Δελίνα Βασιλειάδη: Οι επόμενες γενιές θα φτιάξουν τον υπέροχο, ιδανικό κόσμο που όλοι οραματιζόμαστε

Η Δελίνα Βασιλειάδη θα μπορούσε να είναι ένα ξωτικό, μια νεράιδα, μια μικροσκοπική Tinkerbell που με το μαγικό της ραβδί βάζει χρώμα στη μουντή πόλη. Στην πραγματικότητα όμως είναι γήινη, μια μητέρα που όμως καταφέρνει να κρατά το παιδί μέσα της το ίδιο ζωντανό και παιχνιδιάρικο με αποτέλεσμα την ενασχόλησή της με τη δημιουργία είτε ως εικαστικός, είτε ως συγγραφέας είτε ως σκηνοθέτης. Με αφορμή τη βράβευση του νέου της παραμυθιού “Η φύλακας των ξεχασμένων ονείρων” μίλησε στο thinkfree για την τέχνη, τα παιδιά αλλά και την οικογένεια σε περίοδο κρίσης.

Συνέντευξη στην Κατερίνα Νικολάου

Σήμερα υπάρχει μια τεράστια ποικιλία από παιδικά βιβλία. Τι κάνει ένα παιδικό βιβλίο να ξεχωρίζει;

Είναι εξαιρετικά σπουδαίο το γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν πάρα πολλά παιδικά βιβλία. Το πιο σημαντικό στοιχείο για μένα είναι πάντα το κείμενο. Το μήνυμα. Ο λόγος πρέπει να είναι απλός, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού στο οποίο απευθύνεται το εκάστοτε βιβλίο, αλλά σε καμία περίπτωση απλοϊκός, και πρέπει ο συγγραφέας, μέσω των λέξεών του, να επιδιώκει να προκαλεί τη φαντασία του παιδιού, αλλά ταυτόχρονα να το ωθεί να σκεφτεί πάνω στα μεγάλα θέματα της ζωής. Φιλία, αγάπη, δικαιοσύνη, αλληλοβοήθεια, προστασία της Φύσης… Με τη δική μου γραφή, τα δικά μου παιδικά παραμύθια, προσπαθώ να πετύχω ακριβώς αυτό. Στο βιβλίο μου Τα χαμένα χρώματα του ουράνιου τόξου (Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη) η Λίλα, ένα ευαίσθητο και συνάμα δυναμικό κορίτσι, αποφασίζει να βοηθήσει ένα πλάσμα εντελώς διαφορετικό από αυτήν, ένα ουράνιο τόξο που έχει χάσει όλα του χρώματα και πια είναι μόνο γκρι. Στο παραμύθι μου Η Νεράιδα της πιπίλας (Εκδόσεις ΑΝΙΜΑ εκδοτική) η Μαρία μόνη της, ύστερα από αρκετή σκέψη, αποφασίζει πως, καθώς μεγαλώνει και ωριμάζει, είναι πια καιρός να αφήσει την πιπίλα που πλέον δεν χρειάζεται. Και, φυσικά, τελικά πετυχαίνει τον στόχο της, μόνο με τη δύναμη της θέλησης. Στο παραμύθι μου που θα κυκλοφορήσει σύντομα πάλι από τις Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη και τιτλοφορείται Ρόμι και Μιράντα, μια μικρή ελεφαντίνα και μια μικρή σκιουρίτσα, που ζούνε σε έναν κόσμο όπου επικρατεί μια προαιώνια βαθιά έχθρα ανάμεσα σε σκίουρους και ελέφαντες, αποφασίζουν να κάνουν την υπέρβαση, να προσπεράσουν τα εμπόδια, και να γίνουν φίλες. Το σημαντικό σε αυτήν την ιστορία είναι η φιλία, βεβαίως, αλλά και η αποδοχή της διαφορετικότητας του άλλου. Ωστόσο, σε δεύτερο επίπεδο, το συγκεκριμένο παραμύθι μας επισημαίνει πως είναι εξαιρετικής σημασίας να έχουμε κριτική σκέψη, ελεύθερη βούληση, να σκεφτόμαστε και να αποφασίζουμε οι ίδιοι για τον εαυτό μας, καθώς δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποδεχόμαστε τίποτα ως θέσφατο ανεξάρτητα από το ποιος μας το λέει.

