Γράφει ο Γιάννης Κεσσόπουλος / gkessopoulos@gmail.com
Το 1989 ήμουν φοιτητής στη Θεσσαλονίκη. Ένα χρόνο “παλιός”. Ήταν η εποχή που ακόμη έκοβα αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών. Μεταξύ αυτών, της Βραδυνής του ήδη δολοφονηθέντος Τζώρτζη Αθανασιάδη και του περιοδικού ΕΝΑ, που τότε ήταν ό,τι πιο μοντέρνο στο είδος του. Η εποχή του Ντέταρι και της κυβέρνησης Τζαννετάκη. Το ραδιόφωνο σταθερή συντροφιά. Στέφανος Δενδρινός, Δημήτρης Βενιέρης και FM100. Και πολύ ραδιόφωνο με μουσική. Πολλή μουσική. Κάθε πρωί, άνοιγα ραδιόφωνο, με το καλημέρα. Πριν τον καφέ, πριν από όλα.
Εκείνο το πρωί, σαν σήμερα πριν από 26 χρόνια, ήταν γύρω στις 8 όταν ξύπνησα, έβαλα FM100 και άκουσα τη θλιβερή είδηση της δολοφονίας του Παύλου Μπακογιάννη από τη 17Ν. Το “φάντασμα” ξαναχτύπησε. Σοκ. Ήταν η πρώτη φορά που δολοφονούνταν ένας βουλευτής εν ενεργεία. Βουλευτής της ΝΔ. Η ταραχή μεγάλη, σε μια εποχή που ούτως ή άλλως ήταν πολιτικά έντονη.
Ο Παύλος Μπακογιάννης ήταν πολλά (βλέπε εδώ). Τον θυμάμαι από το περιοδικό ΕΝΑ. Τον θυμάμαι ως διαπραγματευτή μεταξύ ΝΔ και Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου (ΚΚΕ και ΕΑΡ) για την επίτευξη εθνικής συμφιλίωσης και κυβέρνηση συνεργασίας, μετά τις εκλογές του Ιουνίου 1989. Θυμάμαι από τις συζητήσεις στη Βουλή ότι ήταν πολιτικός ηπίων τόνων και ο εμπνευστής της φράσης “Στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, υπάρχουν εκλογές”, την οποία χρησιμοποίησε στις τελευταίες εκλογές ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας.
Στην αναταραχή, την πληρώνουν οι ήπιοι τόνοι, οι συναινετικοί, οι συνεννοήσιμοι. Χαλάνε τη σούπα. Το μήνυμά του για εθνική συνεννόηση διαχρονικό και ανεφάρμοστο. Παρά τις κρίσιμες ώρες που περνά η πατρίδα.
Ο θάνατος είναι άδικος. Η ανθρώπινη ζωή πάνω απ’ όλα. Αυτό μάθαμε σ’ αυτό τον τόπο, αυτές τις αξίες διδαχθήκαμε και τις κρατάμε ακλόνητες. Πάνω και από ιδεολογίες, πάνω και από αδικίες, πάνω και από τα πάντα. Δεν είναι ξεμπέρδεμα αυτό. Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς. Είτε αριστερά, είτε δεξιά.
Τον θυμήθηκα χθες βράδυ -η αλήθεια είναι ότι τον θυμάμαι κάθε χρόνο- και μάλλον δεν θα είμαι ο μόνος. Έτσι που γίναμε, μάλλον όλο και πιο πολύ θα τον θυμόμαστε. Τον “άλλο” Παύλο… Τον ξεχασμένο αξέχαστο.