Του Νίκου Αβουκάτου
Βιώσιμη, οικολογική, οικονομική διαχείριση των απορριμμάτων. Μια σημαντική πρόκληση για τα επόμενα χρόνια. Αρκεί να σχεδιάσουμε στη σωστή βάση και όχι με τις προχειρότητες του παρελθόντος.
Η πρόληψη- μείωση, η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση- κομποστοποίηση των απορριμμάτων με διαλογή στην πηγή αποτελούν μια ολοκληρωμένη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων που θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν άμεσα από εμάς τους ίδιους και τα οφέλη να τα καρπωθούμε άμεσα εμείς οι πολίτες!
Η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί ένα ισχυρό χαρτί ανάπτυξης για την δημιουργία θέσεων εργασίας και την προστασία του περιβάλλοντος. Διανύουμε εδώ και χρόνια μια επώδυνη οικονομικά κατάσταση για την πατρίδα. Η ανεξέλεγκτη διάθεση απορριμμάτων εκτός από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, επιφέρει και οικονομικές κυρώσεις στη χώρα μας. Η βαθμιαία παύση λειτουργίας των ανεξέλεγκτων χώρων απόθεσης σκουπιδιών θα μειώσει το χρηματικό πρόστιμο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου εξοικονομώντας πολύτιμους πόρους σε μια δύσκολη περίοδο για την πατρίδα μας.
Απαιτείται να αλλάξει το σημερινό σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων στην κατεύθυνση της οικονομικά και οικολογικά βιώσιμης και δίκαιης διαχείρισης. Μια πολιτικής εναρμονισμένης στο ευρωπαϊκό και εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, με έμφαση στην καθοριστική ανάμειξη των δήμων και των πολιτών, μέσω των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης ενταγμένων οργανικά και λειτουργικά σε έναν νέο περιφερειακό σχεδιασμό, που σύντομα θα αντικαταστήσει τον ισχύοντα ΠΕΣΔΑ, μέσα από ανοικτές, δημοκρατικές, συμμετοχικές διαφανείς διαδικασίες, με δημόσια, ευρεία διαβούλευση.
Πέρασαν δεκαετίες για το κλείσιμο της χωματερής στους Ταγαράδες. Στον ΧΥΤΑ Μαυροράχης επαναλαμβάνονται, κατά καιρούς, οι διαμαρτυρίες των κατοίκων για τη μη τήρηση των δεσμεύσεων ώστε να μην σηκώνουν μόνο αυτοί το βάρος των απορριμμάτων. Ένα έργο σημαντικό που θα έλυνε τα προβλήματα τελικά έχει ακόμη λίγα χρόνια ζωής εφόσον δεν κατασκευαστούν άμεσα οι υποδομές που θα μειώσουν το φόρτο απορριμμάτων. Στο Όσλο εισάγουν σκουπίδια για την θέρμανση των σπιτιών και των σχολείων ενώ στη Σουηδία ο μέσος κάτοικος της παράγει την ίδια ποσότητα απορριμμάτων με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, περίπου 461 κιλά το χρόνο και μόλις το 1% αυτής της ποσότητας καταλήγει στους χώρους υγειονομικής ταφής, χάρις στο πρωτοποριακό σύστημα ανακύκλωσης της χώρας!
Εδώ και δεκαετίες χώρες η Σουηδία έχει κάνει πολλά στο θέμα της ανακύκλωσης και καρπώνεται αυτής της επιλογής της με πολλά οφέλη της. Ο πρωταρχικός στόχος των Σουηδών υπευθύνων είναι η γενική μείωση των απορριμμάτων και η αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης.
Χρειάζεται να επενδύσουμε συστηματικά, με πρόγραμμα και με ανοικτές, συμμετοχικές διαδικασίες στο νέο αποκεντρωμένο μοντέλο της οικονομικά και οικολογικά δίκαιης και βιώσιμης διαχείρισης. Πρακτικές που αφορούν στην εφαρμογή μιας ορθολογικής διαχείρισης στη βάση της λεγόμενης ανάστροφης πυραμίδας, της μείωσης του όγκου των σύμμεικτων απορριμμάτων, της ανακύκλωσης, της ανάκτησης, της τελικής διάθεσης. Πρακτικές που μπορούν να συμβάλλουν στο να αποφύγουμε λάθη, να μάθουμε και να κερδίσουμε χρόνο. Πρακτικές αλλά και τεχνογνωσία τόσο από χώρες όσο και από θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μια μεγάλη αλλαγή στη διαχείριση των απορριμμάτων. Μια αλλαγή μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομικά συγκυρία. Διαβούλευση και κοινές δράσεις και όχι αυταρχική επιβολή απόψεων. Η χώρα μας θα πρέπει να εισέλθει στη σύγχρονη εποχή της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων, με αξιοποίηση και όχι ανεξέλεγκτη διάθεση των απορριμμάτων, μετατρέποντάς τα από άχρηστα απόβλητα σε αναπτυξιακό και οικονομικό πόρο, με παράλληλη υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος.
Απαιτείται μια αλλαγή στάση ζωής.
Απαιτείται Παιδεία και στρατηγικός σχεδιασμός.
Απαιτείται Ευαισθητοποίηση των πολιτών και ενημέρωση της νέας γενιάς για να είναι εφικτός ο στόχος μιας κοινωνίας μηδενικών αποβλήτων.
Την τελευταία δεκαετία συζητούμε για ορθολογική διαχείριση. Οι αρχές οφείλουν να σχεδιάσουν στη σωστή κατεύθυνση και να περάσουν στην υλοποίηση τους. Οφείλουμε λοιπόν όλοι να δώσουμε μια υπόσχεση. Μέχρι να γίνουν όλα όπως πρέπει ας μη ξεχειλίζουμε τους πράσινους κάδους!
*Ο Νίκος Αβουκάτος έχει βραβευτεί για τη ραδιοφωνική εκπομπή «green focus». Από τη συχνότητα του Focus 103,6 μας κάνει περιβαλλοντικά ευαίσθητους.