Ενώ οι πολιτιστικοί φορείς που είναι υπό την εποπτεία του υπουργείου Πολιτισμού αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα (το ΚΘΒΕ δεν έχει ούτε διοίκηση, το ΜΜΣΤ δυσκολεύεται κι έχει μείνει εκτός Μπιενάλε, η τακτική επιχορήγηση –είτε είναι μικρή είτε μεγαλύτερη- σε όλους τους φορείς φτάνει με δυσκολία και περισσή… καχυποψία) ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης που ήρθε χθες στη Θεσσαλονίκη δεν ασχολήθηκε με αυτά…
Στην ατζέντα του είχε τα αρχαία του μετρό (πάνω από 100.000 κινητά ευρήματα σε μια συνολική επιφάνεια 6,4 στρεμμάτων!) και το ΕΣΠΑ. Αφίχθη νωρίς το πρωί στη Θεσσαλονίκη, συνοδευόμενος από τη γενική γραμματέα του υπουργείου Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη.
Αφού ενημερώθηκε από τους αρμόδιους αρχαιολόγους για τα ευρήματα της αρχαιολογικής ανασκαφής στο σταθμό του μετρό Βενιζέλου, ο κ. Ξυδάκης δήλωσε: «Νομίζω ότι η σωστή βάση της συζήτησης είναι, όχι το αν θα αποσπαστούν οι αρχαιότητες, αλλά το πως οι πολίτες που ζουν εδώ θα μπορέσουν να καταλάβουν ότι η πόλη τους ζει εδώ και 20 αιώνες. Και ότι εδώ έχουμε τα πρώτα απτά δείγματα, εντυπωσιακό κατ’ εμέ της μέσης οδού, που αρχίζει από τον 4o αιώνα και φτάνει μέχρι σήμερα. Το έχω δει μόνο στη Ρώμη και πρέπει να σημειωθεί ότι ή πόλη της Θεσσαλονίκης έχει μια μοναδική ευκαιρία να ενσωματώσει αυτό το ζωντανό μνημείο με όλα τα υπέργεια μνημεία».
Η ζυγαριά του κ. Ξυδάκη φαίνεται ότι γέρνει υπέρ της διατήρησης των αρχαιοτήτων πάση θυσία, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει αλλαγές στο σχεδιασμό του μετρό. «Το θέμα είναι πώς η Θεσσαλονίκη θα καταλάβει ότι αυτό το μνημείο τους θυμίζει ότι ζουν σε αυτόν τον τόπο επί 16 δεκαετίες συναπτά. Τόσο η πόλη, όσο και οι Θεσσαλονικείς και η αρχαιολογική κοινότητα πρέπει να το δουν με πιο μεγάλη σοβαρότητα, μεγαλύτερη ευαισθησία και πιο στοχαστική διάθεση. Το θέμα δεν είναι να κάνουμε ένα τεχνικό έργο, αλλά πάνω από όλα να έχουμε μια πόλη που να μας θυμίζει το παρελθόν και να μας ανοίγει το μέλλον. Η πιο απλή λύση είναι να παραμείνει ως έχει. Θα το δούμε όμως. Θα μπορούσε κάλλιστα το ΚΑΣ να το ξαναδεί. Οποιαδήποτε λύση κριθεί πιο απλή και οικονομική με γνώμονα ότι θα αναδεικνύει τον ιστορικό πλούτο της Θεσσαλονίκης».
«Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται μόνο τα μαγαζιά, αλλά έχει ανάγκη την ιστορία πάνω στην οποία θα εδράζει την εμπορική της δραστηριότητα» είπε χαρακτηριστικά, χωρίς ωστόσο να προτείνει κάποια λύση στους καταστηματάρχες που χειμάζονται από τις πολυετείς πλέον καθυστερήσεις στο έργο του μετρό.
Ωστόσο φαίνεται ότι μελετά το θέμα και όπως είπε δεν έχει καταλήξει ακόμη στην ορθότερη κατά τη γνώμη του εκδοχή. «Για τη λύση της απόσπασης έχει ακουστεί αλλά δεν έχει ληφθεί απόφαση. Δεν μπορούν τώρα να παρθούν αποφάσεις. Υπάρχει μελέτη του δήμου που το θεωρεί το πιο οικονομικό, τεχνικώς εφικτό και πιο αποδοτικό από ιστορικής άποψης. Υπάρχουν και αλλά όργανα, όπως το ΚΑΣ. Θα το ξαναδούμε. Ή προσωπική μου άποψη θα διαμορφωθεί σε συνεργασία με το ΚΑΣ» είπε.
Μάλιστα, ο κ. Ξυδάκης έκανε… αυτοψία σχετικά με την αναγκαιότητα της ύπαρξης σταθμού του μετρό στη Βενιζέλου, περπατώντας από εκεί μέχρι το σταθμό, προκειμένου να κρίνει εάν η απόσταση επιτρέπει την κατάργηση του σταθμού Βενιζέλου.
Το μεσημέρι, ο κ. Ξυδάκης επισκέφθηκε τον Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απ. Τζιτζικώστα, με τον οποίο είχε συνάντηση διάρκεια περίπου 1,5 ώρας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΠΚΜ, συζητήθηκαν μια σειρά από ζητήματα που αφορούν στην ενίσχυση του Πολιτισμού στην Κεντρική Μακεδονία με κυρίαρχα τα αρχαιολογικά ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, τον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης στις Σέρρες, αλλά και το σχεδιασμό των έργων στη νέα Προγραμματική Περίοδο του ΣΕΣ 2014 – 2020.
Για τα αρχαία του σταθμού Βενιζέλου
Αναφορικά με τις αρχαιότητες στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας επισήμανε ότι «στο σταθμό Βενιζέλου υπάρχει πράγματι ένα πρωτοφανές εύρημα, που καταδεικνύει και αναδεικνύει την ιστορία και τον πλούτο αυτής της περιοχής και όλης της Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα επισήμανα στον Υπουργό ότι το έργο του μετρό πρέπει να τρέξει γρήγορα. Δεν μπορεί η Θεσσαλονίκη να περιμένει άλλο. Οι πολίτες, οι επιχειρηματίες, τα καταστήματα δεν αντέχουν. Τα λουκέτα ακολουθούν το ένα το άλλο με ταχύτατους ρυθμούς το τελευταίο διάστημα και μια από τις κύριες αιτίες είναι οι καθυστερήσεις στο έργο του μετρό. Πρέπει να βρεθεί μια λύση για το σταθμό Βενιζέλου, η οποία θα φέρει γρήγορα το μετρό στις ράγες και ταυτόχρονα θα σέβεται και θα αναδεικνύει την πλούσια ιστορία αυτού του τόπου».
Από την πλευρά του ο κ. Ξυδάκης δήλωσε εντυπωσιασμένος από τα ευρήματα και τόνισε ότι, «αναδεικνύεται η αρραγής ιστορική συνέχεια 2.000 ετών αυτής της πόλης. Πρέπει να απεμπλακεί η οποιαδήποτε καθυστέρηση των ανασκαφών στην ολοκλήρωση της γραμμής του μετρό, για να πάρει ανάσα η πόλη και επίσης είναι μια ευκαιρία να σκεφτούμε πως μπορούμε να αναδείξουμε μια μοναδική αρχαιολογική πλάζα που θα δείξει την τεράστια ιστορική αξία και συνέχεια της Θεσσαλονίκης. Η Θεσσαλονίκη είναι η μοναδική βυζαντινή πόλη στον ευρωπαϊκό χώρο κι αυτό που βρέθηκε στο σταθμό Βενιζέλου είναι το μοναδικό ζωντανό απομεινάρι βιωματικής σχέσης με την ιστορία, που μπορεί να ανοίξει άλλες προοπτικές για την πόλη. Μόνο η Ρώμη έχει τέτοια υπαίθρια σημεία που την καθιστούν παγκόσμιο πόλο. Δεν ανοίγουμε κανένα νέο θέμα, προσπαθούμε να κλείσουμε θέματα, να γίνει ουσιαστική συζήτηση και να προχωρήσει ταχύτερα το έργο. Σκέψη μου -δεν είναι απόφαση- είναι να απεμπλακεί και να επιταχυνθεί το έργο. Ενδεχομένως να πρέπει προσωρινά να παρακαμφθεί ο σταθμός για να συνεχιστεί κανονικά η κατασκευή της γραμμής. Είναι μια σκέψη και υπάρχει και μια εργασία της Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ. Θα σταθμίσουμε τα οφέλη. Τα οφέλη σε αυτή την πρώτη φάση εκτιμούμε ότι είναι να απεμπλακεί το έργο και να εμφανιστεί κάτι πολύ πιο πολύτιμο, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, από έναν σταθμό».
