Γράφει η Άντζελα Ζιούτη/Angelaziouti@yahoo.gr
Ένας από τους πλέον αγαπημένους συγγραφείς στο ελληνικό κοινό είναι αναμφισβήτητα ο Ίρβιν Γιάλομ, ψυχοθεραπευτής στο επάγγελμα. Και ποιος δε διάβασε, αλήθεια, το «Στο ντιβάνι», ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα με άξονα την ψυχοθεραπεία. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει στο βλέμμα του κοινού τι συμβαίνει μέσα στο γραφείο αλλά και στη σκέψη των ψυχοθεραπευτών, τη ζωή τους, τις δυσκολίες τους, την ανθρώπινη υπόστασή τους. Το χιούμορ και η λεπτή ειρωνεία κυριαρχούν και εναλλάσσονται με δηκτικές περιγραφές εκπροσώπων του ψυχιατρικού κόσμου.
Οι ψυχοθεραπευτές απομυθοποιούνται, η γοητεία της ψυχοθεραπείας αυξάνεται.
Ο τίτλος του βιβλίου φέρει σίγουρα τρεις διαφορετικές σημασίες: δηλώνει πρώτα απ’ όλα την ανάκληση του αναλυόμενου στο ψυχαναλυτικό ντιβάνι, ως σύμβολο της ψυχοθεραπείας. Υπονοεί τη σεξουαλική πράξη μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή, ένα από τα κεντρικά ηθικά προβλήματα που τίθενται και ερμηνεύονται μέσα στο βιβλίο και τέλος, αναφέρεται στην απόκρυψη και στη διαστρέβλωση της αλήθειας, στο «όνειρο» που μπορεί να εισχωρήσει στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Σε αυτό το ντιβάνι φαίνεται πως τον τελευταίο καιρό ξαπλώνουν όλο και περισσότεροι Έλληνες. Η επίσκεψη στον ψυχολόγο δεν είναι πλέον ταμπού, αφού το βάρος των οικονομικών προβλημάτων είναι τεράστιο πια και συνθλίβει καθημερινά τη ψυχολογία τους.
Ένα εξαιρετικά ανασφαλές περιβάλλον με απροσδόκητες αλλαγές και συνεχείς αναπροσαρμογές σε ό,τι θεωρούσαμε μέχρι τώρα «σταθερά». Αθρόες απολύσεις και έλλειψη ρευστότητας στην αγορά για τους μικρομεσαίους έχουν αμβλύνει τις δύσκολες καταστάσεις, που πολλές φορές φαντάζουν ανυπέρβλητες για το μέσο άνθρωπο.
Και όπως κάποιος που το έχουν παρασύρει τα κύματα και παλεύει με την άγρια θάλασσα ψάχνει μία σανίδα για να κρατηθεί, έτσι και η επίσκεψη στον ψυχολόγο είναι ένα είδος «γαντζώματος» από κάπου, για να σωθείς. Το ποσοστό ψυχικών διαταραχών και παθήσεων έχει πολλαπλασιασθεί επικίνδυνα στη χώρα μας, αποδεικνύοντας άλλη μία φορά ότι η ψυχική ισορροπία και το υγιές κοινωνικό οικονομικό περίβλημα είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Κάποιοι απλά επισκέφτηκαν τον ειδικό, για να κάνουν μια συζήτηση ξεκινώντας την κουβέντα με τη φράση «έχω ένα θέμα που με αγχώνει» και κάποιοι άλλοι επειδή πάσχουν από κάποια ψυχική ασθένεια.
Κι έτσι να ξεκινήσει η σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου μέσα από μια σειρά συνεδριών. Ο Τάκης Π., ο Γιάννης Α., η Αφροδίτη Δ., ο Κώστας Τ., η Ντίνα Μ. και η Ολυμπία Σ. Ο καθένας από εμάς ίσως ξαπλώσει τον επόμενο καιρό στο ντιβάνι. Απλά και μόνο για να κατανοήσει αυτό που έχει πει και ο Ιρβιν Γιάλομ άλλωστε: «Μα ακριβώς η επίγνωση ότι και η ψυχή μας είναι θνητή, μπορεί να μας οδηγήσει σε μια πληρέστερη, πιο χαρούμενη ζωή».