Οι γονείς είναι αρκετά ευαισθητοποιημένοι σε σχέση με τις καλές τέχνες και την επαφή των παιδιών με αυτές. Είναι, θεωρείτε, κάτι προσχηματικό ή πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή των προτεραιοτήτων στην οικογένεια;

Σαφώς το δεύτερο. Έχει γίνει κατανοητή πλέον η σπουδαιότητα της επαφής του παιδιού (και του ενήλικα βεβαίως) και με την τέχνη, όπως και με τον αθλητισμό και τις επιστήμες, και μάλιστα από νωρίς. Είναι ευτύχημα το ότι όλο και περισσότερα παιδιά ασχολούνται με τη μουσική, το θέατρο, τον χορό, τη ζωγραφική… Είμαι πεπεισμένη πως οι επόμενες γενιές θα φτιάξουν τον υπέροχο, ιδανικό κόσμο που όλοι οραματιζόμαστε. Έναν κόσμο ειρηνικό, όπου οι άνθρωποι θα συνυπάρχουν ευτυχισμένοι.

Πώς επηρέασε η κρίση την οικογένεια; Υπήρχαν και θετικές πτυχές;

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η κρίση, τόσο στη χώρα μας όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει επηρεάσει βαθιά τον κόσμο και την οικογένεια. Τα πράγματα έχουν γίνει πολύ δυσκολότερα απ’ ότι ήταν παλιότερα σε πάρα πολλούς τομείς. Ίσως, όμως, να προέκυψε και κάτι καλό από όλο αυτό. Ίσως να αναθεωρήθηκαν οι προτεραιότητες, αλλά και κάποιες απόψεις ως προς το τι είναι τελικά πραγματικά σημαντικό-όπως το να είσαι με τους αγαπημένους σου, να γελάς, να μιλάς, να επικοινωνείς, να διαβάζεις βιβλία, να ακούς μουσική. Όλη αυτή η κατάσταση σίγουρα πάντως μας προσέφερε πολλή τροφή για σκέψη. Το θέμα των προτεραιοτήτων είναι μεγίστης σημασίας για μένα. Αυτό πραγματεύεται, άλλωστε, και το παραμύθι μου Η φύλακας των ξεχασμένων ονείρων που πριν λίγες ημέρες απέσπασε το 3ο βραβείο στον 18ο πανελλήνιο λογοτεχνικό διαγωνισμό από την Εταιρεία Τεχνών, Επιστημών και Πολιτισμού Κερατσινίου 2018, στην κατηγορία Παιδικό παραμύθι. Μέσω μιας ιστορίας για τα ανεκπλήρωτα παιδικά όνειρα (τα οποία προσέχει και φυλά ευλαβικά ένα κορίτσι που ζει στο νησί πέρα από τα σύννεφα), το παραμύθι μιλά για τις προτεραιότητες που πρέπει να θέτει ο άνθρωπος στη ζωή του, καθώς και το ποια είναι τελικά τα πραγματικά εκείνα σημαντικά στοιχεία που οδηγούν στην ευτυχία.

Από πού αντλείτε έμπνευση για τα βιβλία σας;

Από παντού. Από τον δρόμο όπου περπατώ, από μια εικόνα, μια λέξη που θα διαβάσω, έναν ήχο που θα ακούσω κάπου. Από μια ανεπαίσθητη κίνηση ενός χεριού. Ένα φθινοπωρινό φύλλο που πέφτει στο χώμα. Το τίναγμα των φτερών ενός πουλιού. Από τον κυματισμό της θάλασσας. Από μια σκιά. Ένα χρώμα. Όλα όσα ζω, σκέφτομαι, ακούω, βλέπω, αγγίζω καταγράφονται μέσα μου και κάποια στιγμή εμφανίζονται στον καμβά μου ή στο χαρτί.

Είστε ένας άνθρωπος που ασχολείται και μέσα από τη λογοτεχνία και από τη ζωγραφική με αυτό που ονομάζουμε δημιουργικές βιομηχανίες. Πόσο εφικτό είναι να βιοπορίζεται κανείς από αυτό σήμερα;

Λόγω της κρίσης τα πράγματα είναι δυστυχώς δύσκολα. Ωστόσο, το σημαντικό είναι να μη χάνουμε την αισιοδοξία μας, ούτε τη διάθεση για δημιουργία. Δεν πρέπει να τα παρατάμε ποτέ, αλλά να προσπαθούμε συνεχώς για το καλύτερο. Αν επιμείνουμε, αν το παλέψουμε, θα τα καταφέρουμε. Αυτό ακριβώς επισημαίνει και η Λίλα στο Ουράνιο τόξο στο παιδικό παραμύθι μου Τα χαμένα χρώματα του ουράνιου τόξου. Όλα τα εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν αν προσπαθήσουμε να βρούμε τη λύση και αν, φυσικά, είμαστε διατεθειμένοι να δουλέψουμε σκληρά.

