Η κρίση και το χρέος των δικαστικών λειτουργών

Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος*

Διερχόμαστε μία πρωτοφανή και πολυεπίπεδη κρίση η οποία απειλεί όχι μόνο την υπόσταση της χώρας ως κυρίαρχου κράτους αλλά και τη δημοκρατία. Με τη συνειδητή επιλογή της ελληνικής ηγεσίας να υποθηκεύσει το σύνολο της χώρας αλλά και το μέλλον γενεών στις επιταγές της Τρόικα η ελληνική δημοκρατία καθίσταται θεσμικά και συνταγματικά ανοχύρωτη πολιτεία στην διεμβολυτική δράση της ΕΕ και του ΔΝΤ.

Οι απώλειες καταγράφονται όχι μόνο σε επίπεδο διαβίωσης του απλού πολίτη αλλά και επιβίωσης κοινωνικών στρωμάτων που απειλούνται με άμεση φτωχοποίηση. Οδηγούμαστε εξ ορισμού στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου κοινωνικής διαστρωμάτωσης με απρόβλεπτες συνέπειες. Το τσουνάμι λήψης οριζόντιων μέτρων βαλκανοποιεί την ελληνική κοινωνία τη στιγμή που το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να την προστατεύσει.

Η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας της χώρας συνοδεύεται από την αναπόφευκτη κατάλυση της δημοκρατίας την οποία επί σειρά ετών διασφάλιζε η αμφίδρομη σχέση νομιμοποίησης μεταξύ ηγεσίας και συλλογικότητας. Αυτή η νομιμοποίηση ήταν που κατέστησε τα κράτη την πλέον δημοκρατική οργανωτική δομή σε επίπεδο διεθνούς συστήματος και προάσπισης συλλογικών – εθνικών συμφερόντων.

Η απονομιμοποίηση ενός πολιτικού συστήματος προκύπτει από την αδυναμία του να προασπιστεί συλλογικότητες και να παράσχει δημόσια αγαθά, λειτουργία η οποία συνιστούσε επί μακρόν τη Λυδία Λίθο της νομιμοποίησής του. Σήμερα η κοινωνία αντιμετωπίζεται ως αναλώσιμο μιας αμετροεπούς διαδικασίας επιβολής ασύμμετρης λιτότητας που την συνθλίβει, επιλογή που θα προκαλούσε δέος στους πρωτεργάτες της ενοποιητικής διαδικασίας στην Ευρώπη. Η σημερινή Ένωση αποτελεί ένα θεσμικό σκιάχτρο, ένα σύμβολο δημοκρατικής εκτροπής και συνταγματικής ανομίας. Το δίλημμα εξορθολογισμός ή δημοκρατία δεν υφίσταται ή τουλάχιστον δεν πρέπει να υφίσταται για εκλεγμένες ηγεσίες. Μπορεί να υφίσταται για απρόσωπους τεχνοκράτες ή ηγέτες οι οποίοι προασπιζόμενοι εθνικά συμφέροντα δημιουργούν παράπλευρες απώλειες. Η δημοκρατία είναι εξ ορισμού ορθολογική, αφού θέτει κανόνες που το ίδιο το πολιτικό σύστημα θέσπισε. Η νομιμότητα δεν αποτελεί ανορθολογική επιλογή.

Ελάχιστοι σήμερα έχουν κατανοήσει την ιστορική σημασία των αποφάσεων που λαμβάνονται. Το εφήμερο της βιολογικής ζωής μας είναι ασήμαντο μπροστά στη διαχρονική σημασία προάσπισης των δημοκρατικών θεσμών και της ευνομίας. Αυτό συνιστά τη θεσμική κληρονομιά που θα αφήσουμε στις νεότερες γενιές. Οι Έλληνες ως συλλογικότητα αισθάνονται προδομένοι από τη διαχειριστική ανικανότητα της ηγεσίας, την ανυπαρξία της πνευματικής ηγεσίας και την εκκωφαντική σιωπή της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ο κατακερματισμός της κοινωνίας και η απονομιμοποίηση της πολιτικής ηγεσίας αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τη βιωσιμότητα των όποιων διαρθρωτικών αλλαγών.

Η μοναδική, ύστατη πλέον, ασφαλιστική δικλείδα προάσπισης των πολιτών είναι η δικαστική εξουσία. Οι δικαστικοί λειτουργοί καλούνται να αναλάβουν ευθύνες πρωτόγνωρες για τους ίδιους, τουλάχιστον όσον αφορά την ένταση και αναλογικότητα αποφάσεων που αποσυνθέτουν τον συνταγματικό χάρτη και να προασπιστούν ότι έχει απομείνει από το Σύνταγμα της χώρας. Αυτό αποτελεί όχι μόνο ηθική υποχρέωση έναντι του κοινωνικού συνόλου αλλά και καθήκον τους. Δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως απλοί ταξιθέτες της συνταγματικής εκτροπής αλλά ως οι θεσμικοί διαχειριστές μία κρίσης που απειλεί τη δημοκρατία. Αυτός δεν είναι μόνο ο θεσμικός τους ρόλος αλλά και η ύστατη ασφαλιστική δικλείδα σε μία πορεία συνταγματικής εκτροπής που αναπόφευκτα θα οδηγήσει τη χώρα στο χάος.

*Επίκουρος Καθηγητής- Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας