέα, που όταν την ξεκινούσαμε δεν γνωρίζαμε εάν και σε πόσους μπορεί να αφορά. Επίσης είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα και κίνητρο για νέους θιάσους, να υποστηρίξουν τις ιδέες τους όσο ανεφάρμοστες και αν ακούγονται. Από την άλλη και με καθαρά οικονομικούς όρους, μας δίνει τη δυνατότητα σε πολύ δύσκολους καιρούς για όλους και για το θέατρο ειδικότερα, να αμειβόμαστε κανονικά και να μπορούμε να έχουμε ασφάλιση και πληρωμένους συνεργάτες» μου επισημαίνει.
Για τον Γιάννη Καλαβριανό που δεν γνωρίζουμε…
Δεν θα ήθελε να είναι αναλφάβητος και διαβάζει ξανά και ξανά τον Παλαιό των ημερών, του Παύλου Μάτεσι. Δεν αλλάζει με τίποτα την εκτίμηση στις αγνές προθέσεις των γονιών του, ακόμη και όταν σφάλλουν, γιατί πάνω απ’ όλα τους θαυμάζει. Με ξένισε όταν μοιράστηκε μαζί μου το εξής: «Άκουσα.. πουλιά χτες τα ξημερώματα και νόμισα πως βρέθηκα σε δάσος». Ίσως αυτή να είναι και η αγαπημένη του γωνιά. Η αγαπημένη του μυρωδιά; Δεν είναι μια. Ο καφές, οι ανθισμένες νερατζιές στα πεζοδρόμια της Αθήνας, το ψωμί του φούρνου κάτω από το σπίτι του. Κακές συνήθειες; «Κάθε πρωί συνηθίζω… να πίνω έναν κουβά ελληνικό καφέ», αλλά τον σώζουν τα ταξίδια του που δεν είναι τυπικά και εξιλεώνεται. «Αξέχαστο ταξίδι…όλα όσα έγιναν με αφορμή έναν έρωτα». Πάντως η απόδραση για εκείνον είναι κάτι που όλοι μπορούμε να σφηνώνουμε στη ζόρικη καθημερινότητά μας. Όταν ζορίζεται πάντως έχει ένα κουμπί που το πατά με τις λέξεις: «Το βράδυ έχω βρει έναν ωραίο τρόπο για να κοιμάμαι. Τους συγχωρώ έναν έναν όλους». Εδώ κατάλαβα πως έχω να κάνω με έναν άνθρωπο που θέλει να αλλάξει απλά για να παραμείνει ο ίδιος. Με τον ίδιο καλόβολο και ειλικρινή τρόπο μου εξήγησε πως πιστεύει στην καλοσύνη των ανθρώπων και πως μέσα από τις φιλίες του ησυχάζει. Μοιράστηκε μαζί μου κι άλλα…: «Επιτυχία σημαίνει… να μιλάς και να σε ακούνε. Και το αστείο είναι να λες όσα έλεγες και τότε που δεν σε ακούγανε. Αυτό μου το είπε κάποιος επιτυχημένος». Εξίσου επιτυχημένα μου υπογράμμισε πως… «Ελληνικότητα σημαίνει… ότι και Βελγικότητα και Γερμανικότητα και Πακιστανικότητα. Να έχεις δηλαδή συναίσθηση της καταγωγής σου και να σέβεσαι την καταγωγή των άλλων».
Κρίση κακή μου κρίση… τώρα που με βρήκες δες τι θα σου κάνω
Συμβολικά μιλώντας για την κρίση πέσαμε σε κουβέντες ενδιαφέρουσες. Γιατί για τον Γιάννη Καλαβριανό το αντίδοτο στην κρίση είναι η κριτική σκέψη και η ψυχραιμία. Αααα και ένα σπουδαίο μήνυμα που θα μπορούσε να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, που υποφέρει από την απώλεια υλικών αγαθών… «Χαλαρώστε και αγαπάτε. Άντε γιατί»! Κατόπιν ωρίμου σκέψεως αποφάσισα πως αυτή η συνέντευξη έχει πολύ ψωμί και μεστή εξέλιξη. Σε εκείνο το σημείο ήταν που καταπιαστήκαμε με την λέξη ωριμότητα. «Να χαίρεσαι με τον χαρακτήρα και την παρούσα εικόνα σου. Να έχεις δηλαδή αποδεχτεί τον εαυτό σου και να μην τον βλέπεις σαν έναν ακυρωμένο νέο”. Και σ’ αυτή την χώρα μένουμε ή δεν μένουμε πια; «Μένουμε και δουλεύουμε σε όποιο μέρος είτε στην Ελλάδα είτε αλλού, δεν μας προσβάλλει και μας επιτρέπει να ζούμε με αξιοπρέπεια και ασφάλεια». Άλλωστε όπως δηλώνει και εκείνος… οι άνθρωποι αποδεδειγμένα έχουμε τεράστια αποθέματα δύναμης και εφευρετικότητας. Αυτή είναι η παρήγορη συμβουλή του που ολοκληρώνεται μέσα από την θετική σκέψη με μότο «Ό,τι ανεβαίνει κατεβαίνει. Και το αντίθετο».
Κλείσιμο.
Δεν ήθελα αλλιώς, ήθελα έτσι.
«Το μοίρασμα πάνω στην σκηνή μοιάζει… με το να χαρίζεις λουλούδια».
Info παράστασης:
«Γιοί και κόρες» από την ομάδα Sforaris
Θέατρο Αυλαία
Διάρκεια παραστάσεων: Μέχρι 14 Απριλίου 2013
Παραστάσεις: Τετάρτη – Κυριακή
Έναρξη: 21.00, Κυριακές στις 20:00
*Σάββατο 13/4 και Κυριακή 14/4 έξτρα απογευματινές παραστάσεις στις 19.00
Κείμενο/ Σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός
Σκηνικά/ Κοστούμια: Αλεξάνδρα Μπουσουλέγκα-Ράνια Υφαντίδου
Μουσική: Χρύσανθος Χριστοδούλου
Τραγούδι: Γιώργος Γλάστρας-Χριστίνα Μαξούρη
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Επιμέλεια κίνησης: Αλεξία Μπεζίκη
Φωτογραφίες: Εύη Φυλακτού
Παίζουν: Άννα Ελεφάντη, Αλεξία Μπεζίκη, Κωνσταντίνος Ντέλλας, Γιώργος Παπαπαύλου, Στέφη Πουλοπούλου