Η πολιτεία βοηθά τους νέους δημιουργούς;

Η τέχνη, ειδικά η ζωγραφική, είναι ένας πολύ μοναχικός δρόμος. Πρέπει κανείς να είναι αποφασισμένος για να τον βαδίσει. Οι δυσκολίες είναι αμέτρητες. Ευτυχώς, κάποιες φορές εμφανίζονται άνθρωποι, οργανισμοί, ομάδες, ιδιωτικοί και δημόσιοι φορείς, που βοηθούν τους νέους δημιουργούς ποικιλοτρόπως, είτε οικονομικά, είτε με άλλες παροχές, όπως η παραχώρηση ενός χώρου για παράδειγμα για κάποια έκθεση ζωγραφικής, συναυλία κλπ. Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Οι εικαστικές τέχνες είναι σε μεγάλο βαθμό ταυτισμένες με ελίτ. Γεγονός οξύμωρο αν σκεφτεί κανείς πως είναι μια από τις πρώτες μορφές έκφρασης του ανθρώπου. Εσείς που θα θέλατε να απευθύνεται το έργο σας;

Η δουλειά μου απευθύνεται σε όλους. Δεν υπάρχει καμία συζήτηση πάνω σε αυτό.

Πείτε μας δυο λόγια για το βραβευμένο βιβλίο σας.

Το θεατρικό μου έργο Πέρασμα βραβεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2017 από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, το αρχαιότερο λογοτεχνικό σωματείο στην Ελλάδα. Και πριν από έναν περίπου μήνα εκδόθηκε από την ΚΑΠΑ Εκδοτική. Πρόκειται για ένα υπαρξιακό δράμα, ή καλύτερα μια υπαρξιακή φάρσα, όπου η δράση εκτυλίσσεται σε έναν μόνο χώρο, σκονισμένο, ακατάστατο. Ως εκ τούτου η οποιαδήποτε μετακίνηση μέσα στο διαμέρισμα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μέσα σε αυτό το σκηνικό ο βασικός ήρωάς μου, ο Πέτρος, τακτοποιεί πυρετωδώς τα πράγματά του –και όχι μόνο-, προκειμένου να μετακομίσει και να πάει κάπου, κατά τα δικά του λεγόμενα, πολύ καλύτερα. Σε όλη αυτή την προσπάθεια έχει κληθεί να τον βοηθήσει ο φίλος του Λάζαρος, ο οποίος, όμως, τον περισσότερο χρόνο τον περνά σε μια κουνιστή πολυθρόνα δίχως να δείχνει καμία διάθεση να βοηθήσει. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια πορεία προς την αυτογνωσία, τη μετακίνηση από μια κατάσταση σε μια άλλη. Καθώς ο χρόνος αμείλικτος περνά –κάτι που συμβαίνει για όλους μας- και ολοένα και λιγοστεύει, το Πέρασμα είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να μεταβεί από την πληγή στην ίαση, από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, κάτι που μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν κάποιος το επιθυμεί και είναι διατεθειμένος να πληρώσει το τίμημα. Ουσιαστικά πρόκειται για την πορεία του ανθρώπου προς την αυτογνωσία, και κατά μια έννοια, την απόλυτη ελευθερία.

Και το επόμενο βρίσκεται ήδη υπό έκδοση.

Όπως προανέφερα, σύντομα, μέσα στους επόμενους μήνες, θα κυκλοφορήσει πανελλαδικά πάλι από την εκδοτική Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη ακόμα ένα παιδικό παραμύθι μου με τίτλο Ρόμι και Μιράντα. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά από πέντε ετών και πάνω. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα τρυφερή ιστορία για τη φίλια, όπου πρωταγωνιστές είναι δυο υπέροχα πλάσματα, μια μικρή ελεφαντίνα, η Ρόμι, και μια σκιουρίτσα, η Μιράντα. Σε έναν κόσμο όπου ανέκαθεν επικρατεί μια πολύ βαθιά –ανεξήγητη- έχθρα ανάμεσα στους ελέφαντες και τους σκίουρους, ένα ελεφαντάκι κι ένα σκιουράκι αποφασίζουν, με τη βοήθεια βέβαια λίγο και της τύχης-μοίρας (άλλωστε κι αυτό είναι απαραίτητο στοιχείο της ζωής), να κάνουν την υπέρβαση. Το παραμύθι μιλά για τη φιλία και τη διαφορετικότητα, αλλά και για τη μεγάλη δύναμη της αγάπης. Ωστόσο, το πιο σημαντικό μήνυμα είναι πως πρέπει να μάθουμε όλοι, μικροί και μεγάλοι, να είμαστε σκεπτόμενα όντα με κριτική σκέψη και ελεύθερη βούληση και να μην αποδεχόμαστε ως θέσφατα όσα μας λένε κάποιοι, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι αυτοί.

Δεδομένου ότι είστε μητέρα, αλλά και άνθρωπος που ασχολείται ενεργά με θέματα που αφορούν τα παιδιά, ποιο είναι το όνειρό σας για το μέλλον τους;

Ειρήνη στον κόσμο. Σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία και για τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας.