Του Γρηγόρη Γ.Διδασκάλου / Πολ.Μηχανικός – Εδαφομηχανικός MSc
Πρόσφατα, ο Ιταλός Πρωθυπουργός Μ.Ρέντσι, δήλωσε: «Η Ευρώπη δεν μπορεί να αρκείται στο να συγκινείται μπροστά σε εικόνες που σφίγγουν την καρδιά και συγκλονίζουν την ψυχή, όπως αυτή του πνιγμένου μικρού σύρου πρόσφυγα, Αϊλάν.
Δεν μπορεί απλώς να συγκινείται, πρέπει και να κινηθεί».
Όλοι συμφωνούμε πως το μεταναστευτικό πρόβλημα είναι τεράστιο στην Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα ιδιαίτερα. Η συγκίνηση και τα ευχολόγια είναι χιλιοακουσμένα και ανεπαρκή. Πλέον ξεπεράσαμε την ανάγκη λήψης Μέτρων και πρέπει να συζητάμε για την επιλογή των ορθών Μέτρων αντιμετώπισης του προβλήματος.
Ας αρχίσουμε λοιπόν να συζητάμε (έτσι ώστε να φτάσουμε σε κοινό τόπο) ποια θα είναι αυτά τα Μέτρα.
Ας δούμε πρώτα τα δεδομένα:
- Υπάρχει μεγάλος αριθμός ανθρώπων από την Ασία και την Αφρική που επιθυμεί διακαώς να μεταναστεύσει στην Ευρώπη (κυρίως στη Βόρειο), αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
- Από αυτούς, κάποιοι μπορούν να χαρακτηριστούν ως απλοί οικονομικοί μετανάστες και κάποιοι (οι περισσότεροι) ως πρόσφυγες πολέμου, κυρίως από τη Συρία. Η διαφορά είναι τεράστια, καθώς οι πρόσφυγες εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους λόγω άμεσου κινδύνου της ζωής τους από τον πόλεμο.
- Οι άνθρωποι αυτοί αποτελούν πλέον «ρεύμα» καθώς: «σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών στη διάρκεια του 2015 οι αφίξεις προσφύγων έχουν ήδη φθάσει τις 366.000 και αναμένεται να φτάσουν τις 400.000 έως το τέλος του έτους. Αντίστοιχα, εκτιμάται πως το 2016 θα φτάσουν τις 450.000.»
- Τα ελληνικά νησιά κατακλύζονται από πρόσφυγες με ρυθμούς αδύνατους για να βοηθήσει το τοπικό κρατικό σύστημα στην περίθαλψη, καταγραφή και προώθηση τους. Μόνο στη Λέσβο εκτιμάται πως βρίσκονται αυτή τη στιγμή 20.000 πρόσφυγες.
- Στην προσπάθεια τους να φτάσουν στην Ευρώπη, οι άνθρωποι αυτοί, φτάνουν στο σημείο να διακινδυνεύουν τη ζωή τους σε μικρά σκάφη για να περάσουν παράνομα από τα παράλια της Τουρκίας στα ελληνικά νησιά (ή από τη Λιβύη στην Ιταλία), πληρώνοντας αδρά τοπικούς «δουλεμπόρους». Τα ποσά που ακούγονται είναι της τάξης των 2-3000ευρώ ανά άτομο.
- Πολλές χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθεια αυτή.
- Θεωρητικά, η Τουρκία έχει υπογράψει Συμφωνία με τη Ε.Ε., πως θα επαναπροωθούνται οι παράνομοι μετανάστες που συλλαμβάνονται να προσπαθούν να περάσουν τα σύνορα. Η Συμφωνία αυτή καταπατείται συστηματικά.
- Οι επιβάτες που συναντούν σκάφος λιμενικού, τρυπούν το σκάφος τους, καθώς έτσι, θεωρούνται, βάση ναυτικού Δικαίου, ναυαγοί και το Λιμενικό οφείλει στη διάσωση τους.
- Οι πρόσφυγες είναι στην πλειοψηφία τους μουσουλμάνοι και επιθυμούν να εγκατασταθούν στην Ευρώπη σε μια εποχή όπου τα τρομοκρατικά χτυπήματα είναι ακόμα νωπά και η ευρωπαϊκή καχυποψία μεγάλη. Αρκετοί είναι χριστιανοί, καθώς οι τζιχαντιστές έχουν επιδοθεί στη Συρία σε θρησκευτικό διωγμό τους και σε συστηματική σφαγή τους.
- Οι πρόσφυγες είναι άνθρωποι απελπισμένοι, που διέφυγαν του θανάτου και δε διστάζουν να διακινδυνεύσουν για να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους. Τα Μέτρα ανάσχεσης τους είναι αναποτελεσματικά ημίμετρα ή, αν γίνουν βίαια, θα προκαλέσουν εκατόμβη νεκρών.
- Η επιλογή της παροχής άδειας διαμονής τους στην Ελλάδα χωρίς άδεια μετακίνησης στην Ε.Ε. θα προκαλέσει ασφυκτικό συνωστισμό σε μια χώρα εν μέσω οικονομικής Κρίσης. Πέρα από αυτό, οι ίδιοι οι πρόσφυγες επιθυμούν και θα διεκδικήσουν τη μετάβαση τους στη Β.Ευρώπη.
- Όπως παρουσιάζεται και στον ακόλουθο Πίνακα, οι Σύριοι πρόσφυγες έχουν κατανεμηθεί άνισα στα γειτονικά κράτη. Τα πλούσια Κατάρ και Κουβέιτ κρατούν ερμητικά κλειστά σύνορα, όπως και η (φιλική προς το ISIS) Σ.Αραβία (που όμως σύμφωνα με τους ιδίους δέχθηκε 500.000 Συρίους με βίζα διαμονής, όχι ως πρόσφυγες).
- Σχεδόν 10 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, ενώ τόσο κυβερνητικές ομάδες όσο και Σύριοι αντάρτες έχουν κατηγορηθεί από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τον θάνατο χιλιάδων αμάχων.
- Μαρτυρίες προσφύγων συμφωνούν στα ακόλουθα: α) Πληρώνουν αρκετές χιλιάδες ευρώ σε αδίστακτους εκμεταλλευτές στην Τουρκία για να περάσουν τα σύνορα παράνομα. Β) Στην Ελλάδα συναντούν ένα αδιέξοδο λόγω αδυναμίας περίθαλψης, καταγραφής, αλλά και νομικά κενά στην αντιμετώπιση και διαχείριση τους. Γ) στη διαδρομή τους στη πΓΔτΜ πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης αλλά και ληστειών. Δ) Στην Ουγγαρία επίσης βρίσκουν αδιέξοδες καταστάσεις. Ε) Τελικός προορισμός τους είναι η Γερμανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, κτλ.
- Οι ίδιοι οι Σύριοι, θα προτιμούσαν να επιστρέψουν στην ειρηνική πατρίδα τους. Αφού αυτό είναι αδύνατο, προτιμούν χώρες οικονομικά «φιλόξενες», όπως η Γερμανία και η Σουηδία.
- Πρόσφατα, η Γερμανία, αποφάσισε να δεχθεί πρόσφυγες. Πέρα από το ανθρωπιστικό ενδιαφέρον, ίσως αποσκοπεί και σε οικονομικό όφελος από το φθηνό εργατικό δυναμικό.
- Τα μέχρι σήμερα Μέτρα, απέτυχαν παταγωδώς να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα. Άρα, πρέπει να εφαρμοστούν νέα Μέτρα.
Σκέψεις:
Είμαστε πάνω από όλα άνθρωποι. Ως άνθρωποι, έχουμε υποχρέωση συνολικά στην παροχή βοήθειας πρωτίστως στους πρόσφυγες.
Επιπλέον, υπήρξαμε ως λαός, πρόσφυγες. Άρα οφείλουμε μια αλληλεγγύη.
Από την άλλη: Πρέπει να περιθάλψουμε τους συνανθρώπους μας, όμως οι λύσεις πρέπει να προωθούν αειφόρες καταστάσεις και όχι «μπάχαλο ασυδοσίας» που θα μετατοπίσει το πρόβλημα των προσφύγων στην Ελλάδα ή σε άλλο ευρωπαϊκό Κράτος. Δηλαδή, δεν είναι λύση να τους δεχθούμε όλους στην Ελλάδα, όταν αδυνατούμε να τους φιλοξενήσουμε όλους.
Καθώς οι πρόσφυγες αυτοί είναι απελπισμένοι και αποφασισμένοι να περάσουν τα σύνορα, θα τα περάσουν, ακόμα και με κόστος της ζωής τους. Επομένως, είναι ανούσιο απλά να «περιπολούμε» τα παράλια.
Καθώς το Λιμενικό τελικά, απλά τους περισυλλέγει και όχι επαναπροωθεί, ή αποκρούει, είναι άλογο να μην τους υποδεχόμαστε από τα σύνορα της στεριάς, επίσημα, οργανωμένα, με τα έγγραφα τους στο χέρι. Αυτό θα βοηθήσει στην αποφυγή συνωστισμού στα νησιά, στην καλύτερη καταγραφή και στην εξάλειψη του δικτύου δουλεμπόρων. Επίσης, οι άνθρωποι θα διαθέσουν τα χρήματα τους για την ομαλή και άνετη μετακίνηση τους και όχι για αμοιβές δουλεμπόρων.
Η υποδοχή τους στην Ελλάδα ως πρόσφυγες (μόνο για Σύριους ή άλλους πραγματικά πρόσφυγες πολέμου) να γίνεται με καταγραφή βάση διαβατηρίων, έτσι ώστε να αποκλείονται οι λαθρομετανάστες.
Από τα σύνορα, θα εισέρχονται για κάποιες ημέρες σε χώρο υποδοχής, όπου θα εξετάζονται από γιατρούς για αποφυγή μετάδοσης ασθενειών, αλλά και για περίθαλψη όσων χρειάζονται. Σε αυτή τη διαδικασία θα ζητηθεί να συνεργαστούν και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (που διαθέτουν μεγάλη εμπειρία) Ως χώροι υποδοχής θα χρησιμοποιηθούν εγκαταλειμμένα στρατόπεδα, άδεια κτίρια Δημοσίου ή καταυλισμοί στο ύπαιθρο, μακριά από αστικές ή τουριστικές περιοχές.
Επίσης, θα υπάρξει έλεγχος και συνέντευξη τους από διερμηνέα, για να βεβαιωθεί πως είναι όντως Σύριοι, προερχόμενοι από εμπόλεμη περιοχή και τα χαρτιά τους δεν είναι πλαστά.
Οι πρόσφυγες θα οδηγηθούν σε προσφυγικό καταυλισμό όπου θα έχουν δικαίωμα να διαμείνουν για όσο επιθυμούν. Θα τους χορηγηθούν έγγραφα ασύλου και δικαίωμα εργασίας, ασφάλισης και διαμονής. Τα έγγραφα αυτά θα είναι σε ισχύ για όσο διαρκέσει ο πόλεμος.
Την οργάνωση και φύλαξη, θεωρώ κατάλληλο να αναλάβει ο στρατός (με την επίβλεψη του Υπουργείου Μετανάστευσης), καθώς διαθέτει την απαραίτητη οργάνωση, το δυναμικό και τη τεχνογνωσία και εξοπλισμό στησίματος καταυλισμών.
Κάποιοι θα οδηγηθούν σε ελληνικά Κέντρα Υποδοχής Προσφύγων με προτεραιότητα, στις ευπαθείς ομάδες.
Οι υπόλοιποι (η πλειοψηφία), από το χώρο υποδοχής θα μεταφέρονται συντονισμένα, επίσημα, με λεωφορεία ή τρένα σε τόπους υποδοχής στην Ευρώπη (στη Γερμανία ή αλλού). Οι τόποι υποδοχής θα οριστούν με συμφωνία των ευρωπαϊκών κρατών, με αντίστοιχη ποσόστωση. Η ποσόστωση θα συνοδεύεται με αντίστοιχα Κοινοτικά κονδύλια βοηθείας.
Θα υπάρξει συνεργασία με μεγάλες εταιρίες που επιθυμούν εργατικό δυναμικό, για την απορρόφηση τους στην Αγορά Εργασίας, χωρίς μεσολάβηση εκμεταλλευτών, με ρητή δέσμευση εταιριών, μη απόλυσης υφιστάμενου προσωπικού.
Σε περίπτωση άρνησης των Ευρωπαϊκών χωρών να συνεργαστούν, η μόνη επιλογή θα είναι η «τούρκικη τακτική», δηλαδή, η άτυπη διευκόλυνση προώθησης τους μέχρι τα σύνορα της πΓΔΜ και η είσοδος τους εκεί με δική τους ευθύνη (όπως περίπου γίνεται δυστυχώς και σήμερα). Γιατί η Ελλάδα αδυνατεί να συγκρατήσει αυτό το ρεύμα ανθρώπων που επιθυμούν να προχωρήσουν Βορειότερα.
Καθώς οι πρόσφυγες επιθυμούν να εργαστούν και ενταχθούν στον ευρωπαϊκό κοινωνικό ιστό και πολλοί από αυτούς είναι μορφωμένοι, η ένταξη τους θα είναι ομαλή εντός λίγων ετών.
Η ένταξη τους στην Κοινωνία θα εξαλείψει τα έξοδα περίθαλψης τους, τα έξοδα για την FRONTEX και για τα Κέντρα Υποδοχής.
Η ομαλή ένταξη είναι δυνατή γιατί οι άνθρωποι αυτοί είναι διατεθειμένοι να προσαρμοστούν και να αφομοιωθούν για χάρη των παιδιών τους και μιας καλύτερης ζωής. Πολλοί είναι μορφωμένοι και με εφόδια. Όλοι διαθέτουν το εφόδιο της ανάγκης για επιβίωση που είναι το ισχυρότερο όλων.
Η επιλογή μας είναι αν θα τους δεχθούμε οργανωμένα και με ανθρωπισμό ή άναρχα και απάνθρωπα. Το δεύτερο θα επιφέρει δικαιολογημένα εκδικητικές τάσεις και πιθανές βίαιες καταστάσεις.
Τα παραπάνω είναι απλά σκέψεις και προτάσεις σε ένα θέμα που απαιτεί άμεσα μέτρα και δεν διεκδικεί δάφνες αλλάθητου.