«Ο Αναρχικός Τραπεζίτης»
του Fernando Pessoa
Γράφει η Δέσποινα Καραμουζά / freethinker
Τόσος λόγος έχει γίνει τώρα τελευταία για τη “θεωρία των άκρων” που σκέφτηκα ότι τίποτα δεν αντιπροσωπεύει καλύτερα την αντιφατική, δισυπόστατη και παράλογη συγκυρία που ζούμε από ένα βιβλίο με τόσο οξύμωρο τίτλο. Είμαι σίγουρη ότι ήδη έχετε μπερδευτεί κι αναρωτιέστε πώς γίνεται να είναι κανείς βαθύπλουτος τραπεζίτης, κερδοσκόπος και κομπιναδόρος και ταυτόχρονα, όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, απόλυτα συνεπής προς τη θεωρία και την πράξη του αναρχισμού.
Ο Πορτογάλος συγγραφέας Fernando Pessoa δε θα δυσκολευτεί καθόλου να σας αποδείξει πως μπορεί κάποιος να μείνει απόλυτα πιστός στην ιδεολογία του χωρίς ν’ αγνοήσει την εποχή του. Ο Αναρχικός Τραπεζίτης μας χρησιμοποιεί την επαγωγική μέθοδο και τον πλατωνικό διάλογο για να προσπεράσει τα εμπόδια που του θέτει ο συνομιλητής του, σχολιάζει την κοινωνία γύρω του και επιχειρηματολογεί μέχρι να τον πείσει ότι συγκέντρωσε μεγάλη περιουσία και έγινε μέρος του συστήματος ακριβώς γιατί είναι αναρχικός! Παράδοξο αλλά ίσως όχι αδύνατο.
Παράδοξη όμως ήταν κι η ζωή του Fernando Pessoa (1888-1935) που πέθανε φτωχός, παραγνωρισμένος κι άγνωστος στο πλατύ κοινό έχοντας εκδώσει μόνο ένα βιβλίο όσο ζούσε, παρ’ όλο που ήταν ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης του κινήματος του μοντερνισμού στην Πορτογαλία. Μετά το θάνατο του βέβαια, όλα τα έργα του εκδόθηκαν σε είκοσι περίπου τόμους, μεταφράστηκαν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, μελετήθηκαν στα πανεπιστήμια κι έγιναν αντικείμενο λογοτεχνικών αναλύσεων παίρνοντας έτσι τη θέση που τους αξίζει στη σύγχρονη λογοτεχνία και χαρακτηρίζοντας τον ποιητή, συγγραφέα, κριτικό, μεταφραστή και φιλόσοφο Fernando Pessoa ως τον μεγαλύτερο εκπρόσωπο της πορτογαλικής ποίησης και μια απ’ τις σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές του 20ου αιώνα.
Ο “Αναρχικός Τραπεζίτης” που γράφτηκε γύρω στο 1922 είναι ένα σύντομο διήγημα, δριμύ κατηγορώ κατά του χρήματος που διαβρώνει τον άνθρωπο και καταργεί την ελευθερία του, αλλά παράλληλα είναι και ένα ευφυέστατο πολιτικό κείμενο, συντηρητικό και ανατρεπτικό, οξυδερκές και αφελές. Πάνω απ’ όλα όμως είναι απολαυστικό, προκλητικό κι επίκαιρο! Ένα τυπικό παράδειγμα του πως μπορείς, σεβόμενος όλους τους κανόνες της λογικής, να φτάσεις σε τερατώδη συμπεράσματα. Προσοχή λοιπόν σε κάθε είδους πλύση εγκεφάλου….γιατί εμένα ο τραπεζίτης μ’ έπεισε!
Info:
Τα βιβλία που προτείνει η στήλη… και χιλιάδες άλλα μπορείτε να τα βρείτε στην Παλαιοβιβλιοθήκη της Θεσσαλονίκης
Αγ.Παντελεήμονα 5 (δίπλα στο κιν/φο Φαργκάνη)
2310218049 ανοιχτά όλη μέρα-κάθε μέρα