Για την Αμφίπολη
Σε ό,τι αφορά στην ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Αμφίπολης, ο κ. Τζιτζικώστας δήλωσε ικανοποιημένος από το γεγονός ότι και η νέα ηγεσία του Υπουργείου στηρίζει την προσπάθεια ανάδειξης της Αμφίπολης. «Η Αμφίπολη είναι ένα μοναδικό οικουμενικό μνημείο το οποίο πρέπει να αναδειχθεί. Είμαστε έτοιμοι να αξιοποιήσουμε χρήματα από το ΣΕΣ 2014 – 2020 και χαίρομαι που και η ηγεσία του Υπουργείου ξεκαθαρίζει ότι βούλησή της είναι να στηριχθεί και να αναδειχθεί η Αμφίπολη», δήλωσε ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας.
«Η πρώτη μου επίσκεψη στην ελληνική επικράτεια με την ανάληψη των καθηκόντων μου ήταν η Θεσσαλονίκη. Ο πρώτος Περιφερειάρχης που επισκέφθηκα ήταν ο Απόστολος Τζιτζικώστας και η πρώτη αρχαιολογική τοποθεσία μείζονος σημασίας ήταν η Αμφίπολη. Χρειάζεται ολιστική παρέμβαση στην Αμφίπολη, ως μνημείο, που είναι μέρος ενός πλουσιότατου συνόλου μνημείων και μιας περιοχής άφταστου φυσικού κάλλους. Σε συνεργασία θα κάνουμε μια ολοκληρωμένη χωρική παρέμβαση μέσα από ένα master plan για την ανάδειξη της Αμφίπολης. Έχουμε συναντίληψη με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία υπαγορεύεται και από τη στρατηγική για αξιοποιήσεις και αναδείξεις των χώρων τεράστιας πολιτιστικής κληρονομιάς της πατρίδας μας, ώστε ο Πολιτισμός να είναι βασικός μοχλός ανάπτυξης σε τοπικό και εθνικό επίπεδο», τόνισε ο Αναπληρωτής Υπουργός Πολιτισμού.
Για τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Για τη διαχείριση των προτεραιοτήτων Πολιτισμού στο ΣΕΣ 2014 – 2020 και τους βασικούς άξονες προς χρηματοδότηση, ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι «συμφωνήσαμε με τον Υπουργό ότι προτεραιότητές μας στη νέα Προγραμματική Περίοδο είναι να υποστηριχθούν όλοι οι θεσμοί και οι δομές πολιτισμού που στηρίζονται κι από το τρέχον ΕΣΠΑ, να αναδειχθεί η πολιτιστική κληρονομιά του Αγίου Όρους, όπως και ο σύγχρονος πολιτισμός και τα μνημεία σε όλη την Κεντρική Μακεδονία».
«Υπάρχει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα έργων πολιτισμού με τα οποία προσπαθούμε να αναδείξουμε πολιτιστική κληρονομιά, να συνεχίσουμε την υποστήριξη στις πολιτιστικές δομές και το μεγάλο απόθεμα του Αγίου Όρους μέσα στο σχεδιασμό μας. Η καινούργια αντίληψη είναι να αναδείξουμε την κληρονομιά μας και ταυτόχρονα να υποστηρίξουμε το σύγχρονο πολιτισμό με αναπτυξιακή διάσταση», είπε ο κ. Ξυδάκης.
Λίγο πριν από την επιστροφή του στην Αθήνα, ο κ. Ξυδάκης συναντήθηκε με τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης κ. Γιάννη Μπουτάρη, ο οποίος του ενεχείρισε πρόταση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με επικεφαλής την κυρία Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου και τον κ. Γιώργο Παπακώστα για τη διατήρηση των αρχαιοτήτων και την ανάδειξή τους στη θέση όπου ανακαλύφθηκαν κατά τις ανασκαφές του μετρό και συζήτησαν επ’ αυτής σε πολύ θερμό κλίμα.
Γ.Κ.