Το βιβλιοπωλείο Κωνσταντινίδης και οι εκδόσεις Μεταίχμιο σας προσκαλούν σε μια διαφορετική παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος της Σοφίας Νικολαΐδου «Χορεύουν οι ελέφαντες», σήμερα Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2013, στις 8.00μμ στον χώρο του βιβλιοπωλείου στην Μητροπόλεως 92 στην Θεσσαλονίκη.
Η συγγραφέας θα συζητήσει για το βιβλίο με έντεκα “περαστικούς” από το Εργαστήρι Βιβλίου του ΕΚΕΒΙ αυτό τον χειμώνα, που θα διαβάσουν και αποσπάσματα από το βιβλίο. Πρόκειται για την τελευταία φουρνιά από το Εργαστήρι Βιβλίου σε μια αποχαιρετιστήρια συνάντηση καθώς το εργαστήρι κλείνει όπως κλείνει και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.
Το νέο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου συνδυάζει ιστορία και επινόηση. Αναφέρεται στη δίκη και την καταδίκη του Στακτόπουλου, στον οποίο αποδόθηκε ο φόνος του αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ, έγκλημα που συντάραξε τη χώρα την περίοδο του Εμφυλίου. Παράλληλα το βιβλίο χαρτογραφεί τη σύγχρονη καθημερινότητα στην Ελλάδα.
Το «Χορεύουν οι ελέφαντες» είναι ένα μυθιστόρημα που αντικρίζει το τότε με το σήμερα. Αναπτύσσεται σε δύο αφηγηματικά νήματα που πλέκονται μεταξύ τους. 1948-49: βαθύς εμφύλιος. Ένας αμερικανός δημοσιογράφος δολοφονείται στη Θεσσαλονίκη. Πρωθυπουργός, υπουργοί, ξένοι διπλωμάτες, ανακατεύονται. Ένας αθώος μπαίνει φυλακή. Η υπόθεση κλείνει. 2010-2011. Ένας μαθητής αποφασίζει να μη δώσει Πανελλαδικές. Η μάνα του τρελαίνεται κι αυτός τραβάει το σκοινί. Ο αγαπημένος του καθηγητής του αναθέτει μια εργασία. Ο πρώην άριστος μαθητής αρχίζει να ψάχνει την παλιά υπόθεση. Πόσο έτοιμοι είναι οι μεγάλοι ν’ ακούσουν τι έχει να πει; Κι οι δάσκαλοι; Μπορούν να διδάξουν ένα παιδί;
Το μυθιστόρημα συνδυάζει ιστορία και επινόηση. Αναφέρεται στη δολοφονία του Πολκ, που συντάραξε τη χώρα και αποτέλεσε την αρχή του ψυχρού πολέμου στην Ευρώπη. Το χθες συνομιλεί με το σήμερα. Με το σχολείο, τις πανελλαδικές, το εκπαιδευτικό σύστημα, την κρίση που σαρώνει. Αποτυπώνει την ελληνική περιπέτεια σε μια πόλη με ασήκωτη ιστορία, όπως η Θεσσαλονίκη.
2.Ποιον ήρωά σας αποχαιρετήσατε με δυσκολία;
Υπάρχει ένας ήρωας, ο Μαρίνος Σουκιούρογλου, ένας μονόχνωτος και ιδιότροπος εκπαιδευτικός, άνθρωπος που εκτελεί με επιστημονική εμβρίθεια και παιδαγωγική επάρκεια τη δουλειά του και βάζει φωτιά στο μυαλό των μαθητών του. Υπήρξε κεντρικός ήρωας και στο προηγούμενο βιβλίο μου (το Απόψε δεν έχουμε φίλους). Όταν, μετά από καιρό, άρχισα να δουλεύω το πρόσφατο μυθιστόρημα, ήταν παρών. Όλοι οι υπόλοιποι ήρωες είχαν φύγει απ’ το σπίτι και είχα κλείσει πίσω τους την πόρτα. Ο Μαρίνος επέμενε. Κι αυτή τη στιγμή βρίσκεται ακόμα μπαστακωμένος στο δωμάτιό μου. Το ίδιο και ο Μηνάς, ο έφηβος μαθητής του, ο εύφλεκτος και ανυπάκουος, όμως πανέξυπνος Μηνάς. Ίδωμεν.
3.Πείτε μας τρία πράγματα που σας θυμώνουν και τρία που θα θέλατε αμέσως να αλλάξετε στην εποχή μας.
-Είναι μια ερώτηση, στην οποία δεν μπορεί να αποφύγει κανείς την κλισέ απάντηση. Από την άλλη, τα κλισέ είναι παντοδύναμα για λόγους που δεν είναι πάντα αμελητέοι. Θα έλεγα λοιπόν πως με θυμώνουν η αναξιοκρατία, η ευκολία με την οποία παίρνονται στο πόδι οι αποφάσεις που αφορούν όλους τους άλλους και η ασυμφωνία λόγων και πράξεων. Αυτά θέλω ν’ αλλάξω. Κι όλα έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι άλλα λέμε κι άλλα κάνουμε. Σκληρό πράγμα η θεωρία, όταν δοκιμάζεται στην πράξη, δε νομίζετε;
4. Πείτε μια φράση που σας τρομάζει περισσότερο.
-«Κι αυτό θα περάσει:» μου φαίνεται τρομακτικό μέσα στη μοιρολατρία του. Και την ίδια στιγμή παρήγορο. Είναι φορές που με εξοργίζει. Κι άλλες που δίνει δύναμη. Εξαρτάται πώς θα το δει κανείς. Μπορεί να δηλώνει παραίτηση, ψαλιδισμένα φτερά ή απλώς μια πιο μακροσκοπική οπτική που βάζει τελικά τα πράγματα στη θέση τους. Πάντως δεν προσφέρει λύση.
5. Ποιο από τα βιβλία που έχετε διαβάσει θα θέλατε να το είχατε γράψει εσείς και γιατί;
Πάρα πολλά. Ο συγγραφικός φθόνος αποτελεί συγγραφικό καύσιμο από την εποχή του Ομήρου ως σήμερα. Άλλωστε ο συγγραφέας είναι δόλιος αναγνώστης. Όταν διαβάζει, κλέβει ιδέες, τρόπους και τεχνικές. Τις δοκιμάζει. Απογειώνεται ή συντρίβεται.
6.Μεταξύ ξένης λογοτεχνίας και ελληνικής βρίσκετε διαφορές; Ποιες; Επίσης υπάρχει κάποια αδυναμία στην ελληνική λογοτεχνία και ποια είναι αυτή;
Η λογοτεχνία είναι μία κι αδιαίρετη. Οι γεωγραφικές διακρίσεις (λογοτεχνία της Πάτρας, της Κατερίνης, του Λουξεμβούργου) βολεύουν τους μελετητές, όμως αποτελούν στενό κορσέ για τη λογοτεχνία. Αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε ως τάση, κατά τη γνώμη μου γενικευμένη και σχεδόν διεθνή την τελευταία δεκαετία, είναι η στροφή του μυθιστορήματος στα μεγάλα θέματα, την ιστορία και την πολιτική. Ευεξήγητο: η λογοτεχνία δε γράφεται ούτε και διαβάζεται στο γυάλινο κώδωνα, ζει και αναπνέει στον κόσμο. Τον αποτυπώνει, προσπαθεί να τον ερμηνεύσει. Βάζει τα χέρια της στη φωτιά.
ΟΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
1948-1949: Ένας αμερικανός δημοσιογράφος δολοφονείται στη Θεσσαλονίκη. Η κυβέρνηση αναστατώνεται, ξένοι διπλωμάτες επεμβαίνουν. Ένας αθώος μπαίνει φυλακή. Η υπόθεση κλείνει. Σχολικό έτος 2010-2011: Ένας μαθητής αρνείται να δώσει Πανελλαδικές. Ο αγαπημένος του καθηγητής του αναθέτει να ερευνήσει την παλιά υπόθεση. Ο πρώην άριστος μαθητής αρχίζει να ψάχνει.
Η Σοφία Νικολαΐδου έχει εκδώσει μυθιστορήματα (Ο μωβ μαέστρος, Πλανήτης Πρέσπα), συλλογές διηγημάτων (Ξανθιά πατημένη, Ο φόβος θα σε ‘βρει και θα ‘σαι μόνος), μελέτες και μεταφράσεις. Σπούδασε κλασική φιλολογία και αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας (διδακτορική διατριβή). Διδάσκει δημιουργική γραφή στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Διηγήματά της έχουν μεταφραστεί σε οκτώ γλώσσες. Από το 2001 συνεργάζεται με την εφημερίδα Τα Νέα για θέματα που αφορούν το βιβλίο. Ο δικτυακός της τόπος είναι: www.snikolaidou.